Efesini
Epistola B. Pauli Apostoli ad EphesiosIntroduzioni
Enciclopedia Cattolica
Lettera di s. Paolo, la prima, nel canone tridentino, del gruppo della
Haydock
Ephesus was a famous city, the metropolis of Asia Minor, upon the Aegean Sea, now called the Archipelago. In it was the temple of Diana, one of the seven wonders of the world. St. Paul had staid there two years, and preached another year thereabouts. See Acts xx. The chief design of this Epistle was to hinder the Ephesians, and others in the neighbouring cities, from being seduced by false teachers, who were come among them. In the first three chapters he extols the grace of God, in mercifully calling the Gentiles. It was written when St. Paul was a prisoner; (see Chap. 4:1. and 6:20.) but whether during his first imprisonment, at Rome, an. 62[A.D. 62], or in the latter imprisonment, as others judge about an. 65, is uncertain. (Witham) ---Ephesus was the capital of Lesser Asia, and celebrated for the temple of Diana, to which the most part of the people of the East went frequently to worship. But St. Paul having preached the gospel there for two years the first time, and afterwards for about a year, converted many. He wrote this Epistle to them when he was a prisoner at Rome, and sent it by Tychicus. He admonishes them to hold firmly the faith which they had received; and warns them, and also those of the neighbouring cities, against the sophistry of philosophers and the doctrine of false teachers, who were come among them. The matters of faith contained in this Epistle, are exceedingly sublime, and consequently very difficult to be understood. It was written about twenty-nine years after our Lord's ascension. (Challoner) --- Ephesus was the chief city in Asia Minor, much given to superstitions, and not less to debauchery and libertinism. In it was the famous temple of Diana. St. Paul had preached in this place three years; (Acts xx.) so that all, both Jews and Gentiles, heard the word of the Lord, till he was driven away by Demetrius, the silversmith. At his departure, he left Timothy (1 Timothy i.) to maintain the purity of the gospel, and preserve them from the fables, which St. Paul had warned the Ephesians, would be introduced among them by rapacious wolves, and men talking perversely, to lead disciples after them. The Gentile converts held fast to the doctrines they had received form St. Paul: the Jews were the chief innovators. To the former the apostle writes this Epistle, praising their steadfastness, and instructing them more fully in the hidden mysteries of faith, viz. redemption, justification, call of the Gentiles, predestination, and the glorification of Christ, and his body, the Church. In the fourth, and succeeding chapters, he exhorts them to the practice of morality, and to fulfill their respective duties of parents, children, masters, servants, etc. and finally reminds all the soldiers of Christ, to be armed with spiritual weapons against all the assaults of the devil. St. Jerome observes that this Epistle, especially the first three chapters, are intricate and difficult; probably owing to the sublimity of the subject. The last three contain the most interesting morality. (Estius. passim.) See also Acts xviii. 19. and following and Acts xix. 1. and following. --- When Cardinal Pole was consulted by what method the obscure passages of St. Paul's Epistles could be best unfolded, he replied: Let the reader begin with the latter part, where the apostle treats of morality, and practise that which is delivered there; and then let him go back to the beginning, where points of doctrine are discussed with great acuteness and subtilty.
Douay 1582/1609
THE ARGVMENT OF THE EPISTLE OF S. PAVL TO THE EPHESIANS. 4 paragrafi
OF S. Paules first comming to Ephesus, and short abode there, vve reade Act. 18. And immediatly Act. 19. of his returning thither according to his promise. vvhat time he abode there three moneths, speaking to the Ievves in the Synagogue. Act. 19. v. 8. and aftervvard apart from them (because they vvere obstinate) tvvo yeres in a certaine schoole, so that al that dvvelt in Asia, heard the vvord of our Lord, Ievves and Gentiles. Act. 19. v. 10. The vvhole time himself calleth three yeres, in his exhortation at Milétum to the Cleargie of Ephesus. Act. 20. v. 31.
After all this he vvriteth this Epistle vnto them from Rome (as it is said) being then prisoner and in chaines. Eph. 3. v. 1. & 4. v. 1. Eph. 6. v. 20. and that as it seemeth, not the first time of his being in bonds there, vvhereof vve reade Act. 28: but the second time, vvhereof vve reade in the Ecclesiasticall Stories aftervvard: because he saith in this Epistle c. 6. v. 21. Tychicus vvil certifie you of al things, vvhom I haue sent to you. Of vvhom againe in the 2. to Tim. c. 4. v. 12. he saith: Tychicus I haue sent to Ephesus, And the said, 2. Epistle to Timothee (no doubt) vvas vvritten very litle before his death: for in it thus he saith: I am euen novv to be sacrificed, & the time of my resolution is at hand. 2. Tim. 4, 6.
In the three first chapters, he commendeth vnto them the grace of God, in caling of the Gentiles no lesse then the Ievves, and making one blessed Church of both. Vvherein his intention is to moue them to perseuêre (for othervvise they should be passing vngratefull) and specially not to be moued vvith his trouble, vvho vvas their Apostle: knovving (belike) that See Act. 20. v. 25. 32. it vvould be a great tentation vnto them, if they should heare soone after, that he vvere executed: therfore also arming them in the end of the Epistle, as it vvere in complete harnesse.
In the other three chapters he exhorteth them to good life, in all pointes, and all states, as it becommeth Christians: and afore all other things, that they be most studious to continue in the vnitie of the Church, and obedience of the pastors thereof, vvhom Christ hath giuen to continue and to be our stay against all Heretikes, from his Ascension, euen to the full building vp of his Church in the end of the vvorld.
Cornely
499 DE LIBRIS DIDACT. N. T. — DE EPISTOLIS PAULINIS SINGULIS. refutare; illud unum hoc loco dixisse sufliciat x zv popyT, 8«c9 Urdpysetv et vo etvat loa 0: Paulo non esse duo diversa, ac si prius esset altero minus et inferius, sed secundum rem unum esse idemque; praeterea, uti iam monuit S. Chrysostomus, Apostolus usus est terminis « in similitudinem hominum factus », « Aabitu inventus ut homo », « quia non omnia sunt aequalia, quum non ex commixtione corporum, sine peccato, neque nudus homo esset »?; quod demum descensus Christi ad inferos (cuius, per parenthesin sit dictum. nulla fit mentio) inventum sit gnosticum, id blasphemum putidumque inventum est baurianum.
2.) Alteram difficultatem in eo reperit Baur, quod S. Pauli tempore Evangelium iam « in domo Caesaris » asseclas habuisse dicatur, quod de episcopis et diaconis sermo sit, quod Clemens commemoretur etc. Scilicet Neotubingiani historiam primitivae Ecclesiae a priore sibi construunt finguntque, atque quaecunque fictionibus his arbitrariis contradicunt, omnia negantur et pro apocryphis habentur.
Continua a leggere 72 paragrafi
3.) Expressiones nonnullas Paulo esse indignas censet Baur; « canes » enim vocantur iudaizantes, concisio parum apte opponitur circumcisioni ; 4$ àxato- «ovn 4j iv vóuo in reliquis paulinis non invenitur; ea, quae de eleemosynis dicuntur, quas jam Thessalonicae acceperit, contradicunt eis, quae Paulus de se ipse (1 Cor. 9,15; 2 Cor. 11,9) testatur etc. Sed cur iudaizantes illos, qui ad gentem sanctam non pertinuerunt, « canes » i. e. impuros (cfr. Matt. 7,6; 15,22) appellare non potuerit Paulus, non apparel; aptissima autem paronomasia « concisio » opponitur « circumcisioni » (cfr. Ga. 5,12), quia iudaizantes necessilatem circumcisionis praedicantes crucem evacuabant et Evangelium concidebant. Iustitia, quae in Lege eiusque operibus nititur (3.6, idem dicit, quod iustitia, quae ex Lege eiusque operibus exoritur (3,9). Demum legendi tantum sunt textus, quos Baur ipse affert, praesertim 2 Cor. 11,9, ut perfectissime eos consonare cum Philipp. 4,45 vel stertens videat.
Praecipuas Neotubingianorum obiectiones attulimus; reliquae nec mentione nec refutatione indigent. Neque magis paucorum illorum placita evolvemus, qui ut clariorem et concinniorem epistolae dispositionem reddant, aut integram partem (3,4 - 4,9), utpote a Paulo non scriptam, reiiciunt 5*, aut eam ex duabus conflatam dicunt, quarum prior (1,1-3,4 et 4,21-23) toti ecclesiae, altera (3,2-4,20) solis electis et perfectis destinata fuerit?. Ad quid enim sententiis immoremur, quae nullo prorsus argumento, neque externo neque interno, nixa otiosorum hominum sunt commenta?
i58. — I. Dr EcctesiA Eengsis. Ephesus in Asia Min. haud longe ab icario mari ad Caystri fluvii ostium ab lonis advenis saec. 11. exeunte condita esse dicitur. Unum ex praecipuis Asiae emporiis longe maiorem celebritatem sibi acquisivit. magnifico Dianae templo. quod impensis totius Asiae exstructum inter septem orbis miracula nuimerabatur. loniae olim metropolis. inde autem ab a. 133., postquam Romani regnum Pergami sibi subiecerunt, novae provinciae Asiae capul per multa saecula florentissima erat Asiae Min. civitas, quae, uti in Macedonia Thessalonica et Corinthus in Achaia, divitiis et morum corruptione sorores suas superabat. Copiosa civitatis mercatura non paucos aftraxerat ludaeos , qui iustam synagogam ibi possidebant.
