PG 133, col. 127
sanctis Patribns censentis. Quid igitur? horumne
finitiones ac declarationem exponemus, an solum
hoc nobis sulliciet , quod substantia et natura
quiddam universale sint; hypostasis et persona,
singulare?
GEN. Si tibi molestum non eritexponere, lubens
equidem audiam.
TIIEOR. Nihil ego meum proferam, sed quidquid
ipsa nos Ecclesiae Iumina docuerunt.
GEN. Idem et ipse cognoscere gestio, quid nimi-
rum Ecclesiae doctores tradiderunt.
THEUR. Sancti Patres Ita substantiam denttte- Β
runt : Subsmntia primum et proprie est, quidquid
per se subsistit. nec esse suum habet in alio. Quid
autem id quod per se subsistit? quod per se est,
ac non propter aliud, vel in alio suum esse habet;
hoc est quod non eget alterius alicujus extra se ad
hoc ut exsistat, quale quiddam est color, puta
niger aut albus : quae per se nequeunt exsistere
sine corpore quod ea recipiat, ac ;propterea co-
lorem non dicimus esse substantiam. Ipsum vero
corpus, cui color inest, ad hoc coloris haud indi-
get, ιιι corpus sit. ltuo mutatis coloribus, ipsum
non mutatur. Nnu ex albo nigrum Iit, ex nigro
navum, aliumve colorem induit; ipsqu vero sem-
per id, quod est, manet. Itaque pmpter corpus
C
color est, ut id colore tingat, non autem corpus
propter colorem, sed ex seipse. Color itidem in
corpore suum esse habet, corpus autem non in
colore, sed in seipse exsistit. Eam ob rem corpus
substantiam vocamus, cum per seipsnm subsistat,
ct in seipse, non in alio suum esse habeat. Quid-
quid ergo per se subsistit, et itt seipse, non in alio
exsistit, est substantia. Sunt autem haec vel ex
materie, vel expertia ntateriei. Materialia sunt,
terra, aqua, aer, ignis: et res ex his compositae,
lapis, arbor , corpus animatum. Expertia materiei,
anima ratione praedita, angelus. Hec igitur,
uti modo aiebam, substantia dicuntur. Quippe
Deus ultrasubstanlialis est, supra omnem po-
situs essentiam, et si quid his etiam ulterius.
Atque hoc modo jam cognitum habemus, quid sub-
stantia sit. Natura vero, est horum cujusque, jam
recensitorum, motus et quietis principium, quatenus
iu ipsis primis exsistit, non secundum accidens.
Verbi gratia, terra quidem movetur, quatenus ger-
mina produclt, et fetus, omninoque alteratur qua-
tenus seeundum hzec ipsa in id mutatur, sed eadem
quiescit, quod ad transitionem dc loco ad locum
attinet, omnino immobilis et itineris expers. Itaque
motus et quietis huiusmodi principium, quod terra:
substantialiter inest, nec ex causa quadam acces-
sit, naturam vocamus. Ipsum vero naturae nomen
ab nascendo factum est, id est ab exsistendo. Quo fit.
ut substantiae natumque nomen ide-"1 significet:
finitiones ac declarationem exponemus, an solum
hoc nobis sulliciet , quod substantia et natura
quiddam universale sint; hypostasis et persona,
singulare?
GEN. Si tibi molestum non eritexponere, lubens
equidem audiam.
TIIEOR. Nihil ego meum proferam, sed quidquid
ipsa nos Ecclesiae Iumina docuerunt.
GEN. Idem et ipse cognoscere gestio, quid nimi-
rum Ecclesiae doctores tradiderunt.
THEUR. Sancti Patres Ita substantiam denttte- Β
runt : Subsmntia primum et proprie est, quidquid
per se subsistit. nec esse suum habet in alio. Quid
autem id quod per se subsistit? quod per se est,
ac non propter aliud, vel in alio suum esse habet;
hoc est quod non eget alterius alicujus extra se ad
hoc ut exsistat, quale quiddam est color, puta
niger aut albus : quae per se nequeunt exsistere
sine corpore quod ea recipiat, ac ;propterea co-
lorem non dicimus esse substantiam. Ipsum vero
corpus, cui color inest, ad hoc coloris haud indi-
get, ιιι corpus sit. ltuo mutatis coloribus, ipsum
non mutatur. Nnu ex albo nigrum Iit, ex nigro
navum, aliumve colorem induit; ipsqu vero sem-
per id, quod est, manet. Itaque pmpter corpus
C
color est, ut id colore tingat, non autem corpus
propter colorem, sed ex seipse. Color itidem in
corpore suum esse habet, corpus autem non in
colore, sed in seipse exsistit. Eam ob rem corpus
substantiam vocamus, cum per seipsnm subsistat,
ct in seipse, non in alio suum esse habeat. Quid-
quid ergo per se subsistit, et itt seipse, non in alio
exsistit, est substantia. Sunt autem haec vel ex
materie, vel expertia ntateriei. Materialia sunt,
terra, aqua, aer, ignis: et res ex his compositae,
lapis, arbor , corpus animatum. Expertia materiei,
anima ratione praedita, angelus. Hec igitur,
uti modo aiebam, substantia dicuntur. Quippe
Deus ultrasubstanlialis est, supra omnem po-
situs essentiam, et si quid his etiam ulterius.
Atque hoc modo jam cognitum habemus, quid sub-
stantia sit. Natura vero, est horum cujusque, jam
recensitorum, motus et quietis principium, quatenus
iu ipsis primis exsistit, non secundum accidens.
Verbi gratia, terra quidem movetur, quatenus ger-
mina produclt, et fetus, omninoque alteratur qua-
tenus seeundum hzec ipsa in id mutatur, sed eadem
quiescit, quod ad transitionem dc loco ad locum
attinet, omnino immobilis et itineris expers. Itaque
motus et quietis huiusmodi principium, quod terra:
substantialiter inest, nec ex causa quadam acces-
sit, naturam vocamus. Ipsum vero naturae nomen
ab nascendo factum est, id est ab exsistendo. Quo fit.
ut substantiae natumque nomen ide-"1 significet: