AAS 12 (1920), p. 395
cognoscendis, quarum sit propria ipsorum cognitio, minime decipi,
dogma est sanae philosophiae. Praeterea decessor Noster,
quovis inter elementum primarium et secundarium, uti vocant,
remoto discrimine omnique ambiguitate sublata, luculenter
ostendit, longissime a vero abesse illorum opinionem, qui arbitrantur
<( de veritate sententiarum cum agitur, non adeo exquirendum
quaenam dixerit Deus, ut non magis perpendatur quam
ob causam ea dixerit » ; idemque docet divinum afflatum ad
omnes Bibliorum partes, sine ullo delectu ac discrimine, proferri,
nullumque in textum inspiratum errorem incidere posse :
« At nefas omnino fuerit, aut inspirationem ad aliquas tantum
Sacrae Scripturae partes coangustare, aut concedere sacrum
ipsum errasse auctorem »,
Neque minus ab Ecclesiae doctrina, Hieronymi testimonio
ceterorumque Patrum comprobata, ii dissentiunt, qui partes
Scripturarum historicas non factorum absoluta inniti veritate
arbitrantur, sed tantummodo relativa, quam vocant, et concordi
vulgi opinione : idque non verentur ex ipsis Leonis Pontificis
verbis inferre, propterea quod principia de rebus naturalibus
statuta ad disciplinas historicas transferri posse dixerit. Itaque
contendunt, hagiographos, uti in physicis secundum ea quae
apparerent locuti sint, ita eventa ignaros rettulisse prouti haec
e communi vulgi sententia vel falsis aliorum testimoniis constare
viderentur, neque fontes scientiae suae indicasse, neque
aliorum enarrationes fecisse suas. Rem in decessorem Nostrum
plane iniuriosam et falsam plenamque erroris cur multis refellamus?
Quae est enim rerum naturalium cum historia similitudo,
quando physica in iis versantur quae « sensibilité! apparent
» ideoque cum phaenomenis concordare debent, cum, contra,
lex historiae praecipua haec "sit, scripta cum rebus gestis,
uti gestae reapse sunt, congruere oportere? Recepta semel istorum
opinione, quo pacto incolumis consistat veritas illa, ab omni
falso immunis, narrationis sacrae, quam decessor Noster in toto
Litterarum suarum contextu retinendam esse declarat? Quodsi
dogma est sanae philosophiae. Praeterea decessor Noster,
quovis inter elementum primarium et secundarium, uti vocant,
remoto discrimine omnique ambiguitate sublata, luculenter
ostendit, longissime a vero abesse illorum opinionem, qui arbitrantur
<( de veritate sententiarum cum agitur, non adeo exquirendum
quaenam dixerit Deus, ut non magis perpendatur quam
ob causam ea dixerit » ; idemque docet divinum afflatum ad
omnes Bibliorum partes, sine ullo delectu ac discrimine, proferri,
nullumque in textum inspiratum errorem incidere posse :
« At nefas omnino fuerit, aut inspirationem ad aliquas tantum
Sacrae Scripturae partes coangustare, aut concedere sacrum
ipsum errasse auctorem »,
Neque minus ab Ecclesiae doctrina, Hieronymi testimonio
ceterorumque Patrum comprobata, ii dissentiunt, qui partes
Scripturarum historicas non factorum absoluta inniti veritate
arbitrantur, sed tantummodo relativa, quam vocant, et concordi
vulgi opinione : idque non verentur ex ipsis Leonis Pontificis
verbis inferre, propterea quod principia de rebus naturalibus
statuta ad disciplinas historicas transferri posse dixerit. Itaque
contendunt, hagiographos, uti in physicis secundum ea quae
apparerent locuti sint, ita eventa ignaros rettulisse prouti haec
e communi vulgi sententia vel falsis aliorum testimoniis constare
viderentur, neque fontes scientiae suae indicasse, neque
aliorum enarrationes fecisse suas. Rem in decessorem Nostrum
plane iniuriosam et falsam plenamque erroris cur multis refellamus?
Quae est enim rerum naturalium cum historia similitudo,
quando physica in iis versantur quae « sensibilité! apparent
» ideoque cum phaenomenis concordare debent, cum, contra,
lex historiae praecipua haec "sit, scripta cum rebus gestis,
uti gestae reapse sunt, congruere oportere? Recepta semel istorum
opinione, quo pacto incolumis consistat veritas illa, ab omni
falso immunis, narrationis sacrae, quam decessor Noster in toto
Litterarum suarum contextu retinendam esse declarat? Quodsi