Colossesi
Epistola B. Pauli Apostoli ad ColossensesIntroduzioni
Enciclopedia Cattolica
Una delle lettere «della prigionia», indirizzata da s. Paolo ai fedeli di Colosse (v.).
SOMMAIO: I. Il contenuto. - II. Gli errori combattuti. - III. L'occasione, il luogo e la data di composizione. - IV. L'autenticità.
Haydock
Colosse was a city of Phrygia, near Laodicea. It does not appear that St. Paul had preached there himself, (see Chap. 2:1.) but that the Colossians were converted by Epaphras, a disciple of the apostles. However, as St. Paul was the great apostle of the Gentiles, he wrote this epistle to the Colossians when he was in prison, and about the same time that he wrote to the Ephesians and Philippians. The exhortations and doctrine it contains, are similar to those which are set forth in his epistle to the Ephesians. St. Chrysostom takes notice, that the epistles he wrote in prison seem even more spiritual than the rest: the chief design of which was to hinder them from being seduced by false teachers. (Challoner; Witham) --- The Colossians were first instructed in the faith by Epaphras, who is considered their first bishop. He was a prisoner, at Rome, with St. Paul, when this epistle was written. The intent of it was to disabuse the Colossians of worshipping the Angels; for Cerinthus and others, had taught them to look upon Angels as superior to Christ, whom they looked upon as a mere man; to observe the law of Moses, with all its legal rites and ceremonies. He begins his epistle by insisting chiefly on the exalted state of Christ, saying that he is the image of the invisible God, the first-born of every creature, by whom all things visible and invisible were created, whether thrones, principalities, or powers, and that in him the divinity essentially exists. From this he proves the inutility of the ceremonies of the law, etc. (Fleury and Calmet) and takes great pains to prevent their relapsing either into paganism or Judaism. (Bible de Vence)
Douay 1582/1609
THE Epistle to the Colossians is not only in sense, but almost in vvordes also, all one vvith the Epistle to the Ephesians, and vvas sent also by the same messenger Tychicus. c. 4. •. 7. And in it he maketh like mention of his bandes and sufferings. c. 1. v. 24. and c. 4. v. 3, 18. And therfore no doubt is vvas vvritten at Rome at the same time, to vvitte, in his last apprehension, yet before he knevv of his martyrdom.
This difference there is, that he had himself preached to the Ephesians, but vvith the Colossians he had neuer bene, as he signifieth c. 2. v. 1. Therefore although in matters of exhortation he be here briefer then to the Ephesians, yet in matters of doctrine be is longer. And generally he assureth them, that to be the truth, vvhich their Apostle Epaphras had taught them, but namely he giueth them vvarning both of the Iudaical False-apostles, vvho sought to corrupt them vvith some ceremonies of Moyses lavv: and also of the Platonike Philosophers, vvho reiected Christ (vvho is in deede the head of the Church and Mediator to bring vs to God) and in steed of him, brought in certaine Angels as more excellēt then be, vvhom they termed, Minores dij, teaching the people to sacrifice vnto them (calling that, humilitie) that they might bring them to the great God. Vvith vvhich falsehood the heresie of Simon Mague a long time deceiued many, as vve reade in Epiph. har. 21.
Against such therefore S. Paul telleth the Colossians, that Christ is the Creator of all the Angels, God in person, the head of the Church, the principall in all respects: that he is the Redeemer, Mediator, and pacifier betvvene God and men, and therefore by him vve must goe to God, so that vvhether vve pray our selues, or desire any other in earth or in heauen to pray for vs, al must be done (as the Cath. Church in euery Collect doth) Per Christum dominum nostrum, that is, through Christ our Lord. or, per Do. nostrum Iesum Christum filium tuum, qui tecum viuit & regnat, &c. Vvhereby the Church professeth cōtinually against such seductions, both the Mediator ship, and the Godhead of Christ.
Cornely
Hisce igitur argumentis authentiam impugnat de Wette :
1.) Epistola nostra argumento suo et nexu idearum ab ep. ad Coloss. ito dependet, ut illius non sit nisi verbosa quaedam amplificatio, ab illaque in eo solo fere differat, quod haereticorum refutatio sit omissa: qua omissiona epistola ipsa characterem suum el finem proprium simul amisit. Longa texluum utriusque epistolae comparatione assertum suum demonstrare conatur, atque eiusmodi scribendi rationem Paulo indignam esse declarat *.
Continua a leggere 42 paragrafi
Lon;us ille similitudinum catalogus a de Wette magna cum sollicitudine collectus plane superfluus est, quia maiorem inter has duas, quam inter reliquas paulinas, affinitatem intercedere nemo negat; nocivus autem est, quia prirno aspecturem obiter consideranti facile persuadere potest, maiorem earum esse affinitatem, quam revera est. Profecto, ut rem suam evincant, authentiae adversarii similitudinem mirum in modum exaggerare solent. Namque si ad utriusque epistolae argumentum dogmaticum attentionem nostram convertamus, illud plane diversum esse deprehendimus; Ephesiis enim magnitudinem beneficiorum illis per Christum allatorum in memoriain revocat, Colossensibus dignitatem ipsius Christi demonstrat et evolvit Apostolus. Neque minus diversa est argumentandi ratio in utriusque epistolae parte dogmatica; in nostra enim epistola omnis deest polemica, quae in altera plus quam dimidiam partem tractatus dogmatici constituit. Quare ex toto cap. 2. ep. ad Coloss. de Wette non invenit nisi quatuor versus, qui in nostra habeant parallelos; at illos ipsos longius esse quaesitos evidens est, quum ad summum in vocabulorum nonnullorum repetitione similitudo quaedam inveniatur?*. Maiorem esse affinitatem in parte paraenetica non negainus, at haec quoque non est exaggeranda. Maxime in monitis ad coniuges, filios et parentes, servos et dominos apparet; sed in his quoque quanta reperitur differentia! Monita coniugibus colossensibus tradit duobus (3,18. 19), Ephesiis autem duodecim versibus (3,22- 33); num forte subliniis illa exposilio de signiticalione matrimonii christiani, ex qua officia coniugum derivantur, uon est nisi « verbosa amplificatio » duorum versuum epistolae ad Coloss.? Num « verbosa est aimnplificatio », si filiis ephesiis praeceptum decalogi in inentem revocat, quod in ep. ad Coloss. oinisit?
