PL 194, col. 1455
Syntagma de Henricis IV et V et Gregorio VII (Gerhohus Reicherspergensis), J. P
Quid sponsam Christi sanctam Ecclesiam non
periculi vel mali sub talibus pronubis et sodalibus
sponsi passam arbitremur? irruentibus nimirum
ad eam passim, et ut dictum est, aliunde ascendentibus
quibuslibet, vel pecuniosis jam ad omne vitium
exercitatis, vel a descendentibus nobilibus ad
omne vitium carnis; ad quos monendos vel arguendos
si quilibet accessisset, velut a tribulis et spinis
convulsus et dilaceratus abisset. Tales namque
ad sponsae Domini castitatem, nemine prohibente,
libere irruerunt, non ut fratri defuncto semen suscitarent,
sed ut suae vesaniae caecas cupiditates explerent.
Quis ad ejusmodi arguendos prosiliret,
quos et imperialis tuebatur auctoritas, divitiarum
quoque facultas et amicorum, vel cognatorum potentia,
clientum officiositas et multitudo similium
defendebat? Unde a capite, imperatore videlicet,
non bene sano, et a pontificibus leprae hujus contagio
maculatis per totum fere cleri corpus pestis
se diffuderat. Nam, dum episcopus episcopatum
marcarum aliquot centenariis coemisset; quam
non ipse sibi subjectam dignitatem ad resarciendum
damnum suum venderet? Sic ergo ab eo abbates,
praepositi, archipresbyteri, archidiacones
et presbyteri constituti: quid non et ipsi ecclesiasticarum
administrationum usque ad sepulturae locum
et officium venale haberent? quatenus et ipsi
vel divitias cumularent, vel saltem marsupia exinanita
replerent?
Parum vero dixi, vel ad gratiam, vel ad pecuniae,
aut obsequii exhibitionem honores ecclesiasticos
laica manu fuisse adolescentibus collatos: quin insuper
ad impietatis et miseriarum augmentum hi
facilius eosdem consequebantur honores, qui opinatissimi
in flagitiis exstitissent, et hoc maxime
Heinrico IV imperium tenente; qui et ipse omnes
usque ad sua tempora reges vel augustos, imo ut
credi potest, omnes homines in flagitiis praeibat.
Nam secundum quod dictum est Joanni in sua
Apocalypsi, divini concessione judicii: Qui nocet,
noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc [(Apoc. XXII, 11)]
.
Ego cum hujus hominis sordes
mente aversa recolo, quas publicus abhorret auditus;
id, quod dictum est, sordescat adhuc, id est
ultra, vel amplius; in hoc homine finaliter completum
existimem: cui in sordibus parem, ne dicam
superiorem inveniri posse, non putaverim.
Nam, si mihi recolas Jovem adulterum, si Neronem
spurcum simul et facinorosum, si Maximinum, et
ipsum simul crudelem et flagitiosum; ego adhuc
isti in flagitiis palmam dederim: qui et aequalis
eis, aut etiam superior in flagitiis esse potuit, et
in augmentum sceleris eadem flagitia sub titulo
Christianitatis peregit. Nam si inimicus meus, ait
Propheta in persona Domini, maledixisset mihi,
verbi gratia Judaeus, vel paganus; sustinuissem
utique. Tu vero, Christiane, homo unanimis dux
meus, et notus meus [(Psal. LIV, 13, 14)]
, subauditur,
periculi vel mali sub talibus pronubis et sodalibus
sponsi passam arbitremur? irruentibus nimirum
ad eam passim, et ut dictum est, aliunde ascendentibus
quibuslibet, vel pecuniosis jam ad omne vitium
exercitatis, vel a descendentibus nobilibus ad
omne vitium carnis; ad quos monendos vel arguendos
si quilibet accessisset, velut a tribulis et spinis
convulsus et dilaceratus abisset. Tales namque
ad sponsae Domini castitatem, nemine prohibente,
libere irruerunt, non ut fratri defuncto semen suscitarent,
sed ut suae vesaniae caecas cupiditates explerent.
Quis ad ejusmodi arguendos prosiliret,
quos et imperialis tuebatur auctoritas, divitiarum
quoque facultas et amicorum, vel cognatorum potentia,
clientum officiositas et multitudo similium
defendebat? Unde a capite, imperatore videlicet,
non bene sano, et a pontificibus leprae hujus contagio
maculatis per totum fere cleri corpus pestis
se diffuderat. Nam, dum episcopus episcopatum
marcarum aliquot centenariis coemisset; quam
non ipse sibi subjectam dignitatem ad resarciendum
damnum suum venderet? Sic ergo ab eo abbates,
praepositi, archipresbyteri, archidiacones
et presbyteri constituti: quid non et ipsi ecclesiasticarum
administrationum usque ad sepulturae locum
et officium venale haberent? quatenus et ipsi
vel divitias cumularent, vel saltem marsupia exinanita
replerent?
Parum vero dixi, vel ad gratiam, vel ad pecuniae,
aut obsequii exhibitionem honores ecclesiasticos
laica manu fuisse adolescentibus collatos: quin insuper
ad impietatis et miseriarum augmentum hi
facilius eosdem consequebantur honores, qui opinatissimi
in flagitiis exstitissent, et hoc maxime
Heinrico IV imperium tenente; qui et ipse omnes
usque ad sua tempora reges vel augustos, imo ut
credi potest, omnes homines in flagitiis praeibat.
Nam secundum quod dictum est Joanni in sua
Apocalypsi, divini concessione judicii: Qui nocet,
noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc [(Apoc. XXII, 11)]
.
Ego cum hujus hominis sordes
mente aversa recolo, quas publicus abhorret auditus;
id, quod dictum est, sordescat adhuc, id est
ultra, vel amplius; in hoc homine finaliter completum
existimem: cui in sordibus parem, ne dicam
superiorem inveniri posse, non putaverim.
Nam, si mihi recolas Jovem adulterum, si Neronem
spurcum simul et facinorosum, si Maximinum, et
ipsum simul crudelem et flagitiosum; ego adhuc
isti in flagitiis palmam dederim: qui et aequalis
eis, aut etiam superior in flagitiis esse potuit, et
in augmentum sceleris eadem flagitia sub titulo
Christianitatis peregit. Nam si inimicus meus, ait
Propheta in persona Domini, maledixisset mihi,
verbi gratia Judaeus, vel paganus; sustinuissem
utique. Tu vero, Christiane, homo unanimis dux
meus, et notus meus [(Psal. LIV, 13, 14)]
, subauditur,