PG 6, col. 429
In inglese: The First Apology 67
Εὐαγγέλια, οὕτως παρέδωκαν ἐντετάλθαι αὐτοῖς τὸν
Ἰησοῦν· λαϐόντα ἄρτον, εὐχαριστήσαντα εἰπεῖν·
Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἀνάμνησίν μου · Τουτέστι
τὸ σῶμά μουο καὶ τὸ ποτήριον ὁμοίως λαϐόντα καὶ
εὐχαριστήσαντα εἰπεῖν · Τοῦτό ἐστι αἷμά μου· καὶ
μόνοις αὐτοῖς μεταδοῦναι. Ὅπερ καὶ ὲν τοῖς τοῦ
Μίθρα μυστηρίοις παρέδωκαν γίνεσθαι μιμησάμενοι
οἱ πονηροὶ δαίμονες. Ὅτι γὰρ ἄρτος καὶ ποτήριον
ὕδατος τίθεται ὲν ταῖς τοῦ μυουμένου τελεταῖς μετ’
ἑπιλόγων τινῶν,ἥ ἐπίστασθε, ἢ μαθεῖν δύνασθε.
67. Ἡμεῖς δὲ μετά ταῦτα λοιπὸν ἀεὶ τούτων ἀλλή-
λους ἀναμιμνήσκομεν · καὶ οἱ ἔχοντες τοῖς λειπομέ-
νοις πᾶσιν ὲπικουροῦμεν, καὶ σύνεσμεν ἀλλήλοις ἀεί.
Ἐπὶ πᾶσι τε οἷς προσφερόμεθα, εὐλογοῦμεν τὸν
Ποιητὴν τῶν πάντων διὰ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ
Χριστοῦ καὶ διὰ Πνεύματος τοῦ ἁγίου· καὶ τῇ τοῦ
ἡλίου λεγομένῃ ἡμέρα πάντων κατά πόλεις ἢ ἀγροὺς
μενόντων ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνέλευσις γίνεται, καὶ τά
ἀπομνημονεύματα τῶν ἀποστόλων, ἢ τὰ συγγράμ-
ματα τῶν προφητῶν ἀναγινώσκεται μέχρις ἐγχωρεῖ.
Εἶτα παυσαμένου τοῦ ἀναγινώσκοντος , ὁ προεστὼς
διὰ λόγου τὴν νουθεσίαν καὶ πρόκλησιν (88) τῆς τῶν
καλῶν τούτων μιμήσεως ποιεῖται. Ἔπειτα ἀνιστά-
μεθα κοινῇ πάντες, καὶ εὐχὰς πέμπομεν’ καὶ ὡς
προέφημεν, παυσαμένων ἡμῶν τῆς εὐχῆς, ἄρτος
προσφέρεται καὶ οἶνος καὶ ὓδωρ’ καὶ ό προεστὼς c
εὐχὰς ὁμοίως καὶ εὐχαριστίας, ὅση δύναμις αὐτῷ (89),
ἀναπέμπει (90), καὶ ὁ λαὸς ἐπευφημεῖ λέγων τὸ Ἀμήν·
καὶ ἡ διάδοσις καὶ ἡ ’μετάληψις ἀπὸ τῶν εὐχαριστη-
Θέντων ἑκάστῳ γίνεται, καὶ τοῖς οὐ παροῦσι διὰ τῶν
διακόνιον πέμπεται. Οἱ εὐποροῦντες δὲ καὶ βουλόμε-
νοι , κατά προαίρεσιν ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ, ὃ βούλε-
ται δίδωσισ καὶ τὸ συλλεγόμενον παρὰ τῷ προ-
εστῶτι (91) ἀποτίθεται , καὶ αὐτὸς ἐπικουρεῖ ὀρφα-
νοῖς τε καὶ χήραις , καὶ¹ τοῖς διὰ νόσον, ἢ δι’ ἄλλην
αἰτίαν λειπομένοις, καὶ τοῖς ὲν δεστμοῖς οὖσι, καὶ
τοῖς παρεπιδήμοις οὖσι ξένοις, καὶ ἁπλῶς πᾶσι τοῖς
ἐν χρείᾳ. οὖσι κηδεμὼν γίνεται. Τὴν δὲ τοῦ ἡλίου
ἡμέραν κοινῇ πάντες τὴν συνέλευσιν ποιούμεθα“
ιτ Luc. χχιι, 19. ⁸³ Matth. xxvi, 28.
