PG 111, col. 13
cumulata, sane rigidum vita! genus. cujus ‘argnmentum est tractatus ejus a nobis retro memoratus et
editus, pastoralis insuper ejusdem zelus, constantia et eximia cliaritas, metito opinionem sanctitatis
Nicolao conciliasse videntur. Nunc ei rei negotium facessere nonnulli haud'absurde credent, quod in
secunda ad principem Saracennm epistola honorilice Photium appellat. Verumtamen id more fortasse
Grzecorum fit, apud quos Photius insignem doctrina: sua: inemoriam reliquit : deinde eumdem multo ante
abitum cum ‘papa Joanne reconciliatum scimus : denique nt cum reverentia de Photio loqueretur. pictas
quaedam suasit, quia se presbyteralem ab eo recepisse consecrationem his verbis innuit : ὁ ἀοίδιμος Φώτιος,
ὁ ἐμὸς ὲν Πνεύματι ἁγιῳ πατήρ. Causa vero nominat
singulari benivolentia cum Saraceni principis, cui Nicolaus scribit, patre devinctus fuisset. Ceteroqui
subLeone imp., quo tempore patriarcha fuit Nicolaus, pacem dogmaticam (excepta quartarum nuptiarum
controversia disciplinari) inter Eeclesias Romanam ac] Byzantinam fuisse, apparet passim in his epistolis,
nominatimque in Lxxv : Exploratum tibi etl, tempore domini Leonis papam et qui ei adliarebant, ad con-
cordiam conjunctionemque cum Ecclesia nostra deuenisse; cumque alta pax esset, etc. Igitur dissidium ac
prope schisma, quod haud semel in aliis epistularum locis memoratur, inter ipsos sapius vertitur Graecos,
quorum pars quartis nuptiis, teque ac Romani, favebat. Interdutn tamen cum Romanis quoque conten-
ditur, praesertim in xxxii grandi epistola, qui Leoni imp. adversus suum patriarcbam suppetias, legatione
missa, tulerant ; sed de his infra.
Il. Ob hanc brevem de Nicolao absolvendam notitia’m, unum mihi ;nomiaandum superest documentum,
creteris biographis ignoratum propterea quod in ms. codice latet Vat. Ottob. CXLVII p. 132. seqq. hoc
itnlo : Ἑκφώνησις Λέοντι τῷνεὺσεόεῖ βασιλεῖ ἐπὶ χειροτονίᾳ Νικολάου τοῦ ἀγιωτάτου πατριάῇχου · ᾠκο.
νόμηται δὲ ὡς αὑτοσχεδιασθείπα. Oratio ad Leonem
ctissimi patriarcha. Habet autem formam dictionis extemporalis. Sane nee elegans est haec oratio, nec gra-
\IOIIS momenti, neque digna mihi visa est, qua fieret comes disertarum atque elegantium Nicolai epi-
stolarum. Collaudantur in ea Leo imp. ct Nicolaus. Aliter tamen iudicabam de fidei professione a Nicolao,
dum ordinaretur, publice recitata. ct przedicto sermoni adnexa , qua! religiosa: historiae multo utilior
cst. tum quia Byzantina: Ecclesia: praxim in suorum antistitum inauguratione demonstrat, tum quia
perspicua praecipuorum dogmattnn expositio est. Utique Lennclavius, si ei comperta fuisset, hanc in
Gnccum jus transtulisset. Etenim illa quam habet p. 40 diversa omnino breviorque est. Vaticana inscri-
bitur, Σύμόολον πίστεως ἐπιδοθὲν ἐπὶ τῇ τῆς ὲπισκο
sentes episcopos , profitetur Nicolaus tidem suam de Trinitate satis subtiliter et enucleate, nulla facta
~tnentione de controversia cum Latinis circa Spiritus sancti processionem. Transit mox ad Domini
incarnationem quam aaqne contra varios errores diligenter expOuit. Postremo septem meumcnicarum.
mtas recenset, synodorum deliuitionibus adhaerere se conlltetur. De sexta quidem synodo hanc ait εΤῶν
τὸ ανούσῖατον καὶ τοῖς εὐσεϐέων ἀθέλητον. ἒν ἐπὶ τοῦ Θεανθρὼπου θέλημα, Σεργξου καὶ uappa-4 καὶ Κύο
, ρου, ὅσους τε ἄλλους τὸ πονηρὸν συνεκρότησαν ὲργαε
ct ortltodoxorum voluntati repugnans figmentum unius in Deo Immanuto voluntatis abo!euerunt, Sergii, in.
quant et Pyrrhi ac Cyri, et aliorum qnarumrit pravum errorem. Animadvertat ltic quisquis non partium
sed veritatis studio ducitur, duos Nicolaum decessores suos patriarchas, tertium autem Alexandrinum
inter «laureatos haereticos nominare, Ilonorii vero Romani nullam mentionem facere, de quo tamen reticere
non poterat si reapse in actis authenticis sextae synodi nomen ejus scriptum fuisset. lianc Honorii emissionem
η epistola quoque synodica S. Sophronii (quae lecta fuit in sexto concilio) prorsus lieri, jam ego dixi in
adnotatione ad Nicetis Thesaurum Spicil. t.V, p. £63. Item in libello Graecorum synodico haud scribi
cum praedictis Honorii nomen, dixi in adnot. ad Photianum syntagma canonum in Spicil. t. VII, p. 5.