Similitudinem igitur aliquam et affinitatem inter duas epistolas inveniri fatemur; sed eam facillime explicari censemus, si illas (id quod aliunde quoque conslat) iisdem fere diebus scriptas esse admittimus. Quid enim miri habet, quod Paulus, qui Colossensibus dignitatem supereminentem AWiristi demonstraverat et monita nonnulla ad vitam christianam tradiderat , paucis diebus postea Ephesiis de beneficiis per Christum allatis scribens terminos nonnullos praecedentis epistolae repetierit et in monitis tradendis nonnulla eodein fere uiodo, quo Colossensibus, etiam Ephesiis scripserit? Qui unquam iisdem fere diebus de similibus argumentis duas vel tres epistolas scripserit, se ipse non semel iisdem terminis elc usum esse certissime deprehendet.
donc ainsi : comment Paul a-t-il pu passer son temps à contrcefaire un de ses ouvrages (11D, à se répéter. à faire une lettre banale (11!) avec une lettre topiquo et particuliéere? » Ad. vocem banale quod. attinet, Erasmus, severissimus literarum iudex, « eundem in hac epistola Pauli fervorem , eandem profunditatem, eundem spiritum idemque pectus ». invenit et Patres epistolae sublimitatem adimntrantur (cfr n. 162. n. 3. p. 502). — Alterum catalogum Holtzmann (Einl. Ed. 2. 1386. p. 291 sq.) proponit ordinem epistolae ad Col. secutus.
5. Totum de Wettii catalogum non transcribemus, nonnulla tamen ad partium dog - malicarum dissimilitudinem illustrandam excerpsisse iuverit.
]. Eph. 1,3-14. Generalis gratiarum I. Col. 1,3- 8. Gratiarum actio de bono acli» de beneficiis religionis christianae. — statu eeclesiae colossensis.
In his sectionibus tres invenit parallelos, sed eos desumit ex alia sectione ep. ad Col.; sc. Eph. 1,4 et Col. 1,22 (&yloo; zot ápcpous xattviz:ov a3roU), Eph. 1,7 et Col. 1,14, Eph. 1,10 et Col. 1,20 (sed licet nonnulla vocabula sint identica, ideam ipsam expressam non plane identicam csse verba adhibita dvax:zaXatos92: el 4zozaz2).i39ztv demonstrant. Adverte praeterca argumenta prorsus esse diversa.)
IT. Eph. 1,15 - 2.10 Gratiarum actio re- H. Col. 1,9 - 12. Precatio pro Colossenlate ad Ephesios el precatio pro iis, ut — sibus. intelligant, quaenam Deus ad ipsorum sa- HI. Col. 1,13-23. De excelsa Christi lutein. et. Christi &lorificationem fecerit, diznitate ct de beneficio redemtionis. resuscitans eos ex morte peccati ctc.
Octo parallelos invenit, sed iterum partim ex aliis sectionibus desumtos. Eph. 1,15 - 17 et Cal. 1,3. 4. 9. (Quum sit gratiarum actio de Ephesiorum perscverantia in fide et caritate, eodem cum iure 1 Thess. 1,2. 3 etc addi potuerunt); Eph. 1.18 ct Col. 1,27 (6 zXo3:0; tf; 60f74, sed in priore epistola 5ó£x hacc est futurae gloriac z5; xArcovopía;, in altera 9ó2x, quae apparet in Evangelii effectibus praesentibus inter gentiles); Eph. 1,?1 et Col. 1,16 (in priore loco sermo cst de exaltationc Christi glorificati supcr omnia, in altero de omnium creatione in Christo), Eph. 1,22 et Col. 1,18 (Christus caput Ecclesiae), Eph. 2,1 et Col. 1, ?1 (in priore loco Ephe«sii olim mortui peccatis, in altero Colossenses a Deo alienati et inimici fuisse dicuntur), Eph. 2,5 et Col. 2,13 (vcrus textus parallelus, sed ex alia sectionc).
De Wette sectionem correspondentem in ep. ad Coloss. non invenit, ponit autem textus parallelos Eph. 2,1t et Col. 2,11 (nimirum Ephesiis Paulus loquitur de zee:topij gtpoxoujt» , Colossensibus de rsetopij d/cipozoujso) Eph. 2,12 et Col. 1,21 (Ephesii vocantur abalicnati a conversatione Israel, Colossenses abalienati a Deo); Eph. 2,15 et Col. 2,14 (Idea quidem est eadem, termini autem diversi); Eph. 2,16 ct Col. 1,20 (in priore loco sermo est de conciliatione Iudaeorum et Gentilium per Christum, in altero de reconciliatione omnium cum Deo per Christum; rectius in sect. I. Col. 1,20 poncbatur parallel. Eph. 1,10).
