PL 42, col. 1126
Contra Judaeos paganos et Arianos (Augustinus Hipponensis), J. P. Migne
etiam nos ex Gentibus testimonium Christo
fuisse prolatum; quoniam veritas non tacuit clamando
etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando
poeta ille facundissimus inter sua carmina,
Jam nova progenies coelo demittitur alto,
[(Virgil. Eclog. 4, vers. 7.)]
dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium
hoc veniat, nisi alios ex Gentibus idoneos testes pluraque
dicentes in medium introducam. Illum regem
qui vestram superbiam captivando perdomuit, Nabuchodonosor,
regem scilicet Babylonis non praetermittam.
Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo
tres viros justos injuste immiseras, vidisti; dic, dic
quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres viros
misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei: Vere rex.
Ecce, inquit, ego video quatuor viros solutos deambulantes
in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et
aspectus quarti similis est Filio Dei [(Dan. III, 91)]
. O
alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium
Dei? quae lex, quis propheta? Nondum quidem
mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur.
Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit,
nisi quia sic te divinus ignis intus illuminavit, ut cum
illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres
testimonium Filio Dei?
CAPUT XVI.
Ex Sibyllinis vaticiniis. Vaticinium
Sibyllae. Sed quia in ore duorum vel trium testium
stat omne verbum, sicut ipse Dominus confutans vestram
contumaciam, In lege, inquit, vestra scriptum
est, quod duorum hominum testimonium verum sit [(Deut.
XVII, 6; Joan. VIII, 17)]
: etiam ex Gentibus tertius
testis introducatur, ut testimonium veritatis omni ex
parte roboretur. Quid Sibylla vaticinando etiam de
Christo clamaverit, in medium proferamus, ut ex
uno lapide utrorumque frontes percutiantur, Judaeorum
scilicet atque Paganorum, atque suo gladio, sicut
Golias [(I Reg. XVII, 50)] , Christi omnes percutiantur
inimici: audite quid dixerit:
Ι Judicii signum, tellus sudore madescet.
Η E coelo Rex adveniet per saecla futurus.
Σ Scilicet in carne praesens ut judicet orbem.
Ο Unde Deum cernent, increduius atque fidelis
Υ Celsum cum sanctis, aevi jam termino in ipso.
Σ Sic animae cum carne aderunt, quas judicat ipse.
Χ Cum jacet incultus densis in vepribus orbis.
Ρ Rejicient simulacra viri, cunctam quoque gazam.
Ε Exuret terras ignis, pontumque, polumque
Ι Inquirens tetri portas effringet Averni.
Σ Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni
Τ Tradetur, sontes aeternaque flamma cremabit.
Ο Occultos actus retegens, tunc quisque loquetur
Σ Secreta, atque Deus reserabit pectora luci.
Θ Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes.
Ε Eripitur solis jubar, et chorus interit astris.
Ο Volvetur coelum, lunaris splendor obibit.
Υ Dejiciet colles, valles extollet ab imo.
Υ Non erit in rebus hominum sublime vel altum.
Ι Jam aequantur campis montes et caerula ponti.
Ο Omnia cessabunt, tellus confracta peribit.
Σ Sic pariter fontes torrentur, fluminaque igni.
Σ Sed tuba tunc sonitum tristem demittet ab alto
Ω Orbe gemens facinus miserum variosque labores,
Τ Tartareumque chaos monstrabit terra dehiscens.
Η Et coram hic Domino reges sistentur ad unum.
Ρ Recidet e coelis ignisque et sulphuris amnis.
Haec de Christi nativitate, passione et resurrectione,
atque secundo ejus adventu ita dicta sunt, ut si quis
in graeco capita horum versuum discernere voluerit, inveniat Ἰησοῦς Χριστὸς Θεοῦ Υἱὸς
Σωτήρ: id est, Jesus
Christus Dei Filius Salvator. Quod et in latinum translatis
eisdem versibus apparet, praeterquam quod
graecarum litterarum proprietas non adeo potuit
observari.
