ODDONE DI CLUNY, SANTO

ODDONE di CLUNY, santo. - Secondo abate di Cluny nell'878-879, da una nobile famiglia del Maine, m. a St-Julien de Tours il 18 nov. 942. Ammesso nell'898 fra i Canonici di S. Martino di Tours, si distingue per la sua intelligenza; ritiratosi nel monastero di Baume-les-Messieux, seguì a Cluny nel 910 BENNONE (v.) a cui succede nel 927.

Con O., il movimento cluniacense s'ingrandì rapidamente, guadagnando i monasteri di Romainmoutier, di St-Géraud d'Aurillac, di St-Pierre di Tulle, di St-Sauveur di Sarlat, di St-Martial di Limoges, di St-Jean-d'Angely, di St-Allyre di Clermont e inoltre, fuori di Borgogna e d'Aquitania dove si era limitata l'influenza di Bernon, Fleury-sur-Loire, St-Pierre-le-Vif di Sens, St-Julien di Tours. L'Italia a sua volta entrò nell'orbita di Cluny. O. acquistò alla riforma i monasteri romani di S. Paolo, S. Lorenzo, S. Agnese, S. Maria sull'Aventino. La sua influenza si estese anche a Napoli, Salerno, S. Pietro di Pavia, S. Elia nella valle Suppentonic vicino a Nepi.

Non fu sempre senza difficoltà che il monaco errante propagò l'esatta osservanza benedettina. Fleury-sur-Loire osò resistergli fin con le armi. Ma O. beneficò di solidi appoggi fra i vescovi e i principi, particolarmente la famiglia reale di Borgogna, il re Rodolfo I, la duchessa Adelaide, il re Ludovico IV, i conti di Périgord e di Mâconais, il duca Alfredo d'Aquitania, i re d'Italia, Ugo e Lotario, Alberico, principe dei romani.

Nel marzo 931, il papa Giovanni XI confermò ufficialmente a O. la missione di riformatore, accordandogli, mediante una rendita annuale di 10 soldi, la facoltà di aggregare monasteri a Cluny e di accogliervi temporaneamente i monaci attirati alla sua riforma. La stessa bolla sanzioni l'indipendenza cluniacense, la sottrasse da ogni autorità laicale e ecclesiastica, salvo quella della S. Sede, come già aveva stabilito la carta di donazione di Guglielmo II Pio (910). Il Papa gettava così le basi della Congregazione di Cluny, centralizzando alla maniera feudo alle un insieme di monasteri senza la protezione e la dominazione d'una abbazia-madre (Jaffé-Wattenbach, 3584: PL 132, 1055; privilegio rinnovato da Leone VII, Jaffé-Wattenbach, 3605: PL 132, 1074).

Sebbene siano di redazione posteriore, gli Statuti cluniacensi (Ordo Cluniacensis) risentono dell'influenza di O., in particolare le tradizioni d'ospitalità e di carità, la discrezione negli esercizi di penitenza e la parte predominante accordata alla liturgia.

Mediatore e consigliere molto ascoltato da papi e da grandi, O. ristabilì a più riprese la pace fra Alberico, padrone di Roma, e Ugo, re d'Italia (936, 938-39). Nel corso d'una simile missione a Roma, l'estate del 942, fu preso dalla malaria. Ma ebbe ancora forza sufficiente

Article illustration
(1) O. Ene. Catt.)
(2) O. Ene. Catt.
(3) O. Ene. Catt.
(4) O. Ene. Catt.
(5) O. Ene. Catt.
(6) O. Ene. Catt.
(7) O. Ene. Catt.
(8) O. Ene. Catt.
(9) O. Ene. Catt.
(10) O. Ene. Catt.
(11) O. Ene. Catt.
(12) O. Ene. Catt.
(13) O. Ene. Catt.
(14) O. Ene. Catt.
(15) O. Ene. Catt.
(16) O. Ene. Catt.
(17) O. Ene. Catt.
(18) O. Ene. Catt.
