PG 142, col. 11
ἆλλαξάμενον σχῆμα· πλὴν οὐχ ὑπ’ οὐδενὸς τῶν ἁπάντων* ἐϐούλετο τήν χειροθεσίαν αὐτὸν εἰληχέναι ὁπόσοι
θῇ τοῦ δόγματος καινοτομίᾳ κεκοινωνήκεσαν, ἀλλ’ ὡς ἀκοινώνητον ὲαῦτὸν συνετήρησεν, ὡς κινυνεύειν
ντεῦθεν βραδύνειν τὰ τῆς σπουδῆς. Προεϐλήθη μέντοι παρὰ τοῦ βασιλέως μετὰ τὰς ψήφους, καὶ μαρτυ-
ρίας τὰς ὀφειλούσας, καὶ τήν ποιμαντικήν ῥάϐδον ἐπὶ τοῦ βασιλικοῦ βήματος παρὰ τῆς τοῦ βασιλέως
εἰλήφει χειρὸς, κατὰ τὸ πάλαι κρατῆσαν ἔθος. Καὶ ἦν διενεργῶν, καὶ διοικῶν ἔστιν ἃ τῶν πατριαρχικῶν
δικαίων ὅσα οὐχ ἱερωσύνης ἐδεῖτο. Erat autem tus
Georgius Cyprius, qui elegantes Graeca litteraturae numeros, et Atticam illam linguam longo jam tempore
oblivionis gurgite demersam ingenii dexteritate, ac singulari studio in lucem produxit, ac velut ab inferis
revocavit. Hunc cum non ita pridem monasticum habitum induisset, in animo habebat, et studebat imperator,
ad patriarchicum solium evehere; a nemine tamen eorum illi manus imponi volebat qui novum illud dogma
amplexi fuissent: ut periculum esset, ne res diutius differretur. Est tamen ab imperatore post debita suffra-
gia, et testimonia designatus,- et pastorale pedum in imperatorio suggestu, veteri more ab imperatore por-
rectum, accepit. Proinde negotiis intentus, patriarchica jura, quae cum sacerdotio nihil conjunctum habe-
bant, administrabat. De ejus patriarchalu Pachymerius, lib vn: Eligit in patriarcham Georgium e Cypro,
hominem eloquentia enutritum, a Josepho patriarcha ordinatum, et dignitate protapostotarii in regia
insignitum. In hoc etiam Josephitas ea: ordinatione, ut videbatur, sibi concilium ; Arsenoitas vero quod non
uti constituerat Iosephus, in Ecclesia fieri permitteret. Et Ephraemius in Chronico :
ῌέλιν ξΙωσῄφ ἀπολαμβάνει ’θρόνον- ² Ἐλθὼνμκατοικεῖ πρὸς. ⁸τεόλιν Κωνσταντίνου.
Οὗπερ λιπόντος τὸν βίον καὶ ξτὸν θρόνον, ᾼύτὸν δὲ μαθήμασιν ἐνδοὺς καὶ πόνοις
Σοφός τις ανὴρ ξρηγόριος Κυπρόθεν, ’ Ἁφῖκτο πρὸς ⁷μέγα τι παιδείας βάθος.
ῥόγον σοφῶν Patinam; μουσιξιν ξέστία, Εἶτα καταστὰςγνῴριμος πεφηᾴόρφ,
lite. πατρίαρχῶν ἀνεϐιϐάσθη ,Θρόνοῃ ’ Καὶ σψταγείςκλήρῳέγε τρῦ ’παλᾲτίὸυ
hic adspicit)?ng ανεοιοασυη υρονον, nat συνταγεις κλήρῳ γε τρυ παΛατίο
"Panic πατρ ρος, καὶ grai-pini]; οἰκίας ς’-ᾼρχιθύτης πέῩηνε τῆς Ιξωνσταντίνου
Φυγέις, ὑπάρξας παῖς ἔτι που τυγχάνων Τὸξ τ’ὧν μοναχῶν πρὶν τελεσθεὶς, ὡς ἔθος.