Ecclesiae ephesiae fundator S. Paulus merito habetur. In secundae expeditionis evangelicae initio Epheso Evangelium afferre voluerat, at & Spiritu S. prohibitus, quominus in provincia Asia loqueretur verbum Dei, prius macedonicas et achaicas ecclesias fundavit; in eiusdem autem expeditionis fine, quum una cum Aquila et Priscilla Corintho profectus lerosolyma peteret, Ephesum venit et synagogam ingressus cum ludaeis disputavit. A quibus rogatus, ut Ephesi remaneret , abnuit quidem, sed mox se reversurum pollicitus iter hierosolymitanum continuavit relictis Aquila et uxore eius. Qui opus ab Apostolo inchoatum non intermiserunt , atque inter alios Apollo Alexandrino, qui eousque solum baptisma loannis cognoverat, viam Domini diligentius exposuerunt. Interea Apostolus in tertio suo itinere, peragratis mediterraneis Asiae minoris partibus, Ephesum reversus est atque plus duobus annis (55. - 58.) ibi consedit. Primum in synagoga docebat per tres menses disputans et suadens de regno Dei ; quoniam vero ludaeos nonnullos indurari Evangeliumque blasphemare vidit, segregavit discipulos suos quotidie disputans in schola Tyranni cuiusdam. Hoc autem factum est per biennium, neque Ephesi tantum sed in tota provincia verbum Domini propagatum est inter ludaeos et ethnicos. Neque id mirum, quandoquidem multis et magnis miraculis Deus Apostoli sui praedicationem confirmavit eiusque fama etiam per ipsos gotas iudaicos, qui miracula eius in nomine Christi patrata imitari conabantur, latius est sparsa.
Ex tota S. Lucae narratione elucet maiorem neophylorum numerum ex ethnicis venisse, quippe inter quos multo diutius Paulus docuerit ; multo evidentius autem idem apparet ex tumultu, quo Apostolus Ephesum relinquere coactus est. Ad antiquum enim templum Artemidos, « non huius venatricis, quae arcum tenet atque succincta est , sed illius multimammiae, quam Graeci zoXopzcrov vocant, ut scilicet ex ipsa quoque effigie mentirentur omnium eam bestiarum et viventium esse nutricem »?, undique ex Asia et Graecia maxima confluebat peregrinorum multitudo, qui idoli et fani argentea figmenta secum auferre solebant; qua ex re magnus erat argentariorum quaestus. Diennio autem illo, quod Ephesi peregit, tot ethnicos praedicationibus suis D. Paulus ad fidem convertit, ut Demetrius argentarius de suo commercio anxius tumultum excitaret, « quia non solum Ephesi sed paene totius Asiae Paulus hic suadens avertit multam turbam dicens, quoniam non sunt dii, qui manibus fiunt »*. Florentem igitur ecclesiam, quae ex Iudaeis et ethnicis conversis constabat, in qua tamen ethnici neophyti multum praevalebant, Ephesi Paulus reliquit, quum tumultu illo ante tempus, quod sibi praefixerat, iter ingredi cogeretur.
Insequente anno ex Graecia iterum lerosolyma revertens, ne qua mora in Asia sibi fieret, Ephesum praetervectus presbyteros ephesios Miletum ad se advocavit eosque sermone illo tenerrimo aeque ac gravissimo, quem S. Lucas nobis conservavit *, exhortatus est, ut ecclesiam illam lanto eum labore tantisque in periculis et tribulationibus fundatam ab insidiis imminenlibus custodirent. lerosolyma deinde profectus ibique in vincula coniectus ecclesiam hanc non amplius vidit, nisi postquam ex priore eaplivitate dimissus per paucos annos iterum ministerio suo apostolico liber vacare potuit?. Interea lupi rapaces, de quibus in sermone illo loquitur, revera ecclesiam ephesiam invaserant, atque presbyteri quoque nonnulli perversa dogmata docere coeperant. Quamobrem post priorem caplivilatem Ephesum reversus Timotheum ibi reliquit, qui ecclesiae invigilaret 9. Post S. Pauli mortem S. loannes Ephesi sedem suam fixit: illo aulem tempore ecclesia haec, quamvis laude nondum esset indigna, primum suum fervorem iam amiserat et. gravissimis verbis ad poenitentiam agendam exlorlanda erat, ne candelabrum eius de loco suo moveretur? Sed haec ad epistolae nostrae intelligentium evolvi necesse non est.
nimirum Rom, 16,3-16, quam pericopen ex epistola ad Ephesios desumtaim esse gratis asserit (cfr. supra 151. 2. c. p. 181) omnes fere Christianos ephesios nominari. Sed quomodo Demetrii timor explicatur, si per tres annos Apostolus in frequentissima civitatc, quae multa millia habebat incolarum, ne centum quidem ethnicos a cultu Dianae avertere potuerit? Num centum illi tam divites erant, ut libros possiderent, quorum pretium computabatur quinquaginta millium denariorum i. e. circiter tulidem fran corum. (Act. 19,19).
159. — 1. Cuixaw kcctEsiAE epistolam nostram Paulus destiusverif, antequam ulterius progrediamur, inquireudum est; nam satis multi interpretes moderni eam ecclesiae ephesiae scriptam esse negant, alii autem eam non solis Ephesiis proxime destinatam esse volunt. Rationes autein dubitandi praecipuae sunt hae : a.) Teste Tertulliano Marcion epistolam hanc inscripsit ad Laodicenos'; b.) non solum duo antiquissimi codices superstites (B. x. cum uno minuseulo 67.) in epistolae inscriptione verba « iv 'Eyéco » omittunt, sed S. Basilro teste eadem in antiquis exemplaribus, quae vidit, defuerunt, atque Or/genes primum versum ita. explicat, ut. verba haec in cius textu defuisse appareat *; c.) accedit, quod in tota hac epistola nec ad longam Apostoli inter Ephesios habitationem, nec ad omnes, quas ibi perpessus est, tribulationes ulla occurrat allusio; Timotheus, quem Ephesiis optime cognitum fuisse constat quique eo tempore, quo epistola scripla est, Romae adfuit?, nec in inscriptione nec in fine nominatur; nullae adscribuntur salutaliones, quamquam sine ullo dubio Apostolus praecipuos ephesiae ecclesiae neophytos oblivioni non dederat; argumentum ipsum generali prorsus modo tractatur, imo interdum Apostolus ita loquitur, ac si lectores unquam de se quidquam audivisse dubitaverit atque ipse quoque per alios tantum ecclesiam illam cognoverit :.
Quibus rationibus aliqui interpretes, etiam catholici, permoti sunt, ut epistolam hane « cireularem fuisse atque ex aequo ad omnes Asiae urbes pertinuisse dicerent; hinc contigisse, ut simpliciler iuscripta essct toi &'yíote toig ouotw..., ut quum mitteretur ad aliam urbem alio nomine inscriberetur; hoc in. causa fuisse, cur Marcion epistolam, quae ad Ephesios missa erat, nomine epistolae ad Laodicenos citaret; nec mirum esse, quod epistola nomen epistolae ad Ephesios retinuerit, quum Ephesus, quae totius Asiae metropolis est, suum ei nomen polius quam alia urbs dederit » 5. Tychicum enim, qui una cum epistolis ad Coloss. et Philem. nostrae epistolae varia exemplaria in Orientem attulerit, a
Paulo iussum esse putant in loco vacuo primi versus nomen ecclesiae, eui exemplar relinquere vellet, pro lubitu inserere. Alii autem interpretes, sed acatholici tantum, eam ad Ephesios pertinere plane negant eamque aut solis Laodicenis scriptam esse cum Marcione tenent, quibus Apostolum per Tychicum literas misisse ex Col. &,16 constet, aut Laodicenis simulque vicinis Phrygiae ecclesiis (hierapolit., coloss. etc.), aut neque Ephesiis neque Laodicenis sed aliis nescio quibus Asiae vel alterius regionis fidelibus aut ecclesiae recenter in suburbiis Ephesi exortae et cum ephesia arcte coniunctae $.
160. — Quamvis rationes allatas vi sua non earerc libenter fateamur, ab antiqua tamen sententia recedendum non esse arbitramur. Unanimi enim consensu tradunt Patres Ephesiis epistolam hane scriptam esse. S. Ignatii M. quidem testimonium. quippc de cuius genuina lectione et interpretatione non satis constet, urgere nolumus, at ab exeunte saec. 2. habemus testes in ecclesia romana auctorem /ragm. Muratov., in gallica et asiatica S. Irenaeum , cuius testimonium , quoniam ipse ex Asia criundus est, maximae est auctoritatis, in africana Tertu//ianum, in alexandrina. Clementem ; ex iunioribus autem ne unus quidem nominari polest, qui hae de ve dubitaveril, alque ipsi Or/genes ek Basdzus, qui in zisciiptione epistolae verba « iv "Egéco » non legerunt, tantum abest, ut epistolam Ephesiis scriptam negent. ut in ipsis loeis obiectis verba, quae explicant, Ephesiis esse scripta diserte tradant?