(19) O. Ene. Catt.
(20) O. Ene. Catt.
(21) O. Ene. Catt.
(22) O. Ene. Catt.
(23) O. Ene. Catt.
(24) O. Ene. Catt.
(25) O. Ene. Catt.
(26) O. Ene. Catt.
(27) O. Ene. Catt.
(28) O. Ene. Catt.
(29) O. Ene. Catt.
(30) O. Ene. Catt.
(31) O. Ene. Catt.
(32) O. Ene. Catt.
(33) O. Ene. Catt.
(34) O. Ene. Catt.
(35) O. Ene. Catt.
(36) O. Ene. Catt.
(37) O. Ene. Catt.
(38) O. Ene. Catt.
(39) O. Ene. Catt.
(40) O. Ene. Catt.
(41) O. Ene. Catt.
(42) O. Ene. Catt.
(43) O. Ene. Catt.
(44) O. Ene. Catt.
(45) O. Ene. Catt.
(46) O. Ene. Catt.
(47) O. Ene. Catt.
(48) O. Ene. Catt.
(49) O. Ene. Catt.
(50) O. Ene. Catt.
(51) O. Ene. Catt.
(52) O. Ene. Catt.
(53) O. Ene. Catt.
(54) O. Ene. Catt.
(55) O. Ene. Catt.
(56) O. Ene. Catt.
(57) O. Ene. Catt.
(58) O. Ene. Catt.
(59) O. Ene. Catt.
(60) O. Ene. Catt.
(61) O. Ene. Catt.
(62) O. Ene. Catt.
(63) O. Ene. Catt.
(64) O. Ene. Catt.
(65) O. Ene. Catt.
(66) O. Ene. Catt.
(67) O. Ene. Catt.
(68) O. Ene. Catt.
(69) O. Ene. Catt.
(70) O. Ene. Catt.
(71) O. Ene. Catt.
(72) O. Ene. Catt.
(73) O. Ene. Catt.
(74) O. Ene. Catt.
(75) O. Ene. Catt.
(76) O. Ene. Catt.
(77) O. Ene. Catt.
(78) O. Ene. Catt.
(79) O. Ene. Catt.
(80) O. Ene. Catt.
(81) O. Ene. Catt.
(82) O. Ene. Catt.
(83) O. Ene. Catt.
(84) O. Ene. Catt.
(85) O. Ene. Catt.
(86) O. Ene. Catt.
(87) O. Ene. Catt.
(88) O. Ene. Catt.
(89) O. Ene. Catt.
(90) O. Ene. Catt.
(91) O. Ene. Catt.
(92) O. Ene. Catt.
(93) O. Ene. Catt.
(94) O. Ene. Catt.
(95) O. Ene. Catt.
(96) O. Ene. Catt.
(97) O. Ene. Catt.
(98) O. Ene. Catt.
(99) O. Ene. Catt.
(100) O. Ene. Catt.
(101) O. Ene. Catt.
(102) O. Ene. Catt.
(103) O. Ene. Catt.
(104) O. Ene. Catt.
(105) O. Ene. Catt.
(106) O. Ene. Catt.
(107) O. Ene. Catt.
(108) O. Ene. Catt.
(109) O. Ene. Catt.
(110) O. Ene. Catt.
(111) O. Ene. Catt.
(112) O. Ene. Catt.
(113) O. Ene. Catt.
(114) O. Ene. Catt.
(115) O. Ene. Catt.
(116) O. Ene. Catt.
(117) O. Ene. Catt.
(118) O. Ene. Catt.
(119) O. Ene. Catt.
(120) O. Ene. Catt.
(121) O. Ene. Catt.
(122) O. Ene. Catt.
(123) O. Ene. Catt.
(124) O. Ene. Catt.
(125) O. Ene. Catt.
(126) O. Ene. Catt.
(127) O. Ene. Catt.
(128) O. Ene. Catt.
(129) O. Ene. Catt.
(130) O. Ene. Catt.
(131) O. Ene. Catt.
