PL 194, col. 1853
Sermones (Isaac de Stella), J. P. Migne
Paravi lucernam Christo meo, etc. [(Psal. CXXXI)] .
Olim, dilectissimi, cernimus vos plus solito tepidos,
et quasi acediosos factos ad audiendum: unde
et nos tepidiores ac imbecilliores, fateor, facti sumus
ad loquendum. Attentio namque discipuli diligentiam
adhibet doctori; et quo devotius quisque
auditur, eo studiosius loquitur. Sed querimini, nos
stylum nescitis qua ratione mutasse; et qui subtiliter
solebamus aut invenire prorsus nova, aut eleganter
innovare vetera, nunc communia tantum terimus,
ac sermone trivii trita replicamus. Quomodo,
inquiunt vestrum nonnulli, demersus est
homo iste? quomodo obscuratum est aurum intelligentiae
suae, mutatus est color optimus eloquentiae
suae? Qui solebat mirabiliter mira dicere, singulariter
inaudita excogitare, obscura luculenter diffinire,
involuta distincte dividere, divisa patenter
exemplis declarare, quomodo nunc omnia confundit,
omnia permiscet, omnia ubique tangit, et nihil
ad exspectatum usque finem perducit? Quomodo
vinum ejus mixtum est aqua, argentum versum
est in scoriam? Quomodo nunc aut silet, aut
loquitur? Ecce silebimus, sed vobis; loquemur,
sed non vobis. Curiosi auditores omnes vos estis:
et ideo permutavimus dicendi modum, quia vos non
posuistis curiositati vestrae modum. Nova tantum
captatis: at unde nova jugiter cudimus? Antiqua,
et quae inveniri possunt in Scripturis, exsufflatis.
Et quare libros transcribimus? Si dicimus quod
ante nos dictum sit, vel scriptum inveniri possit,
nauseam vobis aut bilem movet, non quia non sit
verum, bonum ac congruum, sed quia non est omnino
novum. Si dicimus quod dixit Augustinus,
quod Ambrosius, quod alicubi legitur, statim ad
libros curritur: quod dictum est, alteri ab altero
ostenditur scriptum, et hac sola causa ab utroque
fastiditur. Ego ergo fateor, in causa vobis ex parte
sum hujus insolentiae. Ita enim vos in talibus educavimus,
ad talia assuefecimus, ut alium praeter
nos vix audire possetis; nec nos jam in aliis audire
curaretis.
Quare igitur et nos, aut ante curiosi talia sectando
fuimus, aut modo usitata relinquendo leves
facti sumus? Utriusque rei ratio in promptu
est. Emerserunt olim quidam, quorum nomina taceo,
spectabilis ingenii homines, et exercitationis
mirae, qui Scripturas sanctas non quidem ut haeretici
pervertentes, sed earum legitimum sensum
ad manum minus habentes, ad sua studia elegantissime
accommodarunt, et de authenticis litteris
non sine multorum admiratione, et plurima
morum aedificatione, suavissime, ut omnium pace
loquamur, nugati sunt. Nihil autem contra fidem
et veritatem, omnia ad utilitatem et honestatem
vitae et morum mirabili novitate, ut scitis, et nos
deseruisse querimini, attraxerunt, et (quod mirarabile
dictu est) inopia sensus sensatissimi facti
Olim, dilectissimi, cernimus vos plus solito tepidos,
et quasi acediosos factos ad audiendum: unde
et nos tepidiores ac imbecilliores, fateor, facti sumus
ad loquendum. Attentio namque discipuli diligentiam
adhibet doctori; et quo devotius quisque
auditur, eo studiosius loquitur. Sed querimini, nos
stylum nescitis qua ratione mutasse; et qui subtiliter
solebamus aut invenire prorsus nova, aut eleganter
innovare vetera, nunc communia tantum terimus,
ac sermone trivii trita replicamus. Quomodo,
inquiunt vestrum nonnulli, demersus est
homo iste? quomodo obscuratum est aurum intelligentiae
suae, mutatus est color optimus eloquentiae
suae? Qui solebat mirabiliter mira dicere, singulariter
inaudita excogitare, obscura luculenter diffinire,
involuta distincte dividere, divisa patenter
exemplis declarare, quomodo nunc omnia confundit,
omnia permiscet, omnia ubique tangit, et nihil
ad exspectatum usque finem perducit? Quomodo
vinum ejus mixtum est aqua, argentum versum
est in scoriam? Quomodo nunc aut silet, aut
loquitur? Ecce silebimus, sed vobis; loquemur,
sed non vobis. Curiosi auditores omnes vos estis:
et ideo permutavimus dicendi modum, quia vos non
posuistis curiositati vestrae modum. Nova tantum
captatis: at unde nova jugiter cudimus? Antiqua,
et quae inveniri possunt in Scripturis, exsufflatis.
Et quare libros transcribimus? Si dicimus quod
ante nos dictum sit, vel scriptum inveniri possit,
nauseam vobis aut bilem movet, non quia non sit
verum, bonum ac congruum, sed quia non est omnino
novum. Si dicimus quod dixit Augustinus,
quod Ambrosius, quod alicubi legitur, statim ad
libros curritur: quod dictum est, alteri ab altero
ostenditur scriptum, et hac sola causa ab utroque
fastiditur. Ego ergo fateor, in causa vobis ex parte
sum hujus insolentiae. Ita enim vos in talibus educavimus,
ad talia assuefecimus, ut alium praeter
nos vix audire possetis; nec nos jam in aliis audire
curaretis.
Quare igitur et nos, aut ante curiosi talia sectando
fuimus, aut modo usitata relinquendo leves
facti sumus? Utriusque rei ratio in promptu
est. Emerserunt olim quidam, quorum nomina taceo,
spectabilis ingenii homines, et exercitationis
mirae, qui Scripturas sanctas non quidem ut haeretici
pervertentes, sed earum legitimum sensum
ad manum minus habentes, ad sua studia elegantissime
accommodarunt, et de authenticis litteris
non sine multorum admiratione, et plurima
morum aedificatione, suavissime, ut omnium pace
loquamur, nugati sunt. Nihil autem contra fidem
et veritatem, omnia ad utilitatem et honestatem
vitae et morum mirabili novitate, ut scitis, et nos
deseruisse querimini, attraxerunt, et (quod mirarabile
dictu est) inopia sensus sensatissimi facti