Qui Patrum consensus unanimi versionum quoque codicumque testimonio confirmatus quid in hac quaestione valcat, facile apparet perpendenti, ecclesias illas, quae epistolas apostolieasaeci pere meruerant, velut certiores doctrinae apostolicae testes singulari in honore ab aliis esse habitas (cfr Tert. de praeser. 36; S. Aug. de doctr. christ. II. 8). Qui ergo nostram dicit encyclicam., is explicet oportet. quare nulla ex ecclesiis, quibus Tvchicus cam attulisse supponitur, eam velut sibi a Paulo missam (et inscriptam) conservaverit et sola ephesia semper, nullo contradicente, ecclesiis adnumerata sit, quibus Paulus scripsit.
Historicis igitur testimoniis extra dubitationem esse positum puto, Ephesiis epistolam nostram esse scriptam; num internae vero rationes, quas alterius sententiae patroni congesserunt, tanti valeant, ut historicum argumentum destruant, inquirendum iam est. Gravissimum utique esset, si ex epistola eluceret, Paulum nec lectores suus cognovisse nec iis fuisse cognitum; at, ni fallor, erroneae textuum interpretationi haec obiectionis pars innititur. Etenim 3, 2 Apostolus non dubitat, num Ephesii de apostolica sua missione ad gentes (vel rectius de supranaturali modo, quo hanc missionem accepit) quidquam audierint, sed illis in memoriam revocat, quac hac de re praesens eis tradiderat?. Postquam autem Ephesum iam plus tribus vel quatuor annis non amplius viderat, optime dicere potuit, se awdzvisse eorum fidem in Christum et dilectionem in omnes sanctos (1,15), scilicet eos fidem dilectionemque suam integram et illibatam post suum discessum conservasse. Omissio porro salutationum in nostra epistola non magis probat, eum ex Ephesiis nullum cognovisse, quam similis salutationum omissio in epp. ad Gal., 29 Cor., 1 et 2 Thess.; imo ratio in promtu est, cur cas omittere voluerit; epistolam enim misit per Tychicum, ut hic eos doceret « quae circa ipsum essent » et « consolarctur eorum corda » (6,22). Admirationis quidem aliquid habet, quod iu inscriptione Timotheum non no- ConxzLY IwTnon. IIT. — 52 minet, quem eo tempore apud illum fuisse inscriptiones epp. ad Coloss. et Philem. docent quemque Éphesiis cognitum fuisse aliunde certo constat; libenter etiam fatemur nos claram et apertam rationem indicare non posse, qua permotus sit, ut ab omnibus illis allusionibus personalibus, quae in aliis epistolis satis sunt frequentes, in hac abstinuerit. At haec difficultas tanta non est, ut traditione unanimi relicta et spreta epistolam Ephesiis auferamus eamque encyclicam dicamus; imo eadem difficultas etiam interpretibus omnibus illis solvenda manet, qui epistolam nostram ita dicunt encyclicam fuisse, ut ab Ephesiis, qui primi eam receperunt, ad alias vicinas ecclesias fuerit transmittenda; in epistolis enim ad Corinthios, quae simul omnibus fidelibus in tota Achaia destinatae erant, frequentissimae sunt allusiones illae neque prorsus desunt in epistola « ecclesiis Galatiae » missa ^. Ex iisdem quoque epistolis videmus , quomodo Paulus egerit, si pluribus ecclesiis eandem epistolam destinare voluit*. Attentione autem indignam, ne dicamus ridiculam et absurdam, eorum sententiam csse arbitramur, qui in variorum exemplarium inscriptione vacuum esse relictum spatium statuunt, ut Tychicus pro lubitu nomen alicuius ecclesiae insereret; scribarum enim pullicorum nostrae aetatis et mercatorum nostrorum mores ususque Apostoli non sequebantur *.
Quae quum ita sint, cum tota antiquitate et non paucis modernis interpretibus ? tenemus EpAesiis nostram epistolam recte inscribi.
161. — III. Qvo TEMPORE ET QUO Loco sit scripla epistola, satis facile definitur. Non semel enim Apostolus vinculorum mentionem iniicit, a captivo igitur scripta est. Per eundem Tychicum, qui una cum Onesimo epistolam ad Colossenses detulit, nostra Ephesiis est allata! ; eodem igifur tempore utramque esse scriptam iure interpretes omnes admittunt, At codem etiam tempore scriptae sunt literulae illae, quas Onesimus eum Tychico Colossas reversus hero suo Philemoni ab Aposlolo tradendas accepit. lam veroin hisce hospitium sibi parari iubet Paulus; unde concludere licet eum haec scripsisse, quum iam firma spes proximae liberationis ci affulsisset. Versus finem igitur prioris captivitati: romanae Apostolus epistolas illas dedit i. e. exeunte a. 63.
Quae sententia, licet Patrum quoque auctoritate commendetur? , nonnullis modernis interpretibus protestanticis non probatur; ex praeiudiciis Catholicorum eam exortam putant, qui quoties de Pauli captivitate sermo sit, semper romanam intelligant ?. Caesareae igitur tres illas epistolas seriptas esse statuunt atque his argumentis opinionem suam stabilire conantur : a.) Onesimus, Philemonis colossensis servus fugitivus, Colossis Cacsarcam facilius, quam trans mare in Italiam fugere potuit, Caesareae igitur potius, quam Romae, Paulum invenisse et ad fidem esse conversus videtur*, — Mirum sane argumentum! Nonne rectius dicemus, Onesimum ltomam facilius quam Caesaream venire potuisse, atque Roniae securius quam Caesareae, in parva provinciae civitate, latuisse?
Sine ullo dubio Caesarea Colossensibus vicinior est, quam Roma; sed iter terrestre, quod octingentorum saltem millium passuum est, servo fugitivo ob longitudinem et pericula ingredi non licuit; si vero in proxino portu, Ephesi vel Mileti, navem ascendere debuit, magna itineris differentia non erat, iter autem ipsum facilius. Caesareae quoque Paulus in carcere erat, Romae in custodia libera; Romae igitur, sed non Caesarcae , Oncsimus ab co ad fidem adduci potuit.
b.) Si epistolae hae Romae scriptae sunt, Tychicus, qui eas detulit, cum socio suo Onesimo Ephesum prius, quam Colossas pervenit; nihilominus in epistola ad Ephesios OÜnesimus non nominatur, nominatur autem in ep. ad Coloss. Quae omissio facile explicatur, si Tychicus iter suum ex Palaestina per Phrygiam Ephesum instituisse atque Colossis Onesimum reliquisse statuitur?. — At num quis sibi persuadebit, Tychicum longissimum illud et periculosissimum iter terrestre prae faciliore itinere maritimo ex Palaestina in Asiam elegisse? Etsi autem Tychicus Ephesi Onesimum comitem itineris habuit, pauperis illius servi mentio in epistola ad Ephesios, qui nec servum nec dominum eius cognoverunt, a nemine, opinor, exspectatur.
c.) Phrasis, qua Paulus utitur (EpA. 6,91 « ut et vos sciatis ») docet Tychicum idem, quod Ephesiis praestare debuit, aliis iam praestitisse, scilicet Colossensibus (cfr. Coloss. &,7. 8.), ad quos prior pervenit*. — At phrasis multo aptius explicatur, si epistola ad Ephes. immediate post illam ad Coloss. scripta supponatur, ita ut Apostolus verba illa, quae Colossensibus scripsit, adhuc in mente habuerit. Ephes: enim illa, quae nos hodie in Co/. 4,7. 8. prae oculis habemus, non cognoverunt, atque Pauli verba, si ad istum textum respexisset, intelligere non potuissent.
d.) In epistola demum ad Philem. Apostolus hospitium sibi parari iubet; sed quum Romae in vinculis esset, in Macedoniam proficisci sibi proposuerat?, — At nonne per Macedoniam in Asiam iter facere aut pristinumconsilium mutare potuit? Namque P hilippensibus secundo captivitatis anno vix inchoato, Ephesiis vero et Colossensibus eodem ad finem vergente scripsit. Quin etiam post epistolam Philemoni scriptam consilium mutavit atque in Hispaniam profectus est, antequam in Orientem reverteretur (cfr supra n. 107. p. 313 sqq.).
Omnia haec sunt argumenta, «quibus novae sententiae patroni tradi tàm convellere conantur,
162. — IV. Qua occasioNE Apostolus, ut Ephesiis scriberet, sit permotus, incertum plane est. Patres enim de illa silent, neque epistola ipsa quidquam certi exhibet, ex quo illam cognoscamus; coniectura igitur magis minusve probabili illam assequamur oportet. Quemadmodum enim supra diximus, allusiones illae personales in aliis epistolis satis frequentes in nostra, si de vinculorum commemoratione abstrahimus, prorsus desiderantur. Ex 1,15 S. Paulum nuntios quidem de ecclesiae ephesiae statu accepisse apparet; quinam vero fuerint, ignoramus, quandoquidem argumentum dogmaticum generali quodam modo evolvitur atque monita moralia ita sunt comparata, ut ad certum determinatumque ecclesiae statum concludere non permittant. Nescio tamen annon thesis dogmatica ipsa, quam tractat, dissensionem quandam Iudaeochristianos inter et ethnicos neophytos adfuisse insinuet, quam direcle quidem Apostolus non impugnat, at indirecte aggredi videtur. Quoniam enim morte Domini N. parietem intermedium ludaeos inter et gentiles destructum esse ostendit atque magna beneficia, quorum neophyti ethnici, quos praeprimis in tota epistola prae oculis habet, vocatione sua participes sint facti, in memoriam revocat, illud eum infendisse putamus, ut neophytorum illorum, qui forte a ludaeochristianis quibusdam negligi et despici sibi videbantur, animos erigeret. Altera autem ex parte monita moralia, in quibus ab ethnicorum fere vitiis neophytli revocantur, insinuant Etbnicochristianos ipsos vitae suae licentia et intemperantia contemptum et despectum fratrum suorum circeumcisorum provocasse. Quamobrem non erat, quod. Apostolus Iudaeochristianos vituperaret vel iudaizantium errores refufarct, sed. generali sua ad. unitatem. conservandam exhortatione (*,8 sqq.) contentus illos, qui deliquerant, magnorum vocationis christianae beneficiorum et officiorum recordatione ad. meliorem frugem revocavit.