IV. Eph. 3.1-21. De Pauli apostolatu IV. Col. 1,24 -29. Paulus gaudium sudeque eius tribulationibus propter Evan2 um exprimit. do tribulationibus propter £clium toleratis. Precatio pro Eph. Evangelium toleratis.
Octo iterum inveniuntur textus parallcli : Eph. 3,1 ct Col. 1,24 (At nec ín idea nec in terminis ulla est similitudo); Eph. 3,2. 3. 5. et Col. 1,25 -26 (Vcri textus paralleli);
« qui fidelis pro iis sit minister Iesu Christi » Colossensibus sacram doctrinam esse allatam , satis clare insinuat S. Paulus*.
Plerosque neophytos colossenses ex ethnicis venisse epistola nostra nos docet, quoniam non semel pristinae religionis ethnicae lectorum suorum mentionem facit?. Minus certum est, num ecclesia colossensis etiam ludaeochristianos numeraverit; illud sane mirum est, quod Apostolus, quamvis iudaizantium nonnullorum errores in epistola nostra impugnet, ab afferendis V. T. testimoniis prorsus abstineat. At altera ex parte in omnibus Asiae Min. civitatibus Iudaeos non infrequentes habitasse constat, nec satis apparet, quomodo iudaizantium errores in ecclesiam illam irrepserint, nisi Iudaeos conversos sit complexa. Quare iure merito ecclesiam colossensem eodem modo, quo ecclesias a Paulo immediate fundatas, ita ex ludaeis et ethnicis conversis coaluisse arbitramur, ut neophyti ethnici praevalerent; V. T. autem testimoniis usus non est Apostolus, quia errores, quos Colossis impugnare debuit , plane diversi ab illis erant, qui eousque erant exorti.
1. Herodot. VII. 30 et Xenoph. Anab. I. ? Colossas magnam quidem civitatem appellant, Strabo XlI. 8 autem inter zoAlogara et Plinius Hist. Nat. V. 41 inter oppida celeberrima Colossas enumerant.
167. — II. Dk kPiSTOLAE AD COLOSS. SCRIBENDAE OCCASIONE ET FINE. — In Phrygiae aeque atque in vicinae Galatiae nascentes ecclesias pseudapostoli irrepserant, qui Christianos ad Legis mosaicae observantiam adigere conabantur!, attamen Colossensium seductores ab illis, qui alias ecclesias a Paulo fundatas pervertere studebant, prorsus diversi doctrinas multo perversiores videntur sparsisse. Gnosticismo enim praeludentes falsi hi doctores, qui philosophiae nomine errores suos condecorabant, religionem quandam angelorum videntur docuisse, quos non creatos, sed Christo pares habebant?*; per illos igitur ad verum Deum, qui nec cerni nec attingi nec comprehendi possit, esse accedendum. Ex paucis, quae in nostra epistola adsunt, vestigiis integrum corum systema non satis cognoscitur ; quapropter inuliles sunt. plerique modernorum interpretum labores, qui indefesso eum studio illi eruendo et evolvendo insudant. Quam parvum enim fructum studia ista produxerint, ex co elucet, quod hodie nondum inler se consentiant interpreles, num radiees systematis in solo ludaismo, an in solo elinicismo, an, id quod omnino est tenendum, in utroque simul sint quaerendae, num eius auctores ludaei vel Pharisaei, vel Esseni, vel Kabbalistae, vel Alexandrini, an elliniei ex schola vel Epicuri, vel Pythagorae, vel Platonis etc fuerint?.
P'ericulum, quod ab eiusmodi pseudapostolis colossensi ecclesiae imminebat, S. Paulum permovit, ut illis literas nostras daret. Per Epaphram enim, quem Colossenses una cum Laodicensibus ct llicrapolitanis ecclesiarum suarum fundatorem immediatum venerabantur. illud videlur rescivisse, atque pro sollicitudine, quam omnium ecclesiarum in se assumserat , salutaribus monitis ei occurere non haesitavit. Dum igitur Epaphram apud se retineret*, Tychicum Colossas eum in finem misit, « ut cognosceret, quae circa eos essent, et consolaretur corda eorum »? nostraque epistola viam ei praeparavit, ut suo visitatoris munere bene fungi posset. Quamobrem doctrinas illas erroneas, quae apud cos propagari iam coeptae erant, directe et indirecte impugnat; dogmaticum igitur epistolae argumentum rectissime his verbis comprehendit Es//us : « non nisi per Christum Dei Filium, per quem omnia condita sunt, nos instaurari ac reconciliari cum Deo et proinde religioni angelorum, qua nimirum Christi mediatoris officium ad angelos transferatur, non esse auscultandum; iudaicas autem aut philosophicas observationes cum Evangelio minime miscendas esse neque eas ad sanctificationem nostram quidquam habere momenti »?. Cui parti dogmatico-polemicae (1,9-9, 23) alteram paraeneticam (3,1-5,1) adiicit, in qua vitae christianae officia omnibus inculcat 7.
Quo rEMPOnE ET QUO Loco epistola sit scripta, supra iam diximus?; pro temporis igitur ratione nostra (una cum illa ad Philem.) epistolae ad Ephes. erat praemittenda ; sed quoniam iisdem fere dicbus scriptae per eosdem Pauli socios ecclesiis sunt allatae, epistolae vero ad Ephesios authentia semel demonstrata omnes obiectiones, quae contra. nostram fieri solent, facillime solvuntur, illum ordinem retinere maluimus, quo in canone sese excipiunt.
illos esse datam. Mansit autem perdiu hoc vitium in Phrygia et Pisidia. Proinde synodus, quae convenit apud Laodiceam Phrygiae, lege prohibuit, ne adorarentur (rpoctoy aUa) angeli; sed in hodiernum usque diem oratoria (sxvjeis) S. Michaelis apud illos illorumque finitimos videre est » etc.
4. Coloss. 4,12 ; Philem. 23. Ultimo in loco « concaptivum suum » Paulus eum appellat, dum in nostra epistola vinculorum Epaphrae nulla fit mentio; altera ex partic Coloss. 4,10 Aristarchus appellatur « concaptivus », cuius vincula Philem. 24 non commemorantur, Nullum tamen est dubium, quin epistolae ad Coloss. et ad Philem. per eosdem 'Tychicum et Onesimum missae circa idem tempus sint scriptae. Quae difficultas ita a plerisque recte solvitur, ut amicos Apostoli, ne solum eum in custodia relinquerent, alternatim socios liberos captivitatis eius fuisse dicant.
5. Omnino tenenda videtur lectio Vulg. « ut cognoscat, quae circa vos sunt », quam cum bonis codd. graecis uncialibus (C. D. E. K. L.) et plerisque minusculis praeter Ital. et Vulg., ex versionibus etiam tuentur Syr., Copt. Goth. ct multi Patres graeci. Altera lectio (fva vvüzs tk xegt $pGw), quam Tischend., Westcott-Hort. etc ob codd,
7T. In distinguendis parlibus dogmatica et paraenctica omnes consentiunt interpretes. Dogmaticam partem Card. Hugo in duas sectiones distribuit : « in prima (1,3-29; commendat Apostolus Christum, ut ipsum solum ostendat sufficere ad salutem ; in secunda (2,1 - 23) docet legalia esse abolita »; — S. Thom. : « Primo commendat gratiae beneflcia specialia et universalia (1,3 - 14), secundo eorum auctorem (1,15 - 29), tertio tuetur eos contra doctrinam corrumpentem (2,1 - 23) demum contra perversos mores (3,1 sqq.); — Lyranus : « Primo inducit eos ad firmiter tenendam Evangelii veritatem (1,3 - 29), secundo ad praecavendam pseudapostolorum falsitatem (2,1 -23), tertio ad continuandam vitae sanctitatem (3,1 sqq.). Parum recte Goldhagen (1. c. p. 378) prioris partis (1,13 - 2,23) argumentum describit : « incitationem ad amorem Christi ciusque doctrinam, contra ac volunt pseudapostoli, magis magisque sectandum »; neque rectius Kilber (l. c. II. 475 sqq.) dogmaticum argumentum describit : « Indicatur orthodoxia religionis Colossensium (1,4-11), declaratur orthodoxiae huius períectio (1,12 - 2,7), commendatur perfeclionis istius integritas (2,8 - 23) ». — Gwillemon (l. c. ll. p. 106) pro argumento dogmaticae partis statuit : « l'orthodoxie de la prédication d'Epaphras et les erreurs des faux docteurs » : — Iuxta Kaulen (Einl. Ed. 3. p. 603) Paulus plenitudinem bonorum per Christum allatorum deseribit in se ipsis (1,13-29) et in eorum oppositione ad falsam scientiam (2,1-23). — Bisping (1. c. VI. 2. p. ?38
2. et gratiarum actione (1,3-8; Deo oblata ob virtutes fidei , caritatis, spei (1,3-3;. quibus excellunt Colossenses, ex quo tempore Evangelium receperunt docente Epaphra (1,5-7), a quo ipse quoque de bono colossensis ecclesiae statu certior factus sit (1.8).
1. Transitu facto a promissione sc non cessaturum ab oratione pro Colossensibus, ut in dies crescant in scientia salutis (1,9-42),
2. ostendit Apostolus dignitatem Christi, redemtoris nostri (4,13-23), cl quidem a.) enumeratis beneficiis, quae per eum adepti sumus, redemtione remissioneque peccatorum (1,13. 14); a.) relate ad Patrem, cuius Christus sit imago (1,15), f.) relate ad creaturas omnes, quae per eum conditae sint et conserventur (1,16. 17)
1.) relate ad Ecclesiam, cuius sit caput, tum quia in ipso divinitalis plenitudo inhabitet, tum quia sacrificio crucis omnia Deo reconciliaverit (1,18-920).
c.) Unde sua sponte. fluit exhortatio, ut Colossenses, qui olim a Deo alienati nunc per Christum Deo sint reconciliali, firmi et immobiles in ea fide permaneant, quae eis tradita est. quaeque in universo orbe eadem praedicatur (4,21 - 23).
a.) Ut monita melius sint recepturi , praemittit rationem, qua ad scribendum permotus sit. A Deo nimirum deputatus est Gentium Apostolus, ut eas doceat magnas divitias, quas Christus gentibus attulit , easque ad perfectionem adducat (1,24- 29); quare pro viribus munus suum implere studens magnam quoque eorum sollicitudinem habet, qui ipsum in carne non viderunt, ut etiam hos ad pleniorem thesaurorum, qui in Evangelio latent, cognitionem perducat (2,1 -3).
