PL 23, col. 209
Adversus Jovinianum (Hieronymus Stridonensis), J. P. Migne
Codice Theodosiano, tit. 5 de Haereticis, quam et cl. Gothofredus recensuit, et Martianaeus in Carnotensi
ms. ad calcem Hieronymiani operis reperit.
HONORIUS ET THEODOSIUS AUGG. FELICI PR. P.
Jovinianum [Al. Jovianum] sacrilegos agere conventus extra muros Urbis sacratissimae, episcoporum querela
deplorat: quare supra memoratum corripi jubemus, et contusum plumbo cum caeteris suis participibus et ministris,
exsilio coerceri: ipsumque machinatorem in insulam Boam festina celeritate deduci; caeteris prout libuerit,
dummodo superstitiosa conjuratio exsilii ipsius discretione solvatur, solitariis, et longo spatio inter se positis insulis,
in perpetuum deportatis. Si quis autem pertinaci improbitate vetita et damnata repetierit, sciat se severiorem
sententiam subiturum.
Dat. Prid. Non. Mar. Med. Honorio VIIII et Theod. V AA. coss.
Sed, ut dicam quod sentio libere, aut lex isthaec germana omnino non est, aut in ejus contra quem fertur,
nomine depravata, ad Jovinianum non spectat. Hieronymus, quem falli potuisse in facti hujus historia, nemo
sibi persuadeat, contra Vigilantium scribens anno 406, qui Sexti Consulatus Arcadii Augusti et Anicii
Probi fastis nomen imposuit, dudum e vivis excessisse Jovinianum certo certius testatur. Quomodo, inquit
sub initium ejus libri, Euphorbus in Pythagora renatus esse perhibetur, sic in isto (Vigilantio) Joviniani mens
prava surrexit . . . Ille Romanae Ecclesiae auctoritate damnatus inter phasides aves et carnes suillas non tam emisit
spiritum, quam eructavit. Jam igitur septem ut minimum annorum anachronismo lex peccat, quae Honorio
IX et Theodosio V coss. sive anno 412 data est: eumque adeo exsilio mulctarit, qui mortem jamdiu antea
oppetierat. Quod si velis mendum in temporis esse nota, sive consulatus inscriptione, quae librariorum
potuit esse oscitantia, ad quemcumque eam annum retrahas, minime efficies ut ejus dictati sententia cum
Hieronymi testimonio constet. Puta, quod et Gothofredo probatur, haereticum jam ab anno 390, tum Roma
tum Mediolano profugum, ad Romanam dioecesim se contulisse, ibidemque adeo extra muros solitum conventus
agere: num qui hac de causa correptus, contusus plumbo, et in Dalmatiae insulam exsiliis claram
deportatus est, inter phasides aves et suillas carnes diceretur ob nimiam crapulam spiritum evomuisse?
Hoc certe propius ad fidem est e S. Doctoris testimonio, infamem monachum luxui deditum, utcumque
semel atque iterum damnatum, nihil potius habuisse, quam genio indulgere, et ventri, et cibo vinoque ingurgitatum
maturius exspirasse.
7.
Jam itaque his de nefaria haeresi praelibatis, quae aut parum nota erant, aut erroribus passim obvoluta,
ad Hieronymianae confutationis lectionem cum fructu accedas, quae Catholici dogmatis memoriam commendat.