Paterna igitur sollicitudo, qua ecclesiis a se fundatis etiam captivus invigilare non cessavit, Apostolum ad hanc epistolam scribendam permovit, neque longe a vero aberrare nobis videmur, si hanc cius originem fuisse statuerimus. Quum Tychicus et Onesimus in eo iam essent, ut Colossas proficiscerentur, S. Paulo allati sunt de ecclesiae ephesiae statu nuntii, qui, quamvis in genere essent boni (1,13 sqq.), nonnulla tamen monita fidelibus non inutilia fore demonstrabant. Idco B. Apostolus ecclesiam tot inter tribulationes fundatam continuae suae caritatis et sollicitudinis signo carere nolens subito et quadam cum festinatione literas has dedit, ut Tychicus per Ephesum iter facturus eas secum ferret. Revera currente et festino calamo epistola nostra videtur exarata ; neque enim desunt festinationis cuiusdam vestigia : monita multa non dissimilia ab illis, quae in epistola ad Coloss. paullo antea scripta et per Tychicum transferenda iam evolverat; non paucae quoque illius epistolae phrases in nostra, licet alio in contextu, recurrentes! ; stylus eius rudior, frequentiores anacoluthi ct periodi longae implicataeque?; tota argumentandi ratio obscurior; idearum distributio ininus clara et accurata, quam in aliis epistolis; ex sola enim dogmatum, quae tradit, sublimitate difficultas illa non exoritur, de qua conqueruntur Patres 5. Ex hae autem festinatione, qua datae sunt literae ad Ephesios, satis explicatur, cur omnibus omnino salutationibus et allusionibus personalibus omissis lectores ad Tychicum remittat, per quem de rebus ipsius certiores sint reddendi; imo nescio annon haec festinatio quoque recte dicatur. esse causa, eur. Timothei in inscriptione et in reliqua epistola mentio sit omissa.
Argumentum epistolae est benelieiorum, quae hominibus, maxime autem ethnicis, per Christum allata sunt, magnifica expositio (1,3-3, 21) officiorumque, quae Christianis incumbunt, descriptio (4,1- 6,8) ; luplici igitur parte absolvitur, dogoiatéca et paraenetica ; illud autem proprium habet et singulare, qued ipsi gratiarum actioni, a qua B. Apostolus literas suas inchoare solet, dogmaticum argumentum integrum insevatur f, praesentem translati sunt (c. 2); 3. ratione sumta ex parte Apostoli, cuius ministerio et diligentia in bono statu positi et confirmati sunt (c. 3.); — Goldhagen (1. c. p. 369) : a.) Apostolus en'imerat bencficia generalia et peculiaria Christianis concessa (1,3 - 13): b.) ostendit eorum magnitudinem ex eorum qualitate et potentia auctoris eorum (1,14- 23). ex differentia status fidci et pazanismi (2.1 - 22), ex suo stiulio et ardore in precando, ut illorum fiant participes (3,1 -21) ; — Kilber (1. c. HI. p. 461 sqq.) : a.) exposilio summaria benelicii vocationis ad fidem (1.3- 19); b.) expositio ciusdem beneficii specialior secundum operationem potentiae divinae (1,20 - 2,10), sccundum excellenliam coniunctionis eum Ecclesia (2,11 - 22), secundum certitudinem spei vocatis concessam (3, 1-21) ; — simili fere inodo, quo Guillemon (1l. c. IT. p. 14), cui « le mystére dc la vocation des peuples » est arzumentum primae partis, Kaulen (Einl. Ed. 3. p. 593) tres sectiones statuit, ita ut Paulus benclicium redemtionis celebret (1, 3-2. 10). redemtionis universalitatein demoustret (2, 11-21), suam ipsius vocationem ad gzentium apostolatum asserat (3, 1-21). — Reliqui generaliore idearum indicatione contenti accuratam partium distributionem omittunt,
I. Inscriptio (Paulus sanctis ct fidelibus, qui sunt Ephesi. 1, 1. 2.) IM. Pans rnion DocuaTICA. sub forma actionis gratiarum et precationis (1,3-
1. Gratias agit Apostolus in genere de omnihus beneficiis sibi et. Ephesiis im Christo collatis (1,3-44): a.) quod nimirum Deus ab aeterno ipsos ad iustificationem et adoptionem elegerit et praedestinaverit (1,4- 6); b.) quod aeternum boc caritatis cousilium exsecutioni mandaverit per Iesum Christum, qui sanguine suo ipsos redemit ipsisque reconciliationis mysterium revelavit (1,7-12);
€.) quod ad fidem vocatis eamque amplexis Spiritum S. contulerit futurae haereditatis arrham (A. 13. 14).
- In specie gratias agit de perseverantia Ephesiorum in. fide simul Deum obsecrans, ut eos gratia sua illuminet, qua agnoscant, quae huius vocationis futuraeque gloriae sit celsitudo et quae virtutis divinae magnitudo (4,15- 19). Quanta autem haec sit virlus,
2.) ex illis elucet, quae Deus effecit in Christo, quem a mortuis resuscitatum supra omnia exaltavit et Ecclesiae caput constituit (1,20 - 23): b.) elucet quoque ex illis, quae in ipsis Ephesiis Deus effecit, quos, quum aliquando, aeque ac ludaei, mortui essent peccatis suis (2.1-3). propter caritatem suam cum Christo resusci(avit et exaltavit, ut divitias gratiae suae manifestaret (2,4- 7); gratia enim sunt salvati, et non ox operibus propria virtute patratis (2,8- 10).
c.) Quare ut vocationis suae semper memores magnitudinem eius agno- 8cant, monet .
a.) ut una ex parte pristini sui status recordentur, in quo longe remoti ab isto populo, cui promissiones erant factae, sine spe ac sinc Deo erant (2, 11. 12),
B.) altera ex parte se nunc iam per sanguinem Christi populo illi esse insertos considerent (2, 13); Christus enim parietem illum, qui
Iudaeos et ethnicos separavil, morte sua cruenta delevit pacemque conciliavit, ut omnibus nunc in eodem Spiritu aditus ad Patrem pateat (2,14-18); quare gentiles quoque veri sunt cives regni messianici, quippe qui ad unum illud aedificium, cuius lapis angularis est Cliristus, pertineant (2,19-92).
3. Precitur, ut in vocatione conserventur (3,1-90).
a.) Ut vocationis gratiam pluris aestiment, interrumpit precationem inclioatam (3,1) exponens, quo in loco ipse habeat Apostolatum gentium, quoniam speciali revelatione de salute gentibus per Christum danda sit edoctus (3,2-6), et speciali gratia instructus, ut Christi divitias gentibus annuntiaret (3,7243).
b.) Dein ad precationem inchoatam reversus petit a Patre, ut Ephesios corroboret in fide, quo radicati in caritate supereminenlem Christi caritatem intelligant (3,11-1:2).
c.) Precationem autem et gratiarum actionem concludit doxologzia i3, 20. 21.
I. ex priore doymaltica consequentium. practicam deducit. (4,1-16). Ostenderat enim ludaeos et Gentiles conversos per Christum in unum corpus coaluisse; quapropter eos monet a.) ut ipsi quoque banc unitatem conservent, eamque non externam, sed internam (4,1-3); unum enim corpus constituunt, quo uno Spiritu vivificatum eundem habeat finem iisdemque mediis ad illum (inem tendat (4,4-6).
b.) Diversitatem utique quandam in membris adesse monet (4,7), quandoquidem Christus, quein gratiarum distributorem esse per parenthesim demonstrat (4,8-10,, unicuique gratiam conferat secundum beneplacitum suum (4,11), at diversitatem hanc ipsam ad eandem unitatem conspirare, quoniam alium finem non habeat, nisi ut omnes homines ad. unitatem fidei perfectam adducat, « in qua, inquit S. Thomas (i. h. l.), perficitur corpus Christi mysticum spirilnali perfectione ad. sitnilitudinem corporis Christi veri » (12-10).