Παίδεύσεως ἔρωτι καὶ μαθημάτων
Rursum Iosephus thronum recipit, et cum vitam thronumque deposuisset, sapiens quidam vir Gregorius ea:
Cypro, sermonum sapientum alumnus, et Musarum sacrarium, in thronum patriarchalem evehitur, qui a
prima aetate patria paternaque domo extorris eruditionis ac mathematum amore flagrans, ad Constantini
urbem se recipit ; ubi, disciplinis et laboribus deditus, in magnum sapientiae culmen pervenit. Tandem impe-
ratori innotuit, et clero palatii ascriptus, praesul Constantinopolitanus efficitur, cum prius, ut moris est, mo-
nasticam habitum induisset. Hinc mira Georgii Pbranzae, lib. ι, cap. 7, oscitantis animadvertenda est, qui
in serie patriarcharum nullum hunc Gregorium posuit, sed scribit: Veccum patriarcham suasede depulsum
monachus quidam Athanasius nomine excepit. Quod homini rebus saecularibus intento, nec ecclesiasticis
multum dedito, quin infortuniis ac mala valetudine fracto, excidisse nil mirum. Aristotelis Platonisque
scriptis addictissimum, neque iu illis excolendis oleum aut operam perdidisse, tradit Joannes Veccus,
orat. prima ad Constantinum: Πῶς τὸ Ἀριστοτελι
ratione Aristotelicum te, et maxime ob Platonem1
μενος δόγμασιν ὁποῖον αὐτόν σε εἶναι λόγοι παριστῦ
te commentationes tuae demonstrant. Puchymeres de ejus morte, lib. vui Hist., cap. 16: Τούτων οὕτως
ἐχόντων ὁ μὲν πατριαρχεύσας Γρηγόριος νόσῳ πολυημέρῳ κατεργασθεὶς, ὡς δέ τινες ἔλεγον, καὶ διὰ τὴν
παρόρασιν ἐκ μικροψυχίας μετ’ οὐ πολὺ τελευτᾷ τὸν βίον. Καὶ τὸ μὲν ἐν ψαλμῳδίαις θάπτειν κατὰ τὸ εἰκὸς
ἐδίδουν, τὸ δὲ ὡς ἀρχιερέα, ὥσπερ δὴ κάκεῖνος ᾤετο τήν ἱερωσύνην παρακατέχων συχνοὺς ὁ κρατῶν ἀπο-
στέλλων ἀπέλεγε, καὶ αὐτανεψιᾷ ἐπέσκηπτεν ἐπιτάττων, ἥτις ἧν ἡ Ῥαούλαινα, μὴ τι τοιοῦτον ἐπιτε-
λεῖν, ’ὁ δὴ καὶ γίνεται. Haec cum ita se haberent, Gre
fectus, at vero nonnulli dicebant, quod contemni se videret, ex pusillanimitate non multo post vitam finit,
et iusta illi, uti par erat, cum canticis fieri concedebant, at non ut pontifici, quemadmodum ille opinabatur,
pontificatum sibi vindicans, sapius imperator nuntios mittens interdicebat, sumque nepti, quae erat, Rau-
taena, ne quid contra tentaret, mandans iusserat, quod et factum est. Et dixerat de eodem supra cap. ix:
Καί γε τῷ τῆς Ἀριστηνῆς μονυδρίῳ ἐχόμενά που κειμένῳ τῆς τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου, τοῦ ἐν τῇ Κρίσει μονῆς,
ἐκεῖ γὰρ ἡ πρωτοϐεστιάρισσα Ῥαούλαινα συνῆγεν ἐξ ἑαυτῆς περιθάλπουσα τὰ μεγάλα, φέρων ἑαυτὸν
δίδωσιν. Et in Aristenes monasterium non longe a S. Andrew, quod in Crist est, monasterio, situm ,· ibi
enim protovestiarissa Raulsena de suo fovens opulentissime exceperat, sese dedens proripuit. Scripsit ple,
raque in omni genere scientiarum.
1. Illius edita sunt, Ἐγκώμιον εἰς τήν θάλασσαι
mare, sive in universam aquarum naturam. Graece a Bonaventura Vulcania cum libello Aristotelis De
mundo, Lugduni Batavorum apud Raphelengium, 1591, in 8. Meminit illius in Bibliotheca Robertus
Constantinus.