Anno 393, aut superiore ad exitum vergente, duos hosce libros Joviniani Commentariolis S. Doctor opposuit,
eodem hortante Pammachio, qui pridem haereticum accusaverat. Ejus epochae illud palmare argumentum
est, quod minime istos recenseat in suarum lucubrationum Catalogo, quem ad annum usque 392, Theodosii
principis decimumquartum, produxit; memoret vero in aliis libris quos proxime ab illo adornavit. In
Praefatione Commentariorum in Jonam, Triennium, inquit, circiter fluxit, postquam quinque prophetas interpretatus
sum, Micheam, Naum, Habacuc, Sophoniam, Hagaeum, et alio opere detentus non potui implere quod
coeperam. Scripsi enim librum de Illustribus Viris, et adversum Jovinianum duo volumina. Apologeticum quoque,
et de Optimo genere interpretandi ad Pammachium, etc. Baronio, doctisque aliis viris, qui aliam rationem
ineunt, atque annum assignant hisce libris 390, fraudi fuit pannus, quem ex hac ipsa Praefatione novissimo
Catalogi loco nonnemo studiosus assuit; certum namque est ex ipso contra Jovinianum libro I, num. 26,
quem memorat de Viris Illustribus, tempore praecessisse. Nunc ejus summam disputationis praedocere longum
sit. Priore libro primam, altero tres alias Joviniani propositiones impugnat. Innumera Scripturae divinae
loca, historiarum testimonia, philosophorum scita miro studio explicat: siquidem versipellis haereticus ita
blandis illecebris multorum animos fascinaverat, ut vulgo jactaretur, non posse illi Hieronymum respondere cum laude, sed cum vituperatione conjugii.
Supererant et Manichaei, qui nuptias damnabant, cautoque adeo
gradu incedendum illi erat, ne dum totus in Virginitatis commendatione versatur, contra hominem qui illam
aequabat conjugio, in alteram partem favoris suspicionem injiceret. Neque tamen hoc studio evasit adversariorum
calumnias, nam et rumigerulis monachis, et piis aliquot catholicae fidei assertoribus nuptias despexisse
visus est. Editos libros ipse Pammachius revocare studuit; sed cum nihil proficeret diligentia, auctor
Hieronymo fuit, ut novo scripto multorum offensioni occurreret. Ille Apologeticam epistolam, in nostra
recensione 48, ad Pammachium rescripsit, quam operae pretium est, lectis hisce libris, recolere. Interea istos,
quod nostrarum partium fuit, ad mss. codices diligentissime exegimus, maxime vero Veronensem unum
majusculis descriptum litteris et supra quam dici possit antiquum atque emendatum: tum qui ejus vetustati
proxime accedit, Cisterciensem alium, sive S. Crucis in Jerusalem de Urbe, denique Casanatensem sequioris
quidem aetatis, sed probae notae.
LIBER PRIMUS.
ms. ad calcem Hieronymiani operis reperit.
HONORIUS ET THEODOSIUS AUGG. FELICI PR. P.
Jovinianum [Al. Jovianum] sacrilegos agere conventus extra muros Urbis sacratissimae, episcoporum querela
deplorat: quare supra memoratum corripi jubemus, et contusum plumbo cum caeteris suis participibus et ministris,
exsilio coerceri: ipsumque machinatorem in insulam Boam festina celeritate deduci; caeteris prout libuerit,
dummodo superstitiosa conjuratio exsilii ipsius discretione solvatur, solitariis, et longo spatio inter se positis insulis,
in perpetuum deportatis. Si quis autem pertinaci improbitate vetita et damnata repetierit, sciat se severiorem
sententiam subiturum.
Dat. Prid. Non. Mar. Med. Honorio VIIII et Theod. V AA. coss.
Sed, ut dicam quod sentio libere, aut lex isthaec germana omnino non est, aut in ejus contra quem fertur,
nomine depravata, ad Jovinianum non spectat. Hieronymus, quem falli potuisse in facti hujus historia, nemo
sibi persuadeat, contra Vigilantium scribens anno 406, qui Sexti Consulatus Arcadii Augusti et Anicii
Probi fastis nomen imposuit, dudum e vivis excessisse Jovinianum certo certius testatur. Quomodo, inquit
sub initium ejus libri, Euphorbus in Pythagora renatus esse perhibetur, sic in isto (Vigilantio) Joviniani mens
prava surrexit . . . Ille Romanae Ecclesiae auctoritate damnatus inter phasides aves et carnes suillas non tam emisit
spiritum, quam eructavit. Jam igitur septem ut minimum annorum anachronismo lex peccat, quae Honorio
IX et Theodosio V coss. sive anno 412 data est: eumque adeo exsilio mulctarit, qui mortem jamdiu antea
oppetierat. Quod si velis mendum in temporis esse nota, sive consulatus inscriptione, quae librariorum
potuit esse oscitantia, ad quemcumque eam annum retrahas, minime efficies ut ejus dictati sententia cum
Hieronymi testimonio constet. Puta, quod et Gothofredo probatur, haereticum jam ab anno 390, tum Roma
tum Mediolano profugum, ad Romanam dioecesim se contulisse, ibidemque adeo extra muros solitum conventus
agere: num qui hac de causa correptus, contusus plumbo, et in Dalmatiae insulam exsiliis claram
deportatus est, inter phasides aves et suillas carnes diceretur ob nimiam crapulam spiritum evomuisse?