9, Sequuntur monita ad ounces spectiia (A Li-3.30).
a.) ut non amplius, sicut gentiles, vivant (5.17-19), sed melius edocti velerein hominem. deponant induantque. novum .(45,20- 29 ; abstiucant igitur à mendacio, ira. furlo, colloquiis malis, ne eontristent Spiritum (4,25- 30,; veram carilalein fraternam exerceant imitantes Deum, cuius tilii sint et Christum, qui pro nobis se obtulerit (1.31 - 5.2); longissime autem absint ab omni immunditia (3,3-3); b.) ut caveant a seductoribus :3, 6. 7.7; postquam enim lux fidei illis illuxerit. ex fide nune illis esse vivendum et abstinendum ab omuibus iis, quae tenebras quaerant (5,8- 14).
c.j Quae monila generalia termiual exhorlans, ut velut sapientes ainbulent tempore bene uteules, voluntatem Dei observantes, pleni Spirilu 3., in continua gratiarum actione ac precatione .25,15 - 20).
3. Monita in familiis christianis observanda tradit (5,91 - 6,9). Post generale monitum ad obedientiam debitam praestandam (3, 21) a.' agit de mutuis coniugum ofticiis (5.99 - 33).
a,) Uxores viris suis subditae sint, quum vir sit caput inulieris, sicut Christus est capul Ecclesiae ;5.21 -21);
8.) viri autem vicissim ament uxores, sicut Christus Ecclesiam, qui amorem hinc maximis beneficiis eidem collatis manifestavit 65, 35-21)
[-) cuius utriusque praecepti motivum intima coniugum unio est, quae ipsa est imago intimae illius unionis, quae Christum inler el Ecclesiam intercedit (35,28 - 03.
h.) Agit de mutuis filiorum et parentuin officiis (6,1 - 4). Filiis praeceptum decalogi in memoriam revocat .6.1- 3. parentes monet, ne erga filios limites iustos severitatis aut indulgentiae transgrediautur (6, 4).
€.) Agit de mutuis servorum et dominorum officiis (6,5 -9*. Servi dominis servitium praestent, velut Christo, in dominis non homines, sed Dcum spectantes et aeternam mercedem prae oculis habentes (6, 3-8); domini vero meminerint servos, qua tilios Dei, ipsis esse aoquales coram Deo (6, 9.
1. pro conclusione omnes exhortatur, ut confortentur ad. pugnandum in Domino /6.10); quae pugna, quum sit contra diabolum (6,11. 12), postulat, ut induant armaturam Dei, quam describit (6,13-17!, atque praeserlim perseverent in oratione; orent autem etiam pro ipso Apostolo, ut in catenis quoque munere apostolico bene fungi queat (6,18-20).
2. Ad Tychicum eos remittit, ut quae ad ipsum spectent per illum audiant 6,291.22, illisque apostolicam benedictionem impertitur (6,23. 2.
165. — VI. AUTIIENTIAM EPISTOLAE AD Eris. antiquitatis christianae consensus unanimis festatur. Patrum, qui inde a medio saec. 9. floruerunt, testimonia nonnulla supra (160. p. 497) iam attulimus, in quibus eam Ephesiis scriptam esse asserunt; innumera fere alia praesto sunt, in quibus eam, Ephesiorum nomine non expresso, velut librum sacrum adhibent; at eo libentius ab iis adducendis abstinemus, quo certius constat Patres apostolicos nostra epistola iam esse usos. Nemo enim prudens negabit, S. Ignatium M. ad eam respexisse, ubi maritos admonendos dicit, « ut diligant uxores suas, sicut Dominus Ecclesiam », vel Christianorum arma enumerat, vel ecclesiam ephesiam vocat « benedictam magnitudine Patris et plenitudine, praedestinatam ante saecula, ut in permanentem et immulabilem gloriam semper sit unita et vera passione » etc! Neque minus evidens est S. Po/ycarpum , quando scripsit : « scientes, quod gratia estis salvati, non ex operibus, sed voluntate Dei per lesum Christum », nostram epistolam Philippensibus cognitam ab iisque velut Seripturam receptam supposuisse; alterum eiusdem Patris testimonium, in quo textum ex nostra epistola una cum Psalmorum textu tamquam Scripturas allegat, urgere nolumus, quoniam in latina sola versione habetur?. Eadem quidem certitudine non gaudent allusiones, quae in S. C/ementis Rom. priore ad Cor. epistola leguntur; nihilominus ille, qui rationem , qua primi Patres libros N. T. adhibere soliti sunt, attente consideraverit, facile nobis concedet, ex nostra epistola S. Clementem argumentum desumsisse, quo inter alia Corinthios a sclisinate faciendo dehortatur : « Nonne unum Deum habemus et unum Christum et unum Spiritum gratiae super nos elfusum, et una est vocatio in Christo? » Certius ex altera epistola, quae S. Clementis dicitur, demonstratur primis saltem 92. saec. annis epistolam nostram in auctoritate fuisse, quandoquidem nonnulla verba diserte allegantur atque eodem in loco illa, quae S. Paulus de Christi ad Ecclesiam, velut sponsi ad sponsam, relatione tradit, cognita supponuntur?. Imo in catechesi apostolica, prout nobis in Doctrina duodecim Apostolorum et in ultima epistolae S. Barnabae parte conservata est, evidentissimam habemus allusionem : « Noli imperare servo tuo aut ancillae tecum in eundem Deum sperantibus in amaritudine tua, ne forte non timeant Deum, «qui super utrumque est; neque enim veniet vocare secundum personam, sed quibus Spiritus praeparavit. Vos autem, servi, subditi estote dominis vestris velut Dei imagini in verecundia et timore »*,
Quibus orthodoxis accedunt haeretici saec. 2. testes. Mazcéiouem nostram epistolam , licet eius titulum inutasset, pro authentica habuisse, supra (160) iam diximus; Naasseni quoque, Basdides, Valentinus eiusque discipuli P/olemaeus et Theodotus epistolam, sine titulo quidem. sed velut Scripturam sacram non semel adhibent ».
1635. — Quibus antiquitatis testimoniis non obstantibus inter paulinas praeter pastorales alia non est, cuius authentia a. « criticis » acerbius impuguelur ac frequentus negetur. Ncotubingiani eam una cum ep. ad Colossenses aetati Gnosticorum eb Manichaeorum attribuunt , atque similiter Hilgenfeld eam brevi ante a. 140. scriptam esse asserit; gnoslicisinum tamen, quem Neotubingiani in ea propugnatum vident, ipse in ea repelli et refutari tenet!. Non tam longe a vero de Wette aberravit, quum epistolam Paulo quidem abiudicaret, uni autem ex praecipuis eius discipulis attribueret; ad quam sententiam Ewald quoque aliique moderatiores rationalistae accesserunt. Mirum autem est, quod etiam Renan eam adoptaverit ac Timotheum vel Tychicum auctorem fuisse coniiciat, quamvis gnosticismum in epistola manifestissime doceri declaret. Recentiores « critici » in relationem magis inquirunt, quae inter epistolas ad Eph. et ad Col. intercedat, et licet inter se nondum convenerit, utra sit posterior et ab altera dependeat, plerique tamen sine haesitatione nostram spuriam declarant et alii quidem eaim ex fragmentis quibusdam genuinae cuiusdam, quam sibi fingunt, ep. ad Col. amplificatam dicunt, alii eam totum falsario adscribunt, pauci pro genuina habent ?.
Hisce igitur argumentis authentiam impugnat de Wette :
1.) Epistola nostra argumento suo et nexu idearum ab ep. ad Coloss. ito dependet, ut illius non sit nisi verbosa quaedam amplificatio, ab illaque in eo solo fere differat, quod haereticorum refutatio sit omissa: qua omissiona epistola ipsa characterem suum el finem proprium simul amisit. Longa texluum utriusque epistolae comparatione assertum suum demonstrare conatur, atque eiusmodi scribendi rationem Paulo indignam esse declarat *.
Lon;us ille similitudinum catalogus a de Wette magna cum sollicitudine collectus plane superfluus est, quia maiorem inter has duas, quam inter reliquas paulinas, affinitatem intercedere nemo negat; nocivus autem est, quia prirno aspecturem obiter consideranti facile persuadere potest, maiorem earum esse affinitatem, quam revera est. Profecto, ut rem suam evincant, authentiae adversarii similitudinem mirum in modum exaggerare solent. Namque si ad utriusque epistolae argumentum dogmaticum attentionem nostram convertamus, illud plane diversum esse deprehendimus; Ephesiis enim magnitudinem beneficiorum illis per Christum allatorum in memoriain revocat, Colossensibus dignitatem ipsius Christi demonstrat et evolvit Apostolus. Neque minus diversa est argumentandi ratio in utriusque epistolae parte dogmatica; in nostra enim epistola omnis deest polemica, quae in altera plus quam dimidiam partem tractatus dogmatici constituit. Quare ex toto cap. 2. ep. ad Coloss. de Wette non invenit nisi quatuor versus, qui in nostra habeant parallelos; at illos ipsos longius esse quaesitos evidens est, quum ad summum in vocabulorum nonnullorum repetitione similitudo quaedam inveniatur?*. Maiorem esse affinitatem in parte paraenetica non negainus, at haec quoque non est exaggeranda. Maxime in monitis ad coniuges, filios et parentes, servos et dominos apparet; sed in his quoque quanta reperitur differentia! Monita coniugibus colossensibus tradit duobus (3,18. 19), Ephesiis autem duodecim versibus (3,22- 33); num forte subliniis illa exposilio de signiticalione matrimonii christiani, ex qua officia coniugum derivantur, uon est nisi « verbosa amplificatio » duorum versuum epistolae ad Coloss.? Num « verbosa est aimnplificatio », si filiis ephesiis praeceptum decalogi in inentem revocat, quod in ep. ad Coloss. oinisit?