2. Proverbia abeo in unum collecta, et ordine alphabetico digesta Graece cum Paraemiis Michaelis
Apostoliia Petro Paulino Latine versis Lugduni Batavorum apud Elzevirum, 1619, in 4. Ea exstare
θῇ τοῦ δόγματος καινοτομίᾳ κεκοινωνήκεσαν, ἀλλ’ ὡς ἀκοινώνητον ὲαῦτὸν συνετήρησεν, ὡς κινυνεύειν
ντεῦθεν βραδύνειν τὰ τῆς σπουδῆς. Προεϐλήθη μέντοι παρὰ τοῦ βασιλέως μετὰ τὰς ψήφους, καὶ μαρτυ-
ρίας τὰς ὀφειλούσας, καὶ τήν ποιμαντικήν ῥάϐδον ἐπὶ τοῦ βασιλικοῦ βήματος παρὰ τῆς τοῦ βασιλέως
εἰλήφει χειρὸς, κατὰ τὸ πάλαι κρατῆσαν ἔθος. Καὶ ἦν διενεργῶν, καὶ διοικῶν ἔστιν ἃ τῶν πατριαρχικῶν
δικαίων ὅσα οὐχ ἱερωσύνης ἐδεῖτο. Erat autem tus
Georgius Cyprius, qui elegantes Graeca litteraturae numeros, et Atticam illam linguam longo jam tempore
oblivionis gurgite demersam ingenii dexteritate, ac singulari studio in lucem produxit, ac velut ab inferis
revocavit. Hunc cum non ita pridem monasticum habitum induisset, in animo habebat, et studebat imperator,
ad patriarchicum solium evehere; a nemine tamen eorum illi manus imponi volebat qui novum illud dogma
amplexi fuissent: ut periculum esset, ne res diutius differretur. Est tamen ab imperatore post debita suffra-
gia, et testimonia designatus,- et pastorale pedum in imperatorio suggestu, veteri more ab imperatore por-
rectum, accepit. Proinde negotiis intentus, patriarchica jura, quae cum sacerdotio nihil conjunctum habe-
bant, administrabat. De ejus patriarchalu Pachymerius, lib vn: Eligit in patriarcham Georgium e Cypro,
hominem eloquentia enutritum, a Josepho patriarcha ordinatum, et dignitate protapostotarii in regia
insignitum. In hoc etiam Josephitas ea: ordinatione, ut videbatur, sibi concilium ; Arsenoitas vero quod non
uti constituerat Iosephus, in Ecclesia fieri permitteret. Et Ephraemius in Chronico :
ῌέλιν ξΙωσῄφ ἀπολαμβάνει ’θρόνον- ² Ἐλθὼνμκατοικεῖ πρὸς. ⁸τεόλιν Κωνσταντίνου.
Οὗπερ λιπόντος τὸν βίον καὶ ξτὸν θρόνον, ᾼύτὸν δὲ μαθήμασιν ἐνδοὺς καὶ πόνοις
Σοφός τις ανὴρ ξρηγόριος Κυπρόθεν, ’ Ἁφῖκτο πρὸς ⁷μέγα τι παιδείας βάθος.
ῥόγον σοφῶν Patinam; μουσιξιν ξέστία, Εἶτα καταστὰςγνῴριμος πεφηᾴόρφ,
lite. πατρίαρχῶν ἀνεϐιϐάσθη ,Θρόνοῃ ’ Καὶ σψταγείςκλήρῳέγε τρῦ ’παλᾲτίὸυ
hic adspicit)?ng ανεοιοασυη υρονον, nat συνταγεις κλήρῳ γε τρυ παΛατίο
"Panic πατρ ρος, καὶ grai-pini]; οἰκίας ς’-ᾼρχιθύτης πέῩηνε τῆς Ιξωνσταντίνου
Φυγέις, ὑπάρξας παῖς ἔτι που τυγχάνων Τὸξ τ’ὧν μοναχῶν πρὶν τελεσθεὶς, ὡς ἔθος.