Quod si S. Germanus De Itwr. et syn. apud nos tonio eodem part. t, p. 52, ‘lIonorinm quoque collocat
cum damnatis Monetlielitls, nonne vcl ipse deceptus fuit, vel ejusdem fortasse scriptum interpolatum ἶ
Et quidem Germani libellus privati scripti vim habet; at Sophronii epistola, et Nicolai professio, publicam
Ecclesiae auctoritatem prae se ferunt. ila'c scripsi haud fremens neque debacchans pro Romana: sedis
honore, ut de pontilieiis scriptoribus ait (lavrus ad vt concilium. sed pacificze veritatis utSpero viribusnixus
ct intimi sensus testimonio confirmatus. Sed jam ad Nieolai epistolas accedendum est.
lll. llas invenimus centum etsexaginta tres in codice Vaticano, quarum (ut suis locis atlnotamus) unum
Gra'cc elLatine non plenam Baronius ediderat ad an. 9l7, apud nos ep. 9.8; alias vero quatuor tantum
Latine, et quidem mutilas nec. satis bene in Latinam linguam conversas \qua: sunt apud nos epp. 49,
102. 139, 145.) Nam liaronianum fragmentum ad ducent Longobardia: dissidet planea nostra epistola 8:5;
quate aliunde sumptum videtur. Denique apud eumdem llaronium ad an. 9ιῖ et 916, indequein collectione
Labheana Conciliorum t. IX, p. 1264. seq., du:e illie leguntur, item Latine tantum, ad papam, qua: sunt
apud nos ϐιίιξευ epp. 52 ct 55. Manebat itaque inedita lucc Ncolai epistolarum collectio; siquidem septem
autum, et quidem mutilae, una videlicet Graece, sex Latine , lucem aspexerant. IIis dictis, sequitur ut
editionis nostra: rationem exponamus. Decursis his celeri lectione epistolis, visum est valde utilem fore
laborem, si de pluteorum denique claustris protraherentur, prmsertim addita interpretatione Latina, non
sine scholiis saltem historicis. Verumtamen Spicilcgio meo jam praefinitum terminum attingente, meque ipso
curis multis distento, id Saltem non fuit negligendutn, ut minutioribus υιωρίς typis cunctzc epistola im-
primerentur; ipsarum vero notitia pretcmio aliquo, ut nunc facimus, lectus'ibus exhiberetur. Etsi igitur
editus, pastoralis insuper ejusdem zelus, constantia et eximia cliaritas, metito opinionem sanctitatis
Nicolao conciliasse videntur. Nunc ei rei negotium facessere nonnulli haud'absurde credent, quod in
secunda ad principem Saracennm epistola honorilice Photium appellat. Verumtamen id more fortasse
Grzecorum fit, apud quos Photius insignem doctrina: sua: inemoriam reliquit : deinde eumdem multo ante
abitum cum ‘papa Joanne reconciliatum scimus : denique nt cum reverentia de Photio loqueretur. pictas
quaedam suasit, quia se presbyteralem ab eo recepisse consecrationem his verbis innuit : ὁ ἀοίδιμος Φώτιος,
ὁ ἐμὸς ὲν Πνεύματι ἁγιῳ πατήρ. Causa vero nominat
singulari benivolentia cum Saraceni principis, cui Nicolaus scribit, patre devinctus fuisset. Ceteroqui
subLeone imp., quo tempore patriarcha fuit Nicolaus, pacem dogmaticam (excepta quartarum nuptiarum
controversia disciplinari) inter Eeclesias Romanam ac] Byzantinam fuisse, apparet passim in his epistolis,
nominatimque in Lxxv : Exploratum tibi etl, tempore domini Leonis papam et qui ei adliarebant, ad con-
cordiam conjunctionemque cum Ecclesia nostra deuenisse; cumque alta pax esset, etc. Igitur dissidium ac
prope schisma, quod haud semel in aliis epistularum locis memoratur, inter ipsos sapius vertitur Graecos,
quorum pars quartis nuptiis, teque ac Romani, favebat. Interdutn tamen cum Romanis quoque conten-
ditur, praesertim in xxxii grandi epistola, qui Leoni imp. adversus suum patriarcbam suppetias, legatione
missa, tulerant ; sed de his infra.
Il. Ob hanc brevem de Nicolao absolvendam notitia’m, unum mihi ;nomiaandum superest documentum,
creteris biographis ignoratum propterea quod in ms. codice latet Vat. Ottob. CXLVII p. 132. seqq. hoc
itnlo : Ἑκφώνησις Λέοντι τῷνεὺσεόεῖ βασιλεῖ ἐπὶ χειροτονίᾳ Νικολάου τοῦ ἀγιωτάτου πατριάῇχου · ᾠκο.