(87) Ἀπομνημονεύμασιν. Ἀπομνημονεύματα s_unt
dicta sapientium quae memoria repetuntur. Sic βυτ
sebitts lib. v Hist; εισι. cap. 8, de Irenaeo ait :Kal.
άπομνη μονευ μάτων ἀποστολικοῦ τινοςξπρεσϐυτέ ρου. . .
μνημονεύει, ὐἱοίοτιιιη--αροδιοιὶεί cujusdam presby-
ὶετῖζ.. meminit. Hinc Xenophon scripsisse dicitur
libros τῶν Σωκράτους ἀπομνημονευμάτων , Dictorum
Socratis qua: memoria recolebat. _ Eadem; voce ante
Iustinum usns est Papias apud Eusebiqu lib. Ill,
ι t-ap. 59. GBABIUS.
(88) Πρόκλησινῖ Legendum Grabius existimat
παιξξλτισξν·
(89) Ὅση δύναμις αὐτῷ. Non favent bare verba
bis qui ratas et nan Ecclesia: preces impugnant.
Neque enim eas Justinus in sacerdotis arbitrio po-
sitas fuisse dicit, sed sacerdotis orantis ardorem
et intentionem animi exprimit. Nihil sibi aliud v0-
lunt haec verba, ὅση δύναμις αὐτῷ, quantum potest,
seu, ut reddidi, totis viribus. Sic paulo ante dicebat.
Christianos εὐτόνως, id est cutn' tuagua animi in-
Ἰησοῦν· λαϐόντα ἄρτον, εὐχαριστήσαντα εἰπεῖν·
Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἀνάμνησίν μου · Τουτέστι
τὸ σῶμά μουο καὶ τὸ ποτήριον ὁμοίως λαϐόντα καὶ
εὐχαριστήσαντα εἰπεῖν · Τοῦτό ἐστι αἷμά μου· καὶ
μόνοις αὐτοῖς μεταδοῦναι. Ὅπερ καὶ ὲν τοῖς τοῦ
Μίθρα μυστηρίοις παρέδωκαν γίνεσθαι μιμησάμενοι
οἱ πονηροὶ δαίμονες. Ὅτι γὰρ ἄρτος καὶ ποτήριον
ὕδατος τίθεται ὲν ταῖς τοῦ μυουμένου τελεταῖς μετ’
ἑπιλόγων τινῶν,ἥ ἐπίστασθε, ἢ μαθεῖν δύνασθε.
67. Ἡμεῖς δὲ μετά ταῦτα λοιπὸν ἀεὶ τούτων ἀλλή-
λους ἀναμιμνήσκομεν · καὶ οἱ ἔχοντες τοῖς λειπομέ-
νοις πᾶσιν ὲπικουροῦμεν, καὶ σύνεσμεν ἀλλήλοις ἀεί.
Ἐπὶ πᾶσι τε οἷς προσφερόμεθα, εὐλογοῦμεν τὸν
Ποιητὴν τῶν πάντων διὰ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ
Χριστοῦ καὶ διὰ Πνεύματος τοῦ ἁγίου· καὶ τῇ τοῦ
ἡλίου λεγομένῃ ἡμέρα πάντων κατά πόλεις ἢ ἀγροὺς
μενόντων ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνέλευσις γίνεται, καὶ τά
ἀπομνημονεύματα τῶν ἀποστόλων, ἢ τὰ συγγράμ-
ματα τῶν προφητῶν ἀναγινώσκεται μέχρις ἐγχωρεῖ.