Similitudinem igitur aliquam et affinitatem inter duas epistolas inveniri fatemur; sed eam facillime explicari censemus, si illas (id quod aliunde quoque conslat) iisdem fere diebus scriptas esse admittimus. Quid enim miri habet, quod Paulus, qui Colossensibus dignitatem supereminentem AWiristi demonstraverat et monita nonnulla ad vitam christianam tradiderat , paucis diebus postea Ephesiis de beneficiis per Christum allatis scribens terminos nonnullos praecedentis epistolae repetierit et in monitis tradendis nonnulla eodein fere uiodo, quo Colossensibus, etiam Ephesiis scripserit? Qui unquam iisdem fere diebus de similibus argumentis duas vel tres epistolas scripserit, se ipse non semel iisdem terminis elc usum esse certissime deprehendet.
donc ainsi : comment Paul a-t-il pu passer son temps à contrcefaire un de ses ouvrages (11D, à se répéter. à faire une lettre banale (11!) avec une lettre topiquo et particuliéere? » Ad. vocem banale quod. attinet, Erasmus, severissimus literarum iudex, « eundem in hac epistola Pauli fervorem , eandem profunditatem, eundem spiritum idemque pectus ». invenit et Patres epistolae sublimitatem adimntrantur (cfr n. 162. n. 3. p. 502). — Alterum catalogum Holtzmann (Einl. Ed. 2. 1386. p. 291 sq.) proponit ordinem epistolae ad Col. secutus.
5. Totum de Wettii catalogum non transcribemus, nonnulla tamen ad partium dog - malicarum dissimilitudinem illustrandam excerpsisse iuverit.
]. Eph. 1,3-14. Generalis gratiarum I. Col. 1,3- 8. Gratiarum actio de bono acli» de beneficiis religionis christianae. — statu eeclesiae colossensis.
In his sectionibus tres invenit parallelos, sed eos desumit ex alia sectione ep. ad Col.; sc. Eph. 1,4 et Col. 1,22 (&yloo; zot ápcpous xattviz:ov a3roU), Eph. 1,7 et Col. 1,14, Eph. 1,10 et Col. 1,20 (sed licet nonnulla vocabula sint identica, ideam ipsam expressam non plane identicam csse verba adhibita dvax:zaXatos92: el 4zozaz2).i39ztv demonstrant. Adverte praeterca argumenta prorsus esse diversa.)
IT. Eph. 1,15 - 2.10 Gratiarum actio re- H. Col. 1,9 - 12. Precatio pro Colossenlate ad Ephesios el precatio pro iis, ut — sibus. intelligant, quaenam Deus ad ipsorum sa- HI. Col. 1,13-23. De excelsa Christi lutein. et. Christi &lorificationem fecerit, diznitate ct de beneficio redemtionis. resuscitans eos ex morte peccati ctc.
Octo parallelos invenit, sed iterum partim ex aliis sectionibus desumtos. Eph. 1,15 - 17 et Cal. 1,3. 4. 9. (Quum sit gratiarum actio de Ephesiorum perscverantia in fide et caritate, eodem cum iure 1 Thess. 1,2. 3 etc addi potuerunt); Eph. 1.18 ct Col. 1,27 (6 zXo3:0; tf; 60f74, sed in priore epistola 5ó£x hacc est futurae gloriac z5; xArcovopía;, in altera 9ó2x, quae apparet in Evangelii effectibus praesentibus inter gentiles); Eph. 1,?1 et Col. 1,16 (in priore loco sermo cst de exaltationc Christi glorificati supcr omnia, in altero de omnium creatione in Christo), Eph. 1,22 et Col. 1,18 (Christus caput Ecclesiae), Eph. 2,1 et Col. 1, ?1 (in priore loco Ephe«sii olim mortui peccatis, in altero Colossenses a Deo alienati et inimici fuisse dicuntur), Eph. 2,5 et Col. 2,13 (vcrus textus parallelus, sed ex alia sectionc).
De Wette sectionem correspondentem in ep. ad Coloss. non invenit, ponit autem textus parallelos Eph. 2,1t et Col. 2,11 (nimirum Ephesiis Paulus loquitur de zee:topij gtpoxoujt» , Colossensibus de rsetopij d/cipozoujso) Eph. 2,12 et Col. 1,21 (Ephesii vocantur abalicnati a conversatione Israel, Colossenses abalienati a Deo); Eph. 2,15 et Col. 2,14 (Idea quidem est eadem, termini autem diversi); Eph. 2,16 ct Col. 1,20 (in priore loco sermo est de conciliatione Iudaeorum et Gentilium per Christum, in altero de reconciliatione omnium cum Deo per Christum; rectius in sect. I. Col. 1,20 poncbatur parallel. Eph. 1,10).
IV. Eph. 3.1-21. De Pauli apostolatu IV. Col. 1,24 -29. Paulus gaudium sudeque eius tribulationibus propter Evan2 um exprimit. do tribulationibus propter £clium toleratis. Precatio pro Eph. Evangelium toleratis.
Octo iterum inveniuntur textus parallcli : Eph. 3,1 ct Col. 1,24 (At nec ín idea nec in terminis ulla est similitudo); Eph. 3,2. 3. 5. et Col. 1,25 -26 (Vcri textus paralleli);
Eph. 3,7 et Col. 1,23 (o5 Hivópr,y 2tizovos ; Eph. 3, 8 et Col. 1,27 (sed Col. 1,27 iam poncbatur parall. Eph. 1,18; rectius utique hoc loco). Eph. 3,16. 18 in memoriam revocare (erinnern an) Col. 1,11 et 2,2 sq. contendit. Demum monet Coloss. 2,1- 23 non habcre sectionem parallelam in ep. ad Ephes. — Num revera de Wetle ipse sibi persuasit, se hac textuum collectione demonstrasse id, quod demonstrare voluit, scilicet epistolam ad Ephes. esse « verbosam amplificationem » epistolae ad Coloss.?
2.) Minoris momenti sunt aliae obiectiones; stylus nimis esse implicatus dicitur multaque inveniri &xaE Xeqousva 9.
Ditferentiam quandam styli adesse ipsi supra diximus, sed cur ratione illa, quam indicavimus, apte non explicelur, non videmus; alio enim modo scribimus, si tempus omnibus bene praeparandis, disponendis, evolvendis suppetit, alio modo, si cum festinatione quadam cogitaliones sensaque literis committere cogimur. Festinationi igitur stylum rudiorem implexumque attribuendum censemus; &xaf Xoyousva aulem diflicultatem non creant; nulla enim est epistola paulina, quae iis careat, et qui fieri poluit, ut Apostolus, qui alia in aliis epistolis argumenta tractavit, in ornnibus eadem semper vocabula adhiberet aut iisdem vocabulis eundem semper sensum exprimeret? Epistolas ad Corinthios genuinas esse ne ipsi quidem Neotubingiani negant; quot autem in illis leguntur hapaxlegomena!
3.) Nonnulla demum aiTerunt, quae ab Apostoli doctrina vel docendi modo abhorreant. Indignum Paulo esse dicitur, quod ad « prudentiam suam » provocet (3,4), quod « Apostolos et prophetas » coniungat eosque « sanctos » appellet (2,20; 3,5), quod arbitrario prorsus modo Psalmistae textum explicet (5,8; cfr. Ps. 67,19), imo verba quaedam velut scripturistica alleget, quae in V. T. non leguntur (3,5), quod tam inepte de daemoniis (2,2; 6,12) et de Deo ipso loquatur (1,47; 3,09. 15;, quod ad V. T. promissiones provocet 6,2 sq.), a furto dehortetur (4,28, salutatione (vel potius benedictione apostolica) consueta non utatur ? (6,23 sq.).
Licet interpretis potius, quam introductoris, sit eiusmodi difficultates solvere, paucissimis tamen verbis ad singulas respondebimus. Si Apostolo, ut iudaizantes suos adversarios confunderet, ad revelationes sibi factas provocare licuit (8 Cor. 12, 14 sqq.), cur ei, ut fideles confirmaret, ad revelationem atque ad sapientiam (covecw) inde exortam provocare non licuit? — Sive cum plerisque Patribus in locis obiectis (2,20; 3,3) prophetas V. 'T., sive cum modernis interpretibus prophetas N. T. (1 Cor. 12,28; 14,1 sqq.j intelligamus, nihil obest, quominus iuxta Apostolos ponantur. Quod autem « saneti » vocantur, id rectissime se habet; « sanctis cnim Dei viris » id competebat, ut inagnum, de quo loquitur Paulus, mysterium cognoscerent, nec ullo medo Apostoli ipsius humilitas postulabat, ut epitheto hoc veros Dci Apostolos et prophetas privaret. — 'T'extus (^s. 67,19: quuin vere sit messianicus, optitine adhibetur; ad EpA. 5,14 autem «quod attinet, plerique interpretes 7s. 61.1 libere cilatum esse censent; ceteruin nihil videtur impedire, quominus quis cum S. Hieronymo contendat, S. Paulum « zgoswrozoiav Spiritus S. figurasse » vel « quomodo olim prophetae in concione populi loquebantur : &aec dicit Dominus, ità. et Apostolum Spiritu S. plenum repente in verba, quae in se Christus loquebatur, erupisse alque. dixisse : haee dicit Dominus »?. —
Apostolum de daemoniis aut de Deo erronea tradidisse solus rationalista asserere potest, qui non ex revelatione sive scripta sive tradita, sed secundum praeiudicia sua antichristiana conceptus religiosos et theologicos sibi efformat. — Quid in co sit reprehendendum, quod Apostolus filiis promissionem in decalogo factam in mentem revocet, aut fideles eodein modo a. furto, quomodo a mendacio, ebrietate, fornicatione etc., dchortetur, equidem non video. — Salutatio demum apostolica illa quidem non est, qua plerumque S. Paulus utitur, sed nihil habet, quod Apostolo non sit dignissimum. l'estinalioni igitur, qua epistolam terminavit, adscribimus, quod lectores non directe alloquatur felpjvn xoig 42:329«. non. ouiv. et. inusitatiore salutatione usus sil.