νόμηται δὲ ὡς αὑτοσχεδιασθείπα. Oratio ad Leonem
ctissimi patriarcha. Habet autem formam dictionis extemporalis. Sane nee elegans est haec oratio, nec gra-
\IOIIS momenti, neque digna mihi visa est, qua fieret comes disertarum atque elegantium Nicolai epi-
stolarum. Collaudantur in ea Leo imp. ct Nicolaus. Aliter tamen iudicabam de fidei professione a Nicolao,
dum ordinaretur, publice recitata. ct przedicto sermoni adnexa , qua! religiosa: historiae multo utilior
cst. tum quia Byzantina: Ecclesia: praxim in suorum antistitum inauguratione demonstrat, tum quia
perspicua praecipuorum dogmattnn expositio est. Utique Lennclavius, si ei comperta fuisset, hanc in
Gnccum jus transtulisset. Etenim illa quam habet p. 40 diversa omnino breviorque est. Vaticana inscri-
bitur, Σύμόολον πίστεως ἐπιδοθὲν ἐπὶ τῇ τῆς ὲπισκο
sentes episcopos , profitetur Nicolaus tidem suam de Trinitate satis subtiliter et enucleate, nulla facta
~tnentione de controversia cum Latinis circa Spiritus sancti processionem. Transit mox ad Domini
incarnationem quam aaqne contra varios errores diligenter expOuit. Postremo septem meumcnicarum.
mtas recenset, synodorum deliuitionibus adhaerere se conlltetur. De sexta quidem synodo hanc ait εΤῶν
τὸ ανούσῖατον καὶ τοῖς εὐσεϐέων ἀθέλητον. ἒν ἐπὶ τοῦ Θεανθρὼπου θέλημα, Σεργξου καὶ uappa-4 καὶ Κύο
, ρου, ὅσους τε ἄλλους τὸ πονηρὸν συνεκρότησαν ὲργαε
ct ortltodoxorum voluntati repugnans figmentum unius in Deo Immanuto voluntatis abo!euerunt, Sergii, in.
quant et Pyrrhi ac Cyri, et aliorum qnarumrit pravum errorem. Animadvertat ltic quisquis non partium
sed veritatis studio ducitur, duos Nicolaum decessores suos patriarchas, tertium autem Alexandrinum
inter «laureatos haereticos nominare, Ilonorii vero Romani nullam mentionem facere, de quo tamen reticere
non poterat si reapse in actis authenticis sextae synodi nomen ejus scriptum fuisset. lianc Honorii emissionem
η epistola quoque synodica S. Sophronii (quae lecta fuit in sexto concilio) prorsus lieri, jam ego dixi in
adnotatione ad Nicetis Thesaurum Spicil. t.V, p. £63. Item in libello Graecorum synodico haud scribi
cum praedictis Honorii nomen, dixi in adnot. ad Photianum syntagma canonum in Spicil. t. VII, p. 5.
Quod si S. Germanus De Itwr. et syn. apud nos tonio eodem part. t, p. 52, ‘lIonorinm quoque collocat
cum damnatis Monetlielitls, nonne vcl ipse deceptus fuit, vel ejusdem fortasse scriptum interpolatum ἶ
Et quidem Germani libellus privati scripti vim habet; at Sophronii epistola, et Nicolai professio, publicam
Ecclesiae auctoritatem prae se ferunt. ila'c scripsi haud fremens neque debacchans pro Romana: sedis
honore, ut de pontilieiis scriptoribus ait (lavrus ad vt concilium. sed pacificze veritatis utSpero viribusnixus
ct intimi sensus testimonio confirmatus. Sed jam ad Nieolai epistolas accedendum est.
lll. llas invenimus centum etsexaginta tres in codice Vaticano, quarum (ut suis locis atlnotamus) unum
Gra'cc elLatine non plenam Baronius ediderat ad an. 9l7, apud nos ep. 9.8; alias vero quatuor tantum
Latine, et quidem mutilas nec. satis bene in Latinam linguam conversas \qua: sunt apud nos epp. 49,
102. 139, 145.) Nam liaronianum fragmentum ad ducent Longobardia: dissidet planea nostra epistola 8:5;
quate aliunde sumptum videtur. Denique apud eumdem llaronium ad an. 9ιῖ et 916, indequein collectione
Labheana Conciliorum t. IX, p. 1264. seq., du:e illie leguntur, item Latine tantum, ad papam, qua: sunt
apud nos ϐιίιξευ epp. 52 ct 55. Manebat itaque inedita lucc Ncolai epistolarum collectio; siquidem septem
autum, et quidem mutilae, una videlicet Graece, sex Latine , lucem aspexerant. IIis dictis, sequitur ut
editionis nostra: rationem exponamus. Decursis his celeri lectione epistolis, visum est valde utilem fore
laborem, si de pluteorum denique claustris protraherentur, prmsertim addita interpretatione Latina, non
sine scholiis saltem historicis. Verumtamen Spicilcgio meo jam praefinitum terminum attingente, meque ipso
curis multis distento, id Saltem non fuit negligendutn, ut minutioribus υιωρίς typis cunctzc epistola im-
primerentur; ipsarum vero notitia pretcmio aliquo, ut nunc facimus, lectus'ibus exhiberetur. Etsi igitur