Alios versus Sibyllinos Christi passionem apertius
fuisse prolatum; quoniam veritas non tacuit clamando
etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando
poeta ille facundissimus inter sua carmina,
Jam nova progenies coelo demittitur alto,
[(Virgil. Eclog. 4, vers. 7.)]
dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium
hoc veniat, nisi alios ex Gentibus idoneos testes pluraque
dicentes in medium introducam. Illum regem
qui vestram superbiam captivando perdomuit, Nabuchodonosor,
regem scilicet Babylonis non praetermittam.
Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo
tres viros justos injuste immiseras, vidisti; dic, dic
quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres viros
misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei: Vere rex.
Ecce, inquit, ego video quatuor viros solutos deambulantes
in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et
aspectus quarti similis est Filio Dei [(Dan. III, 91)]
. O
alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium
Dei? quae lex, quis propheta? Nondum quidem
mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur.
Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit,
nisi quia sic te divinus ignis intus illuminavit, ut cum
illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres
testimonium Filio Dei?
CAPUT XVI.
Ex Sibyllinis vaticiniis. Vaticinium
Sibyllae. Sed quia in ore duorum vel trium testium
stat omne verbum, sicut ipse Dominus confutans vestram
contumaciam, In lege, inquit, vestra scriptum
est, quod duorum hominum testimonium verum sit [(Deut.
XVII, 6; Joan. VIII, 17)]
: etiam ex Gentibus tertius
testis introducatur, ut testimonium veritatis omni ex
parte roboretur. Quid Sibylla vaticinando etiam de
Christo clamaverit, in medium proferamus, ut ex
uno lapide utrorumque frontes percutiantur, Judaeorum
scilicet atque Paganorum, atque suo gladio, sicut
Golias [(I Reg. XVII, 50)] , Christi omnes percutiantur
inimici: audite quid dixerit:
Ι Judicii signum, tellus sudore madescet.
Η E coelo Rex adveniet per saecla futurus.
Σ Scilicet in carne praesens ut judicet orbem.
Ο Unde Deum cernent, increduius atque fidelis
Υ Celsum cum sanctis, aevi jam termino in ipso.
Σ Sic animae cum carne aderunt, quas judicat ipse.
Χ Cum jacet incultus densis in vepribus orbis.
Ρ Rejicient simulacra viri, cunctam quoque gazam.
Ε Exuret terras ignis, pontumque, polumque
Ι Inquirens tetri portas effringet Averni.
Σ Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni
Τ Tradetur, sontes aeternaque flamma cremabit.
Ο Occultos actus retegens, tunc quisque loquetur
Σ Secreta, atque Deus reserabit pectora luci.
Θ Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes.
Ε Eripitur solis jubar, et chorus interit astris.
Ο Volvetur coelum, lunaris splendor obibit.
Υ Dejiciet colles, valles extollet ab imo.
Υ Non erit in rebus hominum sublime vel altum.
Ι Jam aequantur campis montes et caerula ponti.
Ο Omnia cessabunt, tellus confracta peribit.
Σ Sic pariter fontes torrentur, fluminaque igni.
Σ Sed tuba tunc sonitum tristem demittet ab alto
Ω Orbe gemens facinus miserum variosque labores,
Τ Tartareumque chaos monstrabit terra dehiscens.
Η Et coram hic Domino reges sistentur ad unum.
Ρ Recidet e coelis ignisque et sulphuris amnis.
Haec de Christi nativitate, passione et resurrectione,
atque secundo ejus adventu ita dicta sunt, ut si quis
in graeco capita horum versuum discernere voluerit, inveniat Ἰησοῦς Χριστὸς Θεοῦ Υἱὸς
Σωτήρ: id est, Jesus
Christus Dei Filius Salvator. Quod et in latinum translatis
eisdem versibus apparet, praeterquam quod
graecarum litterarum proprietas non adeo potuit
observari.
Alios versus Sibyllinos Christi passionem apertius