(132) O. Ene. Catt.
(133) O. Ene. Catt.
(134) O. Ene. Catt.
(135) O. Ene. Catt.
(136) O. Ene. Catt.
(137) O. Ene. Catt.
(138) O. Ene. Catt.
(139) O. Ene. Catt.
(140) O. Ene. Catt.
(141) O. Ene. Catt.
(142) O. Ene. Catt.
(143) O. Ene. Catt.
(144) O. Ene. Catt.
(145) O. Ene. Catt.
(146) O. Ene. Catt.
(147) O. Ene. Catt.
(148) O. Ene. Catt.
(149) O. Ene. Catt.
(150) O. Ene. Catt.
(151) O. Ene. Catt.
(152) O. Ene. Catt.
(153) O. Ene. Catt.
(154) O. Ene. Catt.
(155) O. Ene. Catt.
(156) O. Ene. Catt.
(157) O. Ene. Catt.
(158) O. Ene. Catt.
(159) O. Ene. Catt.
(160) O. Ene. Catt.
(161) O. Ene. Catt.
(162) O. Ene. Catt.
(163) O. Ene. Catt.
(164) O. Ene. Catt.
(165) O. Ene. Catt.
(166) O. Ene. Catt.
(167) O. Ene. Catt.
(168) O. Ene. Catt.
(169) O. Ene. Catt.
(170) O. Ene. Catt.
(171) O. Ene. Catt.
(172) O. Ene. Catt.
(173) O. Ene. Catt.
(174) O. Ene. Catt.
(175) O. Ene. Catt.
(176) O. Ene. Catt.
(177) O. Ene. Catt.
(178) O. Ene. Catt.
(179) O. Ene. Catt.
(180) O. Ene. Catt.
(181) O. Ene. Catt.
(182) O. Ene. Catt.
(183) O. Ene. Catt.
(184) O. Ene. Catt.
(185) O. Ene. Catt.
(186) O. Ene. Catt.
(187) O. Ene. Catt.
(188) O. Ene. Catt.
(189) O. Ene. Catt.
(190) O. Ene. Catt.
(191) O. Ene. Catt.
(192) O. Ene. Catt.
(193) O. Ene. Catt.
(194) O. Ene. Catt.
(195) O. Ene. Catt.
(196) O. Ene. Catt.
(197) O. Ene. Catt.
(198) O. Ene. Catt.
(199) O. Ene. Catt.
(200) O. Ene. Catt.
(201) O. Ene. Catt.
(202) O. Ene. Catt.
(203) O. Ene. Catt.
(204) O. Ene. Catt.
(205) O. Ene. Catt.
(206) O. Ene. Catt.
(207) O. Ene. Catt.
(208) O. Ene. Catt.
(209) O. Ene. Catt.
(210) O. Ene. Catt.
(211) O. Ene. Catt.
(212) O. Ene. Catt.
(213) O. Ene. Catt.
(214) O. Ene. Catt.
(215) O. Ene. Catt.
(216) O. Ene. Catt.
(217) O. Ene. Catt.
(218) O. Ene. Catt.
(219) O. Ene. Catt.
(220) O. Ene. Catt.
(221) O. Ene. Catt.
(222) O. Ene. Catt.
(223) O. Ene. Catt.
(224) O. Ene. Catt.
(225) O. Ene. Catt.
(226) O. Ene. Catt.
(227) O. Ene. Catt.
(228) O. Ene. Catt.
(229) O. Ene. Catt.
(230) O. Ene. Catt.
(231) O. Ene. Catt.
(232) O. Ene. Catt.
(233) O. Ene. Catt.
(234) O. Ene. Catt.
(235) O. Ene. Catt.
(236) O. Ene. Catt.
(237) O. Ene. Catt.
(238) O. Ene. Catt.
(239) O. Ene. Catt.
(240) O. Ene. Catt.
(241) O. Ene. Catt.
(242) O. Ene. Catt.
(243) O. Ene. Catt.
(244) O. Ene. Catt.
