PL 98, col. 1249

macula abluens eripiet, sed etiam in hoc mundo super
omnes barbaras gentes cum ea committentes
suffragiis suis victorias tribuet immensas, insuper
et regnum coelorum sine fine. Praeterea directum a
vestra clementissima praecelsa regali potentia suscepimus
fidelem familiarem vestrum, videlicet Engilbertum
abbatem et ministrum capellae, qui pene ab
ipsis infantiae rudimentis in palatio vestro enutritus
est, et in omnibus consiliis vestris receptus; ut ideo
sicut a vobis in omni familiaritate recipitur, ita et a
nobis reciperetur et condecenter honoraretur. Unde
pro nimio amore quem erga vestram mellifluam gerimus
regalem excellentiam, sicut misistis cum nimio
amore dulcedinis eximiae, eum suscipientes, prout
voluit, et qualiter voluit, cum magna familiaritate
nobis enarrantem, aure placabili et mente benigna
eum suscepimus, et quasi vestra corporali excellentia
nobis narrante, nostrum ei patientius credidimus
consilium, ad profectum sanctae nostrae Romanae

Ecclesiae et vestrae a Deo protectae regalis potentiae
exaltationem. Inter quae edidit nobis capitulare adversum
synodum quae pro sacrarum imaginum erectione
in Nicaea acta est. Unde pro vestra melliflua
regali dilectione per unumquodque capitulum responsum
reddidimus: non quemlibet, absit, hominem
defendentes, sed olitanam traditionem sanctae catholicae
et apostolicae Romanae Ecclesiae tenentes, priscam
praedecessorum nostrorum sanctorum pontificum
sequimur doctrinam, rectae fidei traditionem modis
omnibus vindicantes.
IN ACTIONE TERTIA.
In primo quidem capitulo ferebatur, in eo quod
dicit: « Et in Spiritum sanctum Dominum ac vivificatorem,
ex Patre per Filium procedentem. »
Reprehensio. Quod Tarasius non recte sentiat, qui
Spiritum sanctum non ex Patre et Filio, secundum
Nicaeni symboli fidem, sed ex Patre per Filium procedentem
in suae credulitatis lectione profiteatur.
Responsio. Hoc dogma Tarasius non per se explanavit,
sed per doctrinam sanctorum Patrum confessus
est: quorum capitula pro vestro nimio amore, quod
[ Pro quem. Hard. ] erga vestram praeerectissimam a
Deo protectam regalem excellentiam gerimus, breviter
exaramus: scilicet sancti Athanasii de apparitione
Domini in carne ( In sermone de humana natura
suscepta ab unigenito Verbo ), inter caetera. « Et propter
hoc insufflat in facie apostolorum, dicens: Accipite
Spiritum sanctum [(Joan. XX)]
, ut cognoscamus
quia de plenitudine deitatis est qui dabatur Spiritus
discipulis. In Christo enim, inquit, habitat, hoc est
in carne ejus, omnis plenitudo deitatis corporaliter [(Coloss. II)]
,
sicut et evangelista Joannes dicit: Nos
omnes ex plenitudine ejus accepimus [(Joan. I)]
. Corporali
enim specie sicut columba apparuit Spiritus sanctus [(Luc. III)] ,
descendens et manens super eum. In
nobis etenim primitiae et pignus deitatis inhabitat,
in Christo autem omnis plenitudo deitatis. Et ne

quis arbitretur quia quasi non habens ipse accipiebat:
ipse enim sibi desuper mittebat, sicut Deus, et
ipse sibi deorsum suscipiebat, sicut homo. Ab ipso
ergo in ipsum descendebat, ex deitate ejus in humanitatem
ejus. » Et post plura: « Manifestum est
quia per ipsum omnia fecit Pater, per ipsum ergo
eum suscitat, per ipsum eum sanctificat, et per ipsum
eum exaltat, et per ipsum vitam dat. »
Item ejusdem sancti Athanasii de Virginitate, inter
caetera: « Et in Spiritum sanctum, qui in Patre
et Filio existens, qui a Patre emittitur, et per Filium
datur. »
Item de Histor. eccles., lib. VII, Eusebii Caesariensis,
post plura: « Gregorii martyris et episcopi Neocaesareae
fides: Unus Deus Pater Verbi viventis, sapientiae
subsistentis, et virtutis suae, et figurae, perfectus
perfecti genitor, Pater Filii unigeniti. Unus
Dominus, solus ex solo Deo, figura et imago deitatis,
Verbum perpetrans, sapientia comprehendens omnia,