b.) Dein monet, ne a pseudapostolis seduci se sinant, sed in ea, quam acceperunt, fide ambulent (2,4-6) Christoque soli, vana philosophia spreta, inhaereant (2,7. 8): nam a.) in Christo inhabitat plenitudo divinitatis (2,9),
£.) in Christo quoque, qui omnium angelorum est caput, omnia bona sua, quibus gaudent, acceperunt (2,10); per eum circumcisi sunt circumcisione spirituali, quando in baptismate cum eo ad novam vitam resurrexerunt (2,11. 12). Cruenta enim sua morte et peccatorum remissionem illis meruit, et decretum istud, quod illis contrarium erat (veterem sc. Legem) destruxit atque ita plenam de hostibus suis victoriam reportavit (2,13 - 15). c.) Ex quibus velut conclusionem practicam deducit : 2.) non curandos esse antiquos ludaeorum ritus, quippe qui typi tantum fucrint futurorum bonoruin (2,16. 17); 8.) nec Christo relicto religionem illam angelorum esse sequendam (2,18. 19), T-) nec proinde fal-am illam haereticorum ascesin esse exercendam, quae nec utilis sit nec Deo probata (2,20 - 23). Ill. ALTERA PARS PARAENETICA (3,1 - 4,6) incipil 1. ab exhortatione quadam generali (3,1 - 17), in qua eos excitat a.) ut, quum ad novam vitam surrexerint, iam ea, quae sursum sunt, quaerant (3,1 - 4), b.) veterem peccati hominem omnino exuant vitiis infidelium abiectis (2,5-9), c.) novum vero hominem induant, qui est secundum Christi imaginem (3,10. 11), ideoque virtutes christianas sectentur, inter quas speciatim caritatem et bonam intentionem commemorat (3,12. 17). 23. Sequitur exhortatio specialis (3,18- 4,1), à.) de mutuis coniugum (3,18. 19), b.) filiorum et parentum (3,20. 21), c.) servorum et dominorum ofliciis (3,22 - 4,1).
3. Ad generalia «monita reversus concludit paraeneticam partem commendans continuam orationem, quam etiam pro se fieri vult (4,2- 4), et prudentiam in agendo et loquendo (4,3. 6.).
1. explicat finem missionis Tychici et Onesimi (4,7- 0),
3. monet, ut hanc epistolam cum Laodicensibus communicent (4,10. 17,
*. et propria manu salutationem et benedictionem apostolicam addit (4,18):
169. — IV. AvruENTIA huius quoque epistolae SS. Patrum testimoniis extra controversiam ponitur. S. Clemens Rom. enim, si de « vinculo caritatis Dei » loquitur, procul dubio a S. Paulo didicit « caritatem esse vinculum perfectionis »; S. Iguatius M., si Ephesios monet, ut « adversus errorem £gziot 77, viezet » permaneant , ila cum S. Paulo in verbis et in sententia concordat, ut ab eo dependere sit dicendus, atque S. Polycarpus, si eum, qui ab avaritia non abstinuerit, ab idololatria eoinquinari asserit, etiam a S. Paulo didicit, avaritiam esse idololatriam !. S. Iustinus M. quoque et S. Theophilus Antzoch., qui Dominum N. 4v mpot070z0V Tüv TZvtOY motrp.zrov Bui c Xcng XTiGttx appellant, denominationem hanc ex nostra epistola transumserunt?. Exeuntis saec. 2. Patres omnes nostram oepistelim Paulo disertis verbis altribuisse et pro divina auctoritate adhibuisse nemo negat ?.
Eodem modo, quo orthodosi. etiam haeretici scriptores inde a 9. saec, inilio authentiam epistolae ad Coloss. testantur. Merczonem illam in canone habuisse asserit S. Epiphanius et apparet ex Tertulliani contra eum argumentatione*; S. Irenaeus auctor est. Valentinum. verba quaedam ex illa ad suum sensum traxisse; Valentini autem discipulum Theodotum non paucos illius textus allegasse docet Clemens Alex.?; Docetas demum et Peratas illa pro auctoritate esse abusos habemus ex Philosophumenis *.
Quibus testimoniis omnia illa addere licet, quibus szpea (165) epistolae ad Ephesios authentiam vindieavimus; fatentibus enim tantum non omnibus epistola nostra cum illa ad Ephes. quadamtenus cohaeret, nec ullum est dubium , quin eundem habeant auctorem eodemque tempore sint. conscriptae 7.
Non pauci rationalistae, qui epistoliun iib. Ephesios reiiciunt, nostra Paulo adscribere non dubitant; at non desunt. alii, qui ephesiam retinentes nostram repudient aut utramque inter pseudepigrapha amandent. Priorum antesignanus fuit Mayerhoff, qui nostrum ex epistola ad Ephesios a falsario quodam excerptam dixit ?; quae arbitraria sententia vix cuiquam probata refutatione nova non indiget, quandoquidem illa, quae supra (163. 4. p. 508 sq.) de utriusque inter se relatione diximus, ad eam refellendam plane sufficiunt. Ilaur vero cum non paucis « criticis » utramque gnosticae aetati, i. e. 2. fere saec., adscribendam censet; in earum aulem origine explicanda longissime inter se dissentiunt. Omnia eoruin systemata exponere ct refutare longum et superfluum. est?; paucis dumiaxat verbis praecipuas diflicultates, quas contra nostrae epistolae originem paulinam Hilgenfeld post alios alfert , examiuabimus !?.
1.) lam illud suspicionem movere ait, quod Apostolus, quamvis Phrygiam bis peragraverit, Colossensibus et Laodicensibus incognitus fuisse supponatur (1,4. 8. 9; 2,1), multo magis autem , quod non satis appareat, quam ob causam Paulus hanc epistolam exaravcrit. — Priorem difficultatem non movisset, si tabulam geographicam Asiae Min. inspexisset. In secundo itinere Apostolus Lystris profectus per Lycaoniam in orientalem partem Phrygiae intravit et Galatiam proprie dictam ingressus iter per Mysiam versus Troadem continuavit (Act. 16,1-8); in tertio autem itinere ex Lycaonia directe Galatiam proprie dictam ingressus per Phrygiam septentrionalem Ephesum tetendit (4c£. 18,23; 49,1); in utroque igitur itinere nec Colossas nec Laodiceam pervenire potuit. Causam autem scriptae epistolae non inveniri si ea, quam B. Apostolus ipse indicat (2,1 sq«q.), reiicitur, evidens est.