(245) O. Ene. Catt.
(246) O. Ene. Catt.
(247) O. Ene. Catt.
(248) O. Ene. Catt.
(249) O. Ene. Catt.
(250) O. Ene. Catt.
(251) O. Ene. Catt.
(252) O. Ene. Catt.
(253) O. Ene. Catt.
(254) O. Ene. Catt.
(255) O. Ene. Catt.
(256) O. Ene. Catt.
(257) O. Ene. Catt.
(258) O. Ene. Catt.
(259) O. Ene. Catt.
(260) O. Ene. Catt.
(261) O. Ene. Catt.
(262) O. Ene. Catt.
(263) O. Ene. Catt.
(264) O. Ene. Catt.
(265) O. Ene. Catt.
(266) O. Ene. Catt.
(267) O. Ene. Catt.
(268) O. Ene. Catt.
(269) O. Ene. Catt.
(270) O. Ene. Catt.
(271) O. Ene. Catt.
(272) O. Ene. Catt.
(273) O. Ene. Catt.
(274) O. Ene. Catt.
(275) O. Ene. Catt.
(276) O. Ene. Catt.
(277) O. Ene. Catt.
(278) O. Ene. Catt.
(279) O. Ene. Catt.
(280) O. Ene. Catt.
(281) O. Ene. Catt.
(282) O. Ene. Catt.
(283) O. Ene. Catt.
(284) O. Ene. Catt.
(285) O. Ene. Catt.
(286) O. Ene. Catt.
(287) O. Ene. Catt.
(288) O. Ene. Catt.
(289) O. Ene. Catt.
(290) O. Ene. Catt.
(291) O. Ene. Catt.
(292) O. Ene. Catt.
(293) O. Ene. Catt.
(294) O. Ene. Catt.
(295) O. Ene. Catt.
(296) O. Ene. Catt.
(297) O. Ene. Catt.
(298) O. Ene. Catt.
(299) O. Ene. Catt.
(300) O. Ene. Catt.
(301) O. Ene. Catt.
(302) O. Ene. Catt.
(303) O. Ene. Catt.
(304) O. Ene. Catt.
(305) O. Ene. Catt.
(306) O. Ene. Catt.
(307) O. Ene. Catt.
(308) O. Ene. Catt.
(309) O. Ene. Catt.
(310) O. Ene. Catt.
(311) O. Ene. Catt.
(312) O. Ene. Catt.
(313) O. Ene. Catt.
(314) O. Ene. Catt.
(315) O. Ene. Catt.
(316) O. Ene. Catt.
(317) O. Ene. Catt.
(318) O. Ene. Catt.
(319) O. Ene. Catt.
(320) O. Ene. Catt.
(321) O. Ene. Catt.
(322) O. Ene. Catt.
(323) O. Ene. Catt.
(324) O. Ene. Catt.
(325) O. Ene. Catt.
(326) O. Ene. Catt.
(327) O. Ene. Catt.
(328) O. Ene. Catt.
(329) O. Ene. Catt.
(330) O. Ene. Catt.
(331) O. Ene. Catt.
(332) O. Ene. Catt.
(333) O. Ene. Catt.
(334) O. Ene. Catt.
(335) O. Ene. Catt.
(336) O. Ene. Catt.
(337) O. Ene. Catt.
(338) O. Ene. Catt.
(339) O. Ene. Catt.
(340) O. Ene. Catt.
(341) O. Ene. Catt.
(342) O. Ene. Catt.
(343) O. Ene. Catt.
(344) O. Ene. Catt.
(345) O. Ene. Catt.
(346) O. Ene. Catt.
(347) O. Ene. Catt.
(348) O. Ene. Catt.
(349) O. Ene. Catt.
(350) O. Ene. Catt.
(351) O. Ene. Catt.
(352) O. Ene. Catt.
(353) O. Ene. Catt.
(354) O. Ene. Catt.
(355) O. Ene. Catt.
(356) O. Ene. Catt.
(357) O. Ene. Catt.