Hoc certe propius ad fidem est e S. Doctoris testimonio, infamem monachum luxui deditum, utcumque
semel atque iterum damnatum, nihil potius habuisse, quam genio indulgere, et ventri, et cibo vinoque ingurgitatum
maturius exspirasse.
7.
Jam itaque his de nefaria haeresi praelibatis, quae aut parum nota erant, aut erroribus passim obvoluta,
ad Hieronymianae confutationis lectionem cum fructu accedas, quae Catholici dogmatis memoriam commendat.
Anno 393, aut superiore ad exitum vergente, duos hosce libros Joviniani Commentariolis S. Doctor opposuit,
eodem hortante Pammachio, qui pridem haereticum accusaverat. Ejus epochae illud palmare argumentum
est, quod minime istos recenseat in suarum lucubrationum Catalogo, quem ad annum usque 392, Theodosii
principis decimumquartum, produxit; memoret vero in aliis libris quos proxime ab illo adornavit. In
Praefatione Commentariorum in Jonam, Triennium, inquit, circiter fluxit, postquam quinque prophetas interpretatus
sum, Micheam, Naum, Habacuc, Sophoniam, Hagaeum, et alio opere detentus non potui implere quod
coeperam. Scripsi enim librum de Illustribus Viris, et adversum Jovinianum duo volumina. Apologeticum quoque,
et de Optimo genere interpretandi ad Pammachium, etc. Baronio, doctisque aliis viris, qui aliam rationem
ineunt, atque annum assignant hisce libris 390, fraudi fuit pannus, quem ex hac ipsa Praefatione novissimo
Catalogi loco nonnemo studiosus assuit; certum namque est ex ipso contra Jovinianum libro I, num. 26,
quem memorat de Viris Illustribus, tempore praecessisse. Nunc ejus summam disputationis praedocere longum
sit. Priore libro primam, altero tres alias Joviniani propositiones impugnat. Innumera Scripturae divinae
loca, historiarum testimonia, philosophorum scita miro studio explicat: siquidem versipellis haereticus ita
blandis illecebris multorum animos fascinaverat, ut vulgo jactaretur, non posse illi Hieronymum respondere cum laude, sed cum vituperatione conjugii.
Supererant et Manichaei, qui nuptias damnabant, cautoque adeo
gradu incedendum illi erat, ne dum totus in Virginitatis commendatione versatur, contra hominem qui illam
aequabat conjugio, in alteram partem favoris suspicionem injiceret. Neque tamen hoc studio evasit adversariorum
calumnias, nam et rumigerulis monachis, et piis aliquot catholicae fidei assertoribus nuptias despexisse
visus est. Editos libros ipse Pammachius revocare studuit; sed cum nihil proficeret diligentia, auctor
Hieronymo fuit, ut novo scripto multorum offensioni occurreret. Ille Apologeticam epistolam, in nostra
recensione 48, ad Pammachium rescripsit, quam operae pretium est, lectis hisce libris, recolere. Interea istos,
quod nostrarum partium fuit, ad mss. codices diligentissime exegimus, maxime vero Veronensem unum
majusculis descriptum litteris et supra quam dici possit antiquum atque emendatum: tum qui ejus vetustati
proxime accedit, Cisterciensem alium, sive S. Crucis in Jerusalem de Urbe, denique Casanatensem sequioris
quidem aetatis, sed probae notae.
LIBER PRIMUS.