2.) Mirum quoque censet, quod Aristarchus, quem ex Act. (19,90; 20,4; 27,2) Ethnicochristianum fuisse credidimus, in nostra epistola (4,10. 44) Iudaeochristianis accenseatur, quod Col. 3,41 Graecus ante Judaeum nominetur, dum Paulus semper ordinem inversum teneat (Iudaeus et Graecus); si autem in fine additur : « Salutatio mea manu Pauli », falsarius eodem modo, quo in 2 7/ess. 3,47 fraudem suam tegere voluit. Nonne magis mirum est, quod Hilgenfeld epistolam nostram reiicere, quam erroneam suam Actuum explicationem corrigere voluerit? In Actibus enim Aristarchus ex Macedonia quidem et ex Thessalonica oriundus dicitur, sed thessalonicensem ecclesiam ex Iudaeis et ethnicis conversis coaluisse luculentissime constat (supra 119. p. 398). Graecum autem in nostra epistola Iudaeo forte praemisit, quia colossenses neophyti longe plerique ex ethnicis venerant. Demum Col. 4,18 ad literam etiam consentit cum 4 Cor. 16,21; num ibi quoque falsarius fraudem suam tegere voluit?
3.) Falsarius, quamvis ad temporis circumstantias in ep. ad Pbilem. (quam genuinam esse concedit llilgenfeld) satis attenderit, sociis tamen Pauli Iesum Iustum quendam addit (4,11), atque fiduciam proximae liberationis in ep. ad Philemonem (22) expressam omisit; contradicitque vero Paulo (9 Cor. 10,16; iom. 195, 20,21), si Evangelium iam in toto orbe annuntiari asserit (1,6. 23). At cur, quaeso, falsarius, qui secundum Hilgenfeld, ut fraudem suam tegeret, subscriptionem Pauli falsavit, eidem novum socium, cuius nulla mentio in aliis epistolis babetur, affinxit? Forte, ut fraus eius detegeretur? Et cur proximam suam liberationem Colossensibus annuntiare debuit Paulus, postquam per Tychicum cos omnia, quao circa ipsum essent, audituros esse scripsit? Ilyperbole autem in Col. 4,0. 23. non ost inaior, quam toii, 1,8, quo in loco nemo unquam contradictionem contra 2 Cor, 1046; Hoi. 135,20. 291 invenit.
4.) Perversae interprelationi innititur obiectio, quae ex Co/. 1.24 desumitur, ac si auctor epistolae Christi passionem ad redimondos omnes omnino homines, sive ludaeos sive elhnicos, non suflecisso essel arbitratus; per» versae autem doctrinae altera ex Col. 1,18. 24 desumta innititur, quia supponit vero Paulo Ecclesiam non fuisse unam, quae omnes fideles comprehendat; historicis demum praciudiciis tertia innitilur, quae quia gnostica quaedam principia in epistola impugnantur eam saeculo 2. adscribere vult; a priori euitn nostris « criticis » persuasum est, ante saec. 2. gnosticismum non esse exortum, ideoque omnia, in quibus aliquid gnostici detegunt, « gnosticae aetati ». i. e. saeculo 2, altribuunt. Nos e contrario ex epistolis paulinis aliisque. N. TT. libris, quorum authentiam historicis documentis demonstramus, semina illorum systematum, quae saec. 2. a Basilide, Valenlino aliisque. exculta sunt, tempore apostolico iam pullulare coepisse concludimus; quemadmodum enim omnium rerum gestarum, institutionum, doctrinarum, ita etiam haereseon historiam non a priori fingendam, sed ex historicis documentis eruendam esse arbitramur.
S. Mayerhoff Der Brief an die Kolosser mit vorncehml. Berücksichtizung der Pastoralbriefc. Derlin 1838.
Cornelio a Lapide
Argumentum 5 paragrafi
Nota primo: Putarunt aliqui cum Suida, Zonara, Glyca, Eustathio, Colossenses esse Rhodios, ita dictos a colosso solis, qui erat Rhodi. Sed hos falli certum est; Colossae enim civitas est Phrygiae, vicina Hierapoli et Laodiceae, uti docet Plinius, lib. V, cap. XXXII; Herodotus, lib. VII; Strabo, lib. XII, quae sub Nerone cum Laodicea et Hierapoli terraemotu concidit, ut narrat Orosius. Unde et Apostolus hic, cap. IV, vers. 16, jubet ut Colossenses legant epistolam Laodicensium, quasi vicinorum, et contra. Colossae, inquit Theophylactus, civitas est Phrygiae, quae nunc vocatur Chonae, ubi celebris fuit apparitio et memoria S. Michaelis, uti dicam cap. II, vers. 18.
Nota secundo: Nec Colossis, nec Laodiceae praedicaverat Paulus; id enim satis insinuat cap. II, vers. 1. Sicut ergo scribit ad Romanos cum eos necdum vidisset, ita scribit et ad Colossenses necdum a se visos, ait Chrysostomus et Theophylactus. Colossensium itaque doctor fuit Epaphras, hic enim eos fidem Christi docuit, ut patet cap. I, vers. 7; cui Romae cum Paulo in vinculis posito, ut ait cap. IV, vers. 13, successit Archippus, de quo cap. IV, vers. 17, dicit: «Dicite Archippo: Vide ministerium quod accepisti in Domino, ut illud impleas.»