Cornelio a Lapide
Argumentum 9 paragrafi
Missa est Roma e carcere per Tychicum diaconum, ut patet cap. IV, vers. 1, et cap. VI, vers. 20, anno Christi 62, ut ait Baronius.
Ubi nota: Epistolae, quas scripsit Apostolus e carcere, quasi concluso utre, plus eructant sapientiae et spiritus: anhelans enim ad martyrium, ejusque desiderio aestuans illas scripsit, quasi ultimas et cycneas suas cantiones. Talis est haec, talis ad Colossenses, talis ad Philippenses, talis denique ad Timotheum secunda. Ex hac sane Epistola, quae, inquit Hieronymus, subtilissima est, agnoscas Pauli fervorem, profunditatem, spiritum, indolem. Videtur enim musto plenum hic pectus ejus altissima spirare et convolvere, ut sublimitatem conceptuum suorum sermo ejus assequi non possit, nedum exprimere. Hinc prae aliis epistolis haec longas, implexas, convolutas habet sententias; abundat hyperbatis, anantapodotis, ellipsibus aliisque quae dixi Can. 38.
Prior Epistolae hujus pars dogmatica est, disputatque profundissime usque ad cap. IV de arcano divinae praedestinationis, illiusque beneficium admiratur. Scilicet primo, quod Deus praedestinarit nos homines sibi inimicos reconciliare, idque per mortem Filii sui. Secundo, quod Gentes atheas in hac praedestinatione praetulerit Judaeis Deum volentibus. Tertio, quod ita Deus ab aeterno sua providentia res disposuerit, ut inter tot myriades hominum, qui tunc in mundo erant, et ante Christum fuerant, soli Ephesii, aliique pauci fideles acceperint praedicationem et doctrinam Evangelii, fidem, remissionem peccatorum omnemque benedictionem Christianam.
Deinde eos in fide stabilit, carpitque Philosophorum ac Poetarum, et suborientes Ephesi Simonis Magi, ejusque asseclarum errores: nam, ut ait Chrysostomus, multi Philosophorum in hac urbe (Epheso) fuerunt. Dicitur et Pythagoras hinc prodiisse. Illinc est omnis schola Ionica, e qua prodiit Plato. Unde et Platonicorum errores Ephesi grassantes carpit et perstringit hic Paulus.
Erat enim Ephesus Asiae minoris metropolis, idololatriae, et quae ex ea sequitur, magiae et praestigiis magicis ac erroribus dedita. Unde Ephesii conversi a Paulo, coram eo libros magicos plurimos combusserunt, ut dicitur Act. xix, 19. Fuit quoque Ephesi celeberrimum templum Dianae, quam πολύμαστον, id est multimammeam, vocabant: ita enim pingebatur, ut multas haberet mammas, quo significarent eam omnium bestiarum et viventium esse nutricem, ait Hieronymus in prologo.
Posterior Epistolae pars ethica est, qua, a capite IV ad finem Epistolae, cuique hominum aetati et conditioni recte et christiane vivendi modum praescribit. Stylus profundus est et grandiloquus, quia sapientissimus sapientibus scribit contra sapientes Philosophos.
Denique occasio scribendae hujus Epistolae fuit, quod, sicut praedixerat Ephesiis ad se Miletum evocatis Paulus, Act. xx, 29, inquiens: «Ego scio, quoniam intrabunt post discessionem meam lupi rapaces in vos, non parcentes gregi; et ex vobisipsis exurgent viri loquentes perversa, ut abducant discipulos post se: propter quod vigilate,» ita revera acciderit: nimirum ex Judaeo-christianis (cum adverterent per Evangelium suam legem et Synagogam aboleri) qui erant Ephesi, et in reliqua Asia, plures factos esse apostatas et haereticos, qui Pauli hostes infensissimi, ejus et Evangelium et studia omnia evertere conabantur.
Id patet primo, ex eo quod qui ex Asia erant Judaei, primi fuerunt, qui Hierosolymis contra Paulum turbas concitarunt, et in ipsum manus injecerunt, ut dicitur Act. xxi, 27. Secundo, ex eo quod ipse Paulus ad Timotheum cum querela scribit, epist. II, cap. I, vers. 15: «Scis, inquit, hoc, quod versi sunt a me omnes, qui in Asia sunt (Judaei scilicet Judaizantes), ex quibus est Phygellus et Hermogenes.» Addit Metaphrastes in sermone De S. Petro et Paulo, Phygellum a S. Petro actum (quod tamen non videtur probabile) Episcopum Ecclesiae Ephesinae, eumque Judaeos credentes a fide avertisse.
Timens ergo Paulus, ne Gentiles Asiani et Ephesini ad fidem Christi a se conversi, ab hisce lupis seducerentur, ad eos, adhuc in Christi fide constantes, hanc scribit Epistolam (ad Gentes enim, non autem ad Judaeos, esse scriptam patet cap. III, vers. 1, et cap. II, vers. 11), ut eos in fide et officio contineat, quod et fideliter praestiterunt. Testis est S. Ignatius, qui post quadraginta annos ad eosdem Ephesios scribens, eorum in fide constantiam, et haereseos ac haereticorum odium hisce verbis dilaudat: «Novi nonnullos per vos transeuntes habere perversam doctrinam peregrini et maligni spiritus, quibus negastis transitum, ad spargendam zizaniam, obturatis auribus ne reciperetis errorem, quem docent.» Et unde hoc habebant Ephesi, superius indicat, cum ait: «Vos itaque estis ejusmodi a talibus instructoribus eruditi, a Paulo Christi pleno, et fidelissimo Timotheo.» Et iterum: «Honestissimum supra modum laudat (Onesimus Episcopus vester) vestrum decentem compositumque ordinem, quodque omnes secundum veritatem vivitis, et quod nullus sit inter vos haeresi locus, sed nec auditur nomen ullius, quam solius Jesu Christi veri pastoris et magistri, et estis, ut Paulus vobis scripsit, unum corpus et unus spiritus, propterea quod vocati estis in una spe vocationis vestrae.»
