PG 142, col. 291
ρέσεως, ὅτι προσεχῶς ἐκ Πατρός, ἀλλ’ οὐ δι’ Υίοῦ, Α Ῑίατρὸς ἐκπορεύεται. Οὖχ οὕτω δὲ τῇ ἀλῃθείᾳ δοκεῖ’
ἐκπορεύεσθαι Πνεῦμα, αὐτίκα δώσει, ὡς οὐ προσ-
εχῶς ἐκ τοῦ πρώτου, τουτέστιν ἐκ τοῦ Πατρὸς,
ἀλλά τοῦτο μόνον, 6'11 διὰ τοῦ προσεχῶς ἐκ τοῦ
πρώτου. Ὃ καλῶς ἔχον, ὡς παρά τοῦ σοφωτάτου
Νύσσης ῥηθὲν, καὶ ἡμεῖς ἀσπαζόμεθα, εἷ ἀπαρνεῖ-
ταί τις κάκ τοῦ πρώτου τὸ προσεχῶς. Ἐπεὶ καὶ
6 μέγας οὗτος Πατὴρ προσεχῶς ὑπάρχειν 18v Υἱὸν
ἐκ τοῦ Πατρὸς εἰρηκὼς, οὐκ εἶπεν ὡς οὗ προσεχῶς
ἐκ τοῦ Πατρὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἀλλὰ διᾶ τοῦ
προσεχῶς ἐκ τοῦ πρώτου, τουτέστι δι’ Υἱοῦ έκ Πα-
τρός. Ἐντεῦθεν δὲ οὐδὲν ἀπεφήνατο, οῦδ’ εἴρηκεν
6'11 οὐ προσεχῶς ἐκ τοῦ πρώτου· εἰ ἄρα διὰ τοῦ
προσεχῶς, έκ τοῦ πρώτου. Ὃ δὲ μὴ τετόλμηκεν Β
ἐκεῖνος εἰπεῖν, μήτε τις ἄλλος τῶν ὑποφητῶν τοῦ
παναγίου ΙΙνεύματος σοφιζόμενος, τίς οὕτω τολμηρὸς
καὶ αὐθάδης,νῷ τε έννοῆσαι,καὶ προέσθαι διὰ γλώσσης
τὸ ῥῆμας
’Δναλαμϐάνω δὲ τὴν διαίρεσιν, ’ἶν’ ὅπερ δείξειν
προεθέμην, ἀποδείξω σαφῶς. Προεθέμην δ’ 6'11 οὗ
καλῶς ἐκεῖνος προήνεγκεν, ἀλλ’ ὥσπερ σοφιζόμενος
καὶ πρὸς ἓν τι τῶν ἀτόπων συνελαύνων ἀναγκαίως
ἐκ τοῦ λόγου τὸν πρὸς τήν πεῦσιν ἀπαντῆσαι
ᾑρημένον, καί δυοῖν τῶν προϐληθέντων ἀποκρί-
νασθαι θάτερον. Τὸ δ’ ἦν ἢ παντελῶς τὸ δι’ Υὶοῦ
ἀπαρνήσασθαι, ἦ εἷ μὴ διαπιστεῖν ένῆν τοῖς λέγουο
σιν ἀγίοις, τὸ ού προσεχῶς έκ τοῦ Ιῐατρὸς ἀπορρή-
νασθαι. Ποίαν τοῦτο έκ τῆς ἀληθείας ἕχον ἀνάγ-
κην, εἰ μὴ ἐκ τῆς ἀτόπου μᾶλλον καὶ σοφιστικῆς C
ἐρωτήσεως; Εἰδὼς γὰρ συναληθεύοντα αὐτῷ ἀμ-
φότερα τὰ μέρη τῆς διαιρέσεως, ἢ ἃμφω μᾶλλον
τὰς προτάσεις 6'11 μηδ’ ἀντίκεινται ἀλλήλαις, μηδ’
ἔστιν ὅλως ἐναντίον καὶ μαχόμενον οὐδὲν ἐν ἀμφο-
τέροις, εἷ οὕτω προῧτεινε τὸν λόγον, ὅτι ἔστι γε τὸ
δοξάζειν ὀρθῶς εί ἄρα ἐκ Ιῐατρὸς φρονεῖ τις ἐκπο-
ρεύεσθαι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἣ μην παρά ΙΙατρὸς
δι’ Υἱοῦ. '0 δὲ σχηματισάμενος τὸ πρόϐλημα 515'-
ρως τοῦ προσεχῶς παρά τὴν προκειμένην εἰληφὼς
ζήτησιν καὶ παρενθείς ἐν τῇ προτάσει, ἔδοξε μή
μόνον διαλλάττοντα ποιούμενος τά μέρη τῆς καινῆς
αὐτῷ διαιρέσεως, ἀλλά καὶ ἐναντία καί ἀξύμϐατα
ἀλλήλοις καὶ τῇ ἀληθείᾳ μαχόμενα. Ιίῶς γὰρ οὕς
Ἑπειδήπερ τῷ προσέχοντι τὸν νοