AAS 23 (1931), p. 471
CAPUT XIV
De ratihabitionis defectu comprobando
65. - Intentio accusatoris erit per sententiam excludenda non solum
quando probationes desint circa assertum defectum intentionis aut circa
illatam coactionem alteriusve vitii exsistentiam consensum afficientis;
verum etiam, si lis tantummodo super nullitate onerum versetur, metu aut
alio consensus vitio exsistente, quando ex actis et allatis praesumptio oriatur
seu probatio, adfuisse in casu recepti ordinis ratihabitionem (can. 2.14).
Haec quidem habetur cum quis, cessante metu aut alio vitio consensum
afficiente, ratam habet sacram ordinationem cum adnexis oneribus, intendens,
etiam tacite per exercitium sacri, ordinis, se obligationibus clericalibus
subiicere, quas non suscepisse saltem confuse percepit.
66. - Ratihabitio non praesumitur pendente causa nullitatis; attamen,
hac iudicialiter definita per sententiam, quae declarationi nullitatis
refragetur, aut per non interpositam appellationem aut per absolutam
appellationis instantiam, ipsius ratihabitionis praesumptio exsurgit, si
clericus vel sponte et libenter résumât sacri ordinis exercitium, vel in eo
rite exercendo perseveret, quin suam ubertatem acquirere conetur, cum
id assequi ei haud difficile foret, ex eo quod non obstent impedimenta seu
incommoda.
67. - Sed haec quoque praesumptio destrui potest contrariis indiciis
aut probationibus, quae clare manifestent ratihabitionis voluntatem nullimode
adfuisse, non obstante externa quadam factorum seu circumstantiarum
specie.
CAPUT XV
De examine physico actoris
68. - Ad explorandum actorem physice, si casus ferat, duo periti medici
ex officio deputari debent (can. 1979 § 1) qui, praestito iureiurando, de
manere fideliter implendo et de secreto servando monendi, erunt, ut artis
praesidiis utantur ad dignoscendum statum actoris, et referant, iuxta
medicinalis doctrinae placita, indicia seu argumenta, quae sacrorum ordinum
vel onerum validitatem ex defectu mentis in actore adstruere aut
excludere videantur.
CAPUT XVI
De processus conclusione
69. - § 1. Iudex processum clausum ne decernat, nisi prius sacrae ordinationis
defensor declaraverit sibi nihil inquirendum superesse, et etiam
ad hoc audito actore.
De ratihabitionis defectu comprobando
65. - Intentio accusatoris erit per sententiam excludenda non solum
quando probationes desint circa assertum defectum intentionis aut circa
illatam coactionem alteriusve vitii exsistentiam consensum afficientis;
verum etiam, si lis tantummodo super nullitate onerum versetur, metu aut
alio consensus vitio exsistente, quando ex actis et allatis praesumptio oriatur
seu probatio, adfuisse in casu recepti ordinis ratihabitionem (can. 2.14).
Haec quidem habetur cum quis, cessante metu aut alio vitio consensum
afficiente, ratam habet sacram ordinationem cum adnexis oneribus, intendens,
etiam tacite per exercitium sacri, ordinis, se obligationibus clericalibus
subiicere, quas non suscepisse saltem confuse percepit.
66. - Ratihabitio non praesumitur pendente causa nullitatis; attamen,
hac iudicialiter definita per sententiam, quae declarationi nullitatis
refragetur, aut per non interpositam appellationem aut per absolutam
appellationis instantiam, ipsius ratihabitionis praesumptio exsurgit, si
clericus vel sponte et libenter résumât sacri ordinis exercitium, vel in eo
rite exercendo perseveret, quin suam ubertatem acquirere conetur, cum
id assequi ei haud difficile foret, ex eo quod non obstent impedimenta seu
incommoda.
67. - Sed haec quoque praesumptio destrui potest contrariis indiciis
aut probationibus, quae clare manifestent ratihabitionis voluntatem nullimode
adfuisse, non obstante externa quadam factorum seu circumstantiarum
specie.
CAPUT XV
De examine physico actoris
68. - Ad explorandum actorem physice, si casus ferat, duo periti medici
ex officio deputari debent (can. 1979 § 1) qui, praestito iureiurando, de
manere fideliter implendo et de secreto servando monendi, erunt, ut artis
praesidiis utantur ad dignoscendum statum actoris, et referant, iuxta
medicinalis doctrinae placita, indicia seu argumenta, quae sacrorum ordinum
vel onerum validitatem ex defectu mentis in actore adstruere aut
excludere videantur.
CAPUT XVI
De processus conclusione
69. - § 1. Iudex processum clausum ne decernat, nisi prius sacrae ordinationis
defensor declaraverit sibi nihil inquirendum superesse, et etiam
ad hoc audito actore.