Εἶτα παυσαμένου τοῦ ἀναγινώσκοντος , ὁ προεστὼς
διὰ λόγου τὴν νουθεσίαν καὶ πρόκλησιν (88) τῆς τῶν
καλῶν τούτων μιμήσεως ποιεῖται. Ἔπειτα ἀνιστά-
μεθα κοινῇ πάντες, καὶ εὐχὰς πέμπομεν’ καὶ ὡς
προέφημεν, παυσαμένων ἡμῶν τῆς εὐχῆς, ἄρτος
προσφέρεται καὶ οἶνος καὶ ὓδωρ’ καὶ ό προεστὼς c
εὐχὰς ὁμοίως καὶ εὐχαριστίας, ὅση δύναμις αὐτῷ (89),
ἀναπέμπει (90), καὶ ὁ λαὸς ἐπευφημεῖ λέγων τὸ Ἀμήν·
καὶ ἡ διάδοσις καὶ ἡ ’μετάληψις ἀπὸ τῶν εὐχαριστη-
Θέντων ἑκάστῳ γίνεται, καὶ τοῖς οὐ παροῦσι διὰ τῶν
διακόνιον πέμπεται. Οἱ εὐποροῦντες δὲ καὶ βουλόμε-
νοι , κατά προαίρεσιν ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ, ὃ βούλε-
ται δίδωσισ καὶ τὸ συλλεγόμενον παρὰ τῷ προ-
εστῶτι (91) ἀποτίθεται , καὶ αὐτὸς ἐπικουρεῖ ὀρφα-
νοῖς τε καὶ χήραις , καὶ¹ τοῖς διὰ νόσον, ἢ δι’ ἄλλην
αἰτίαν λειπομένοις, καὶ τοῖς ὲν δεστμοῖς οὖσι, καὶ
τοῖς παρεπιδήμοις οὖσι ξένοις, καὶ ἁπλῶς πᾶσι τοῖς
ἐν χρείᾳ. οὖσι κηδεμὼν γίνεται. Τὴν δὲ τοῦ ἡλίου
ἡμέραν κοινῇ πάντες τὴν συνέλευσιν ποιούμεθα“
ιτ Luc. χχιι, 19. ⁸³ Matth. xxvi, 28.
(87) Ἀπομνημονεύμασιν. Ἀπομνημονεύματα s_unt
dicta sapientium quae memoria repetuntur. Sic βυτ
sebitts lib. v Hist; εισι. cap. 8, de Irenaeo ait :Kal.
άπομνη μονευ μάτων ἀποστολικοῦ τινοςξπρεσϐυτέ ρου. . .
μνημονεύει, ὐἱοίοτιιιη--αροδιοιὶεί cujusdam presby-
ὶετῖζ.. meminit. Hinc Xenophon scripsisse dicitur
libros τῶν Σωκράτους ἀπομνημονευμάτων , Dictorum
Socratis qua: memoria recolebat. _ Eadem; voce ante
Iustinum usns est Papias apud Eusebiqu lib. Ill,
ι t-ap. 59. GBABIUS.
(88) Πρόκλησινῖ Legendum Grabius existimat
παιξξλτισξν·
(89) Ὅση δύναμις αὐτῷ. Non favent bare verba
bis qui ratas et nan Ecclesia: preces impugnant.
Neque enim eas Justinus in sacerdotis arbitrio po-
sitas fuisse dicit, sed sacerdotis orantis ardorem
et intentionem animi exprimit. Nihil sibi aliud v0-
lunt haec verba, ὅση δύναμις αὐτῷ, quantum potest,
seu, ut reddidi, totis viribus. Sic paulo ante dicebat.
Christianos εὐτόνως, id est cutn' tuagua animi in-