Παίδεύσεως ἔρωτι καὶ μαθημάτων
Rursum Iosephus thronum recipit, et cum vitam thronumque deposuisset, sapiens quidam vir Gregorius ea:
Cypro, sermonum sapientum alumnus, et Musarum sacrarium, in thronum patriarchalem evehitur, qui a
prima aetate patria paternaque domo extorris eruditionis ac mathematum amore flagrans, ad Constantini
urbem se recipit ; ubi, disciplinis et laboribus deditus, in magnum sapientiae culmen pervenit. Tandem impe-
ratori innotuit, et clero palatii ascriptus, praesul Constantinopolitanus efficitur, cum prius, ut moris est, mo-
nasticam habitum induisset. Hinc mira Georgii Pbranzae, lib. ι, cap. 7, oscitantis animadvertenda est, qui
in serie patriarcharum nullum hunc Gregorium posuit, sed scribit: Veccum patriarcham suasede depulsum
monachus quidam Athanasius nomine excepit. Quod homini rebus saecularibus intento, nec ecclesiasticis
multum dedito, quin infortuniis ac mala valetudine fracto, excidisse nil mirum. Aristotelis Platonisque
scriptis addictissimum, neque iu illis excolendis oleum aut operam perdidisse, tradit Joannes Veccus,
orat. prima ad Constantinum: Πῶς τὸ Ἀριστοτελι
ratione Aristotelicum te, et maxime ob Platonem1
μενος δόγμασιν ὁποῖον αὐτόν σε εἶναι λόγοι παριστῦ
te commentationes tuae demonstrant. Puchymeres de ejus morte, lib. vui Hist., cap. 16: Τούτων οὕτως
ἐχόντων ὁ μὲν πατριαρχεύσας Γρηγόριος νόσῳ πολυημέρῳ κατεργασθεὶς, ὡς δέ τινες ἔλεγον, καὶ διὰ τὴν
παρόρασιν ἐκ μικροψυχίας μετ’ οὐ πολὺ τελευτᾷ τὸν βίον. Καὶ τὸ μὲν ἐν ψαλμῳδίαις θάπτειν κατὰ τὸ εἰκὸς
ἐδίδουν, τὸ δὲ ὡς ἀρχιερέα, ὥσπερ δὴ κάκεῖνος ᾤετο τήν ἱερωσύνην παρακατέχων συχνοὺς ὁ κρατῶν ἀπο-
στέλλων ἀπέλεγε, καὶ αὐτανεψιᾷ ἐπέσκηπτεν ἐπιτάττων, ἥτις ἧν ἡ Ῥαούλαινα, μὴ τι τοιοῦτον ἐπιτε-
λεῖν, ’ὁ δὴ καὶ γίνεται. Haec cum ita se haberent, Gre
fectus, at vero nonnulli dicebant, quod contemni se videret, ex pusillanimitate non multo post vitam finit,
et iusta illi, uti par erat, cum canticis fieri concedebant, at non ut pontifici, quemadmodum ille opinabatur,
pontificatum sibi vindicans, sapius imperator nuntios mittens interdicebat, sumque nepti, quae erat, Rau-
taena, ne quid contra tentaret, mandans iusserat, quod et factum est. Et dixerat de eodem supra cap. ix:
Καί γε τῷ τῆς Ἀριστηνῆς μονυδρίῳ ἐχόμενά που κειμένῳ τῆς τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου, τοῦ ἐν τῇ Κρίσει μονῆς,
ἐκεῖ γὰρ ἡ πρωτοϐεστιάρισσα Ῥαούλαινα συνῆγεν ἐξ ἑαυτῆς περιθάλπουσα τὰ μεγάλα, φέρων ἑαυτὸν
δίδωσιν. Et in Aristenes monasterium non longe a S. Andrew, quod in Crist est, monasterio, situm ,· ibi
enim protovestiarissa Raulsena de suo fovens opulentissime exceperat, sese dedens proripuit. Scripsit ple,
raque in omni genere scientiarum.
1. Illius edita sunt, Ἐγκώμιον εἰς τήν θάλασσαι
mare, sive in universam aquarum naturam. Graece a Bonaventura Vulcania cum libello Aristotelis De
mundo, Lugduni Batavorum apud Raphelengium, 1591, in 8. Meminit illius in Bibliotheca Robertus
Constantinus.
2. Proverbia abeo in unum collecta, et ordine alphabetico digesta Graece cum Paraemiis Michaelis
Apostoliia Petro Paulino Latine versis Lugduni Batavorum apud Elzevirum, 1619, in 4. Ea exstare