(358) O. Ene. Catt.
(359) O. Ene. Catt.
(360) O. Ene. Catt.
(361) O. Ene. Catt.
(362) O. Ene. Catt.
(363) O. Ene. Catt.
(364) O. Ene. Catt.
(365) O. Ene. Catt.
(366) O. Ene. Catt.
(367) O. Ene. Catt.
(368) O. Ene. Catt.
(369) O. Ene. Catt.
(370) O. Ene. Catt.
(371) O. Ene. Catt.
(372) O. Ene. Catt.
(373) O. Ene. Catt.
(374) O. Ene. Catt.
(375) O. Ene. Catt.
(376) O. Ene. Catt.
(377) O. Ene. Catt.
(378) O. Ene. Catt.
(379) O. Ene. Catt.
(380) O. Ene. Catt.
(381) O. Ene. Catt.
(382) O. Ene. Catt.
(383) O. Ene. Catt.
(384) O. Ene. Catt.
(385) O. Ene. Catt.
(386) O. Ene. Catt.
(387) O. Ene. Catt.
(388) O. Ene. Catt.
(389) O. Ene. Catt.
(390) O. Ene. Catt.
(391) O. Ene. Catt.
(392) O. Ene. Catt.
(393) O. Ene. Catt.
(394) O. Ene. Catt.
(395) O. Ene. Catt.
(396) O. Ene. Catt.
(397) O. Ene. Catt.
(398) O. Ene. Catt.
(399) O. Ene. Catt.
(400) O. Ene. Catt.
(401) O. Ene. Catt.
(402) O. Ene. Catt.
(403) O. Ene. Catt.
(404) O. Ene. Catt.
(405) O. Ene. Catt.
(406) O. Ene. Catt.
(407) O. Ene. Catt.
(408) O. Ene. Catt.
(409) O. Ene. Catt.
(410) O. Ene. Catt.
(411) O. Ene. Catt.
(412) O. Ene. Catt.
(413) O. Ene. Catt.
(414) O. Ene. Catt.
(415) O. Ene. Catt.
(416) O. Ene. Catt.
(417) O. Ene. Catt.
(418) O. Ene. Catt.
(419) O. Ene. Catt.
(420) O. Ene. Catt.
(421) O. Ene. Catt.
(422) O. Ene. Catt.
(423) O. Ene. Catt.
(424) O. Ene. Catt.
(425) O. Ene. Catt.
(426) O. Ene. Catt.
(427) O. Ene. Catt.
(428) O. Ene. Catt.
(429) O. Ene. Catt.
(430) O. Ene. Catt.
(431) O. Ene. Catt.
(432) O. Ene. Catt.
(433) O. Ene. Catt.
(434) O. Ene. Catt.
(435) O. Ene. Catt.
(436) O. Ene. Catt.
(437) O. Ene. Catt.
(438) O. Ene. Catt.
(439) O. Ene. Catt.
(440) O. Ene. Catt.
(441) O. Ene. Catt.
(442) O. Ene. Catt.
(443) O. Ene. Catt.
(444) O. Ene. Catt.
(445) O. Ene. Catt.
(446) O. Ene. Catt.
(447) O. Ene. Catt.
(448) O. Ene. Catt.
(449) O. Ene. Catt.
(450) O. Ene. Catt.
(451) O. Ene. Catt.
(452) O. Ene. Catt.
(453) O. Ene. Catt.
(454) O. Ene. Catt.
(455) O. Ene. Catt.
(456) O. Ene. Catt.
(457) O. Ene. Catt.
(458) O. Ene. Catt.
(459) O. Ene. Catt.
(460) O. Ene. Catt.
(461) O. Ene. Catt.
(462) O. Ene. Catt.
(463) O. Ene. Catt.
(464) O. Ene. Catt.
(465) O. Ene. Catt.
(466) O. Ene. Catt.
(467) O. Ene. Catt.
(468) O. Ene. Catt.
(469) O. Ene. Catt.
(470) O. Ene. Catt.
