ACROSTIC. – It is a figured poetic composition in which the initial or final letters (in this case it is more properly called a teistic) of the verses, read vertically, give a sense. The origin of this ingenuity or frivolity was attributed to Epicharmus or even to the Sibyls, in whose poems it was much used. Indeed, the first Christian one is found among the poems attributed to the Erythraean Sibyl (Oracula Sibyllina, VIII, 217 ff.). Mentioned also by Constantine in his discourse to the Fathers of Nicaea, where thirty-four verses give the motto "Ιησους Χριστος Θεου Υιος Σωτηρ Σωφος," and the initials of these same words the mystic word IXOYC (q.v.), which then appears many other times in art. It seems that this acrostic was composed in Alexandria (2nd century). It has been thought that the figure of the fish, as a symbol of Christ, should be related to it, but this is an unfounded hypothesis. It is enough to recall the expression of Tertullian: «nos pisciculi, secundum IYov nostrum Iesum Christum, in aqua nascimur» (De Baptismo, 1).
Of the aforementioned acrostic we now give the Greek text (J. Gefcken, Die Oracula Sibyllina: CB, VIII, Berlin 1902, pp. 153-57) followed by the translation:
I. δρώσει δε χθών. κρίσεως σημεῖον ὃτ' ἔσται.
II. ἔχει δ' οὐρανόθεν βασιλεύς αἰώνιόν ὁ μέλλων
III. ἀρκα παράν πάσαν κρίναι καὶ κόσμον ἀπαντα.
IV. φονται δε θόνον μέροπες πιστοί καὶ ἀπιστοί
V. φονται μέν τόνον ἐπί τέρμα χρόνου.
VI. ἀρκαφόρον δ' ἀνδρῶν ψυχὰς ἐπί βήματι κρινεῖ,
VII. ἔχει δ' ἀπὸ τοὺς κράτους ὅλους καὶ ἀνανθράνται.
VIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
IX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
X. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XL. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XLI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XLII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XLIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XLIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XLV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XLVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XLVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XLVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
XLIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
L. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXVIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXX. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXXI. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIII. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXIV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν θάδε ἀπάνεσαν
LXXXV. φόνται δε τό πῦρ γήν οὐρανόν
ACROSTIC — A Latin acrostic (Bassae suae Gaudentium) in the cemetery of Praetextatus in Rome. (prepared by E. Josi)
This device was frequently used in ancient Western Christian inscriptions, especially in Italy: for example, that of St Eusebius of Vercelli gives *Eusebius episcopus et martyr*. Sometimes the poet himself expressly points out the presence of the acrostic: *revertere per capita versorum et invenies proprium nomen*, or: *nomina sanctorum lector si forte requiris, ex omni versu te littera prima docebit*. A great use of complicated acrostics, combined with telestichs and even mesostichs (in the middle of the verses) and other similar word-play, was made by Commodian (q.v.), Porphyrius Optatianus (q.v.), Venantius Fortunatus (q.v.) in their poems, and by other medieval poets; it is not unknown even to Italian poets such as Boccaccio.
Closely related to acrostics are abecedarian compositions (q.V. ABECEDARI).