Nota tertio, pro materia et argumento: Hac epistola Paulus insectatur Simonem Magum ejusque asseclas haereticos, qui uti Ephesi, ita Colossis et alibi sua virulenta dogmata spargebant, ac nominatim docebant, non Christum, sed angelos nostrae salutis esse mediatores et reconciliatores apud Deum, inquit Chrysostomus et Ambrosius, absurdum putantes credere, quod Filius Dei in extremis temporibus apparuerit in carne, cum in veteri Testamento Deus per angelos apparere, omniaque sua per eosdem facere et exequi apud homines soleret. Huic dogmati addebant multas observationes Judaicas et gentilitias, dies eorum observantes et tempora et cibos; quae omnia cum indigerent correctione, ait Theophylactus, moverunt Apostolum ut hanc scriberet epistolam, qua primo, hunc errorem de angelis, illasque observationes redarguit. Deinde cuilibet hominum generi dat vitae ac morum documenta; ac demum salutationibus claudit epistolam.
Nota quarto: Haec epistola valde affinis est quoad materiam, epistolae ad Ephesios: imo easdem pene ad verbum cum illa subinde habet sententias; non quod eodem tempore et impetu sit scripta: nam ad Ephesios anno priore, cum necdum Romam venisset Timotheus, scripta est; haec vero posterius, ut jam dicam; sed quod eadem materia easdem pene sententias posceret; ac forte quod relegens epistolam suam ad Ephesios datam, Apostolus eam in mente haberet et ex ea haud aliter ac Colossensibus dictarit: aeque ergo haec ut illa, sublimis est et grandiloqua.
Nota quinto: Scripta est Romae in vinculis, ut patet cap. IV, vers. 18, anno 4o vinculorum, qui fuit a Christo nato 60. Nam Timotheus (quem anno priore ad se Romam vocaverat, ut dixit procemio Epistolae ad Philippenses) jam Romam advenerat. Unde et Paulus Timotheum initio epistolae quasi secum Colossenses salutantem sibi adjungit. Missa est per Tychicum et Onesimum, ut habent Graeca, Syra et Latina Complutensia in fine Epist., et colligitur cap. IV, vers. 7 et 9.
San Tommaso d'Aquino
Protegebat castra gladio suo, et cetera. I Mach. c. III, 3. Haec verba congruunt materiae huius epistolae ad Colossenses, quia totus status huius vitae est in pugnatione militantium, quorum habitacula castra dicuntur. Iob VII, v. 1: militia est vita hominis super terram. Ideo habitacula fidelium nomine castrorum figurantur. Unde Ecclesia similitudinem habet castrorum. Gen. XXXII, 2: castra Dei sunt haec. Haec castra tripliciter impugnantur. A quibusdam quasi obsidentibus, qui manifeste se erigunt contra Ecclesiam. Apoc. XX, 8: ascenderunt super latitudinem terrae, et circuierunt castra sanctorum et civitatem dilectam. Ab aliis latenter decipitur, sicut ab haereticis. Rom.: per dulces sermones et benedictiones seducunt corda hominum, et cetera. II Tim. III, 13: mali autem homines et seductores proficient in peius, errantes et in errorem mittentes. A quibusdam, scilicet domesticis, per diversas corruptelas peccatorum quae sunt ex corruptione carnis. Gal. V, 17: caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem. Eph. ult.: non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes, et cetera. Praelati Ecclesiae sunt duces, Ps. LXVII, 28: principes Iuda duces eorum, ad quorum officium pertinet contra omnia praedicta castra Ecclesiae munire. Contra peccata quidem, per exhortationes. Is. LVIII, 1: annuntia populo meo scelera eorum, et domui Iacob peccata eorum. Contra haereticos, per sanam doctrinam. I Tim. I: amplectentem eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, et cetera. Contra persecutores, exemplo, scilicet patienter tolerando. Sic Paulus protexit gladio spirituali, quia in suis epistolis corripiebat peccata, confutabat haereses, animabat ad patientiam. De primo, Eph. V, 3: fornicatio autem et omnis immunditia aut avaritia nec nominetur in vobis, et cetera. De secundo, Tit. III, 10: haereticum hominem post primam et secundam correptionem devita, et cetera. De tertio, II Cor. XI per totum patet quomodo animabat ad patientiam. Et sic tanguntur duo in verbis propositis, scilicet Ecclesiae status, cum dicitur castra, et apostoli studium, ibi protexit. In castris autem debet esse sollicitudo ad mala vitanda. Deut. XXIII, 14: ut sint castra tua sancta, et nihil in eis appareat foeditatis. Item ordo ad ducem et ad se. Cant. c. VII, 1: quid videbis in Sunamite, nisi choros castrorum? Gen. XXXII, 2: castra Dei sunt haec. Item terror ad hostes. Cant. VI, v. 3: terribilis ut castrorum acies ordinata. Sed apostolus circa protectionem erat sollicitus tamquam pastor, cuius est dirigere oves diligenter ne errent. Io. X, 4: ante eas vadit, et cetera. Et sic apostolus faciebat. Phil. III: imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Item pascere abundanter, ne deficiant. I Petr. V, 2: pascite, qui in vobis est, domini gregem, et cetera. Et sic apostolus faciebat. I Cor. I, 2: tamquam parvulis lac dedi vobis. Item defendere potenter, ne pereant. Eccli. c. VII, 6: noli velle fieri iudex, nisi valeas virtute irrumpere iniquitates. I Reg. XVII, 34: pascebat servus tuus patris sui gregem, et veniebat leo, vel ursus, et cetera. Et ideo dicit, quod apostolus protegebat castra, id est Ecclesiam Dei, gladio, quod est verbum Dei, ut dicitur Eph. VI: vivus est enim sermo Dei et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti, et cetera. Sic ergo materia huius epistolae est haec. Quia in epistola ad Ephesios ostendit modum ecclesiasticae unitatis; in epistola ad Philippenses ostendit eius profectum et conservationem; in hac autem agit de eius conservatione contra haereticos, qui depravaverant eos seducendo, et cetera.