(471) O. Ene. Catt.
(472) O. Ene. Catt.
(473) O. Ene. Catt.
(474) O. Ene. Catt.
(475) O. Ene. Catt.
(476) O. Ene. Catt.
(477) O. Ene. Catt.
(478) O. Ene. Catt.
(479) O. Ene. Catt.
(480) O. Ene. Catt.
(481) O. Ene. Catt.
(482) O. Ene. Catt.
(483) O. Ene. Catt.
(484) O. Ene. Catt.
(485) O. Ene. Catt.
(486) O. Ene. Catt.
(487) O. Ene. Catt.
(488) O. Ene. Catt.
(489) O. Ene. Catt.
(490) O. Ene. Catt.
(491) O. Ene. Catt.
(492) O. Ene. Catt.
(493) O. Ene. Catt.
(494) O. Ene. Catt.
(495) O. Ene. Catt.
(496) O. Ene. Catt.
(497) O. Ene. Catt.
(498) O. Ene. Catt.
(499) O. Ene. Catt.
(500) O. Ene. Catt.
(501) O. Ene. Catt.
(502) O. Ene. Catt.
(503) O. Ene. Catt.
(504) O. Ene. Catt.
(505) O. Ene. Catt.
(506) O. Ene. Catt.
(507) O. Ene. Catt.
(508) O. Ene. Catt.
(509) O. Ene. Catt.
(510) O. Ene. Catt.
(511) O. Ene. Catt.
(512) O. Ene. Catt.
(513) O. Ene. Catt.
(514) O. Ene. Catt.
(515) O. Ene. Catt.
(516) O. Ene. Catt.
(517) O. Ene. Catt.
(518) O. Ene. Catt.
(519) O. Ene. Catt.
(520) O. Ene. Catt.
(521) O. Ene. Catt.
(522) O. Ene. Catt.
(523) O. Ene. Catt.
(524) O. Ene. Catt.
(525) O. Ene. Catt.
(526) O. Ene. Catt.
(527) O. Ene. Catt.
(528) O. Ene. Catt.
(529) O. Ene. Catt.
(530) O. Ene. Catt.
(531) O. Ene. Catt.
(532) O. Ene. Catt.
(533) O. Ene. Catt.
(534) O. Ene. Catt.
(535) O. Ene. Catt.
(536) O. Ene. Catt.
(537) O. Ene. Catt.
(538) O. Ene. Catt.
(539) O. Ene. Catt.
(540) O

ODDONE DI CLUNY - ODESCALCHI FAMIGLIA

Acta Sanct. O. S. B., V, pp. 150-86; PL 133, 43-86; Bibliotheca Cluniacensis, pp. 13-56; Neues Archiv, 15 (1890), pp. 117-26. Il mondo Nago, nel sec. XII, rimaneggiò e condusse la Vita Giovanni da Salerno, lasciando un testo più ordinato, più corretto e arricchito di cronologie; ed.: Mabillon, loc. cit., pp. 186-199; PL loc. cit., 85-104. Cf. BHL, 6292-99. Letteratura: E. Sackur, Die Cluniacenser, I, Halle 1892-94, pp. 36-120; II, pp. 330-338; Dom Du Bourg, St-Odon, Parigi 1905, letterario e divulgativo, cf. Anal. Bolland., 24 (1905), pp. 408-409; L. Kolner, Odo, der erste Cluniacensermagister, Deggendorf 1913; A. Fliehe, La réforme grégorienne, I, Lovainio 1924, pp. 39-47; A. M. Zimmermann, Kalendarium Benedictinum, III, Mettten 1937, pp. 324-27; Fliehe-Martin, Hist. de l'Eglise, VII, Parigi 1940, pp. 322-24; E. Ammann, s. V. in D'ThC, XI, coll. 937-39; G. Antonelli, L'opera di O. di Cluny in Italia, in Benedictina, 4 (1950), pp. 19-40; cf. anche la bibliografia della voce Cluny, Clemente Schmitz.