San Tommaso d'Aquino
Ego confirmavi columnas eius. Ps. LXXIV, 4. Sicut dicit sapiens: non minor est virtus quam quaerere parta tueri, ideo non immerito commendatur apostolus, quia etsi Ephesios in fide non fundavit, tamen fundatos in fide confirmavit, ut ipse loquens de Ecclesia Ephesiorum, vere possit dicere: ego confirmavi columnas eius; ego videlicet, Israelita natione, Christianus religione, apostolus dignitate. Israelita dico natione; nam et ego Israelita sum, ex semine Abrahae de tribu Beniamin II Cor. XI, 22. Item Christianus religione. Gal. II, 19 s.: ego enim per legem mortuus sum legi, ut Deo vivam: Christo confixus sum cruci: vivo ergo iam non ego, vivit vero in me Christus: quod autem nunc vivo in carne, in fide vivo filii Dei. Item apostolus dignitate. I Cor. XV, 9: ego sum minimus apostolorum. De his tribus II Cor. XI, 22: Israelitae sunt, et ego; semen Abrahae sunt, et ego; ministri Christi sunt, et ego; ut minus sapiens dico, plus ego. Talis debet esse praedicator sapientiae salutaris, scilicet Israelita quo ad contemplationem Dei, Christianus quo ad religionem fidei, apostolus quo ad auctoritatem officii. Ego, ergo, Iudaeus per originem, quaerens Deum per fidem, apostolus Dei per imitationem, confirmavi, et cetera. Confirmavi ne a fide vacillarent, sicut artifex confirmat aedificium, ne cadat. Unde dictum est Petro Lc. XXII, v. 32: et tu aliquando conversus confirma fratres tuos, quod fecit Paulus. Unde ei competit illud Iob IV, 4: vacillantes confirmaverunt sermones tui. Confirmavit item ne pseudo timerent, sicut episcopus confirmat puerum ad robur contra pusillanimitatem, unde dictum est de David in Ps. LXXXVIII, 21: inveni David servum meum, oleo sancto meo unxi eum; manus enim mea auxiliabitur ei, et brachium meum confortabit eum, nihil proficiet inimicus in eo, et cetera. Ps. XXXII, 6: verbo domini, per Paulum scripto, caeli, id est Ephesii, firmati sunt, etc., scilicet ne praemium gloriae amitterent, sicut praelatus vel princeps confirmat donum, ne postea auferatur. Ps. XL, 13: me autem propter innocentiam suscepisti, et confirmasti me in conspectu tuo in aeternum. Has confirmationes petebat Ps. LXVII, 29 dicens: confirma hoc, Deus, quod operatus es in nobis, et cetera. Has promittebat apostolus II Thess. ult.: fidelis autem Deus qui confirmabit vos, et custodiet a malo. Ego, ergo, confirmavi columnas eius, scilicet fideles Ecclesiae Ephesiorum. Fideles enim Ecclesiae dicuntur columnae, quia debent esse recti, erecti, et fortes. Recti per fidem, erecti per spem, fortes per charitatem. Recti dico per fidem, fides enim ostendit rectam viam veniendi ad patriam, unde significatur per columnam nubis, de qua Ex. c. XIII, 21: dominus autem praecedebat eos, ad ostendendam viam per diem in columna nubis. Fides enim ad modum nubis habet obscuritatem, quia cum aenigmate; dissolutionem, quia evacuatur; humiditatem, quia excitat ad devotionem. Erecti per spem, spes enim dirigit ad superna, unde significatur per columnam fumi, de qua dicitur Iud. XX, 40: viderunt quasi columnam fumi de civitate ascendentem. Spes enim ad modum fumi ex igne, id est ex charitate, provenit, in altum ascendit, in fine deficit, id est in gloria. Fortes per charitatem, fortis enim est ut mors dilectio, ut dicitur Cant. VIII, 6; unde significatur per columnam ignis qui omnia consumit, de quo Sap. XVIII, 3: ignis ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae. Sicut enim ignis illuminat diaphana, examinat metalla, exterminat cremabilia, sic charitas illuminat opera, examinat intentionem, et omnia vitia exterminat. Iam apparet quae sit causa huius epistolae efficiens, quia Paulus, quod notatur ibi ego. Finalis, quia confirmatio, quod notatur ibi confirmavi. Materialis, quia Ephesii, quod notatur ibi columnas eius. Formalis patet in divisione epistolae, et modo agendi. Huic epistolae praemittit glossator prologum sive argumentum, ubi principaliter duo facit: primo describit eos, secundo, rationem et modum scribendi subdit, ibi hos collaudat apostolus, et cetera. Ephesinos vero quibus scribit, describit a tribus. Primo, a regione, quia Ephesii sunt Asiani ab Asia minore; secundo, a religione, quia hi acceperunt verbum veritatis Christianae; tertio a stabilitate, quia perstiterunt in fide. Primum respicit patriam; secundum, gratiam; tertium, perseverantiam. Hos collaudat apostolus, et cetera. Hic subdit etiam rationem et modum scribendi, ubi implicat quatuor. Primo, Scripturae rationem; secundo actorem, qui est apostolus scribens; tertio, locum a quo scribit, quia a Roma de carcere; quarto, nuntium per quem scribit, quia per Tychicum diaconum; littera satis patet.
Estius
ARGUMENTUM 5 paragrafi
Ephesum, Asiae minoris Metropolim, fuisse civitatem idololatriae et magicis artibus deditam, testatur Hieronymus in prooemio comment. hujus. Epist. Quae res etiam ex iis, quae Lucas narrat Act. 19. de magna Diana Ephesiorum, deque templo ejus apud Ephesum toto orbe celeberrimo; necnon de multis eorum, qui fuerant curiosa sectati, ibidemPauli praedicatione conversis, manifeste intelligitur. In ea civitate Paulus supra biennium commoratus, Christum praedicavit, ita ut omnes, qui habitabant in Asia, audirent verbum Domini, Judaei atque Gentiles, ut ait Lucas, donec commota adversus ipsum seditione a Demetrio argentario, inde discessit in Macedoniam. Universum autem tempus, quo mansit Ephesi, triennium fuisse scribit Hieronymus, idque Paulus ipse significat Act. 20. in ea oratione, quam ad Presbyteros sive Episcopos Ephesinae Ecclesiae Miletum ad se vocatos habuit. Vigilate, inquit, memoria retinentes, quoniam per triennium nocte et die non cessavi cum lacrymis monens unumquemque vestrum.
Abiens autem in Macedoniam Apostolus Timotheum Ephesi reliquerat, sicut ad eum scribit 1 Tim. 1.: ut denuntiaret EPISTOLAE. quibusdam, ne aliter docerent, neque intenderent fabulis et genealogiis interminatis, quod sine dubio contra falsos e Judaeis Christianos dictum est, qui non solum legem volebant cum Evangelio a credentibus suscipi, quod omnibus Judaizantibus erat commune, sed et de suo multa fabulosa, inutilia et a puritate Evangelii aliena tradebant, atque hujusmodi perversis doctrinis ad se fideles, qui in Asia erant, pertrahere nitebantur, et a Paulo, quem sibi sentiebant adversarium, et cujus gloriae invidebant, abducere. De talibus scribit in 2 Tim. 1. (simul enim illa cum hac ad Ephesios missa est aut certe non multo post): Scis, hoc, quod aversi sunt a me omnes, qui in Asia sunt (scilicet Judaei)', ex quibus est Phigellus et Hermogenes. Hoc itaque tempus jam venerat, de quo ipse in oratione, cujus supra memini, praemonuerat Ephesios, dicens: Ego scio, quoniam intrabunt post discessionem meam lupi rapaces in vos, non parctntes gregi, et ex vobis ipsis exsurgent viri [loquentes perversa, ut abducant discipulos post se.
Porro qui ex gentibus erant fideles Asiani, doctrinam a Paulo acceptam firmiter retinebant. Ad eos igitur hanc scribit Epistolam, ita collaudans eorum fidem et dilectionem, ut tamen plenius eos insti-' tuat de praecipuis fidei mysteriis olim absconditis, velut de redemptione et justificatione nostra per mortem Christi, de vocatione gentium, de praedestinatione gratuita, de glorificatione Christi et corporis ejus, quod est Ecclesia: et haec quidem fere usque ad quartum caput, a quo deinceps ad moralem doctrinam accedens, praescribit formam quamdam exactam vitae Christianae, in qua viros, uxores, parentes, liberos, dominos, servos, officii quosque sui diligenter admonet, et ad extremum omnes, tanquam in Christi militiam adscriptos, adversus impugnationes daemonum armis instiuit spiritualibus. Quod autem ad eos peculiariter, qui ex gentibus crediderant, haec scribatur Epistola, manifeste inter alia declarat illud cap. 2. Memores estote, quod aliquando vos eratis gentes in carne, et quae sequuntur. Rursus illud cap. 3. Ego Paulus vinctus Jesu Christi pro vobis gentibus. Quam vero fideliter in apostolica doctrina, etiam post Apostoli decessum, perstiterint Ephesii, qui scire volet, legat Ignatii martyiis Epistolam, quam itidem ad Ephesios scripsit, in qup, fidem et constantiam eorum, et zelum, quo haereticos aversabantur, mirifice commendat.
Caeterum existimant nonnulli, hanc Epistolam scribi potissimum contra Simonem magum ejusque familiam et Gnosticorum scholam inde exortam, de quibus apud Epiphanium multa lib. 1. contra haereses. Quae sententia cum superioribus non pugnat, erant enim Simonis discipuli plerique Judaei, sub nomine scientiae, quam venditabant, non solum fabulosa ac portentosa quaedam de Deo, angeli*3 et mundo, sed et turpia quaedam docentes, contra quod genus Petrus secundam et Judas suam scripsit Epist. et ipse Paulus praeter hanc etiam alias, ut ad Col., ad Titum, et utramque ad Timoth. Quomodo autem contra Simonianos stylum in hac Epistola dirigat Apostolus, id suis locis iudicabitur a nobis in commentario.
Illud admonemus, huic Epistolae peculiare esse, praesertim primis capitibus, quod implexus et involutus sit sermo, sensusque habeat obscuros et explicatu difficiles, ipso etiam Hieronymo teste, quod quidem ob magnitudinem et sublimitatem rerum, quae tractantur, accidisse, credendum est. Scripta est Epistola Romae ex vinculis, quorum ter meminit cap. 3. et iterum cap. ultimo, missa per Tychicum Diaconum, cujus in fine mentio est: id quod tam argumentum Latinum huic Epistolae praefixum, quam Graeca subnotatio confirmat. Et quia per eumdem Tychicum missa est Epistola secunda ad Timotheum, cujus ultimo capite dicitur: Tychicum misi Ephesum, satis colligitur, quod supra dixi, duas has Epistolas simul missas fuisse, quod et Theodoretus non obscure significat. Quocirca non assentimur Hieronymo commentanti super Epist. ad Philemonem, dum scribit, uno eodemque tempore per Onesimum missas fuisse quatuor Epistolas, ad Ephe-, sios, ad Philippenses, ad Colossenses et ad Philemonem. Nam hae tres posterio^ res Timotheum Paulo in prima salutatione conjungunt: erat ergo Timotheus Romae.,.r cum Paulo, quando illae Epistolae scribebantur. Itaque fieri non potuit, ut cum ea mitteretur, quae ad Timotheum eodem tempore absentem scripta est. Haec de argumento Epistolae sufficiant.