Estius
ARGUMENTUM EPISTOLAE 6 paragrafi
Colossenses in ea fuerunt Asiae minoris parte, quae magna Phrygia vocabatur. Civitas eorum Colossae ab Hierapoli et Laodicea, quarum in hac Epistola mentio fit, haud procul dissita. Quod observandum propter nonnullos, qui contra auctoritatem Graecorum interpretum Colossas easdem cum Rhodo faciunt, quam eo nomine appellatam putant ob nobilem illum Colossum, qui numeratur inter septem mundi in-iracula. Sed, ut ita sit, quod Rhodii aliquando dicti fuerint Colossenses, uti Suidas asserere videtur; attamen eos ab his, ad quos ista mittitur Epistola, diversos esse ex iis, quae diximus, plane liquet.
Scribit autem ad Colossenses Paulus, non quod iis Evangelium praedicasset, siquidem eos ne viderat quidem, uti colligitur ex cap. 2., sed quod tanquam gentium Apostolus et solicitudinem gerens omnium Ecclesiarum, quam sibi tribuit 2 Cor. 11., huic quoque parti Ecclesiae a falsis magistris periclitanti pro officio succurrendum putarit. Instituti autem erant in fide Christi per Erraphram Apostolorum discipulum, quemadmodum de eo testatur cap. 1. Nam Archippus, cujus ultimo capite mentionem facit, non Apostolus eorum, sed Episcopus aut Presbyter fuisse videtur.
Et haec quidem communis est sententia commentatorum tam Latinorum quam Graecorum, Colossenses ipsum Paulum praedicantem non audivisse. Dissentit autem unus Theodoretus, qui locum allegatum cap. 2. contendit aliter intelligendum esse, de qua re videbitur, cum ad ejus loci expositionem perventum erit. Adducit ille pro se, quod legitur Act. 18., Paulum ex ordine perambulasse Galaticam regionem et Phrygiam, in qua utique sunt Colossenses, uti dictum est, sed argumentum hoc non est certum. Erant enim iuultae aliae civitates illius regionis, quas recenset Plinius lib. 6. natur. hist. cap. 32., quarum aliquas perambulasse potuit Paulus, Colossensibus omissis. Atqui vicissim contra Theodoretum facit, quod Paulus in tota Epistola nusquam significat, se Colossensibus Evangelium praedicasse, aut eorum Apostolum esse, quin potius paulo post exordium Epistolae, ubi locus erat id commemorandi, non se, sed Epaphram nominat, ut Evangelii primum ac praecipuum apud eos ministrum. Sicut, inquit, didicistis ab Epaphra carissimo conservo nostro etc. Et in Epistola ad Philemonem Colossensem: Spero per orationes vestras donari me vobis. Non enim ait: restitui, sicut Hebr. ult., sed donari, quasi apud eos nunquam fuisset.
Caeterum occasio scribendi Colossensibus Paulo fuit, quod post acceptum Evangelium, a quibusdam, quorum studium erat sinceritatem Apostolicae doctrinae corrumpere, Simonianos fuisse credibile est, persuasi essent, accessum se habere ad Deum non per Filium, sed per angelos, ut per quos antiquitus omnia gesta legamus; Filium autem Dei majorem esse, quam ut eo mediatore atque intercessore ac deprecatore uti nobis liceat. Accedebant observationes ac superstitiones tam Judaicae, quam Graecae, sive ab iisdem auctoribus introductae, sive ab aliis acceptae, Philosophis scilicet ac Judaeis, sed ab Evangelio, quod semel receperant, prorsus dissentaneae.
Primum igitur ac praecipue docet Apostolus, non nisi per Christum Dei filium, per quem omnia condita sunt, nos instaurari ac reconciliari cum Deo, et proinde religioni angelorum, qua nimirum Christi mediatoris officium ad angelos transferatur, non esse auscultandum. Judaicas autem aut philosophicas observationes cum Evangelio minime miscendas esse, neque eas ad sanctificationem nostram quicquam habere momenti. Atque haec agit 1. et 2. cap. Reliqua pars Epistolae ferme usque ad finem in tradendis vitae Christianae praeceptis consumitur. Confer, quae diximus in argum. epist. ad Ephesios.
Scripta est haec Epistola non Ephesi, ut habet vulgare argumentum, quod est in Latinis codicibus, sed Romae, ut habent Graecorum subscriptiones. Nam vinculorum suorum sub finem Epistolae ter meminit; Romae autem, non Ephesi Paulum vinctum fuisse, legimus. Adde, quod missa est per Tychicutn et Onesimum, quem posteriorem Romae in vinculis Christo genuerat, ut habet Epist. ad Philem. In quam ad Philemonem Epistolam scribens Hieronymus affirmat Roma, e vinculis, una cum hac Epistola, missas fuisse eas, quae datae sunt ad Ephesios et ad Philemonem. Quae utique omnes e primis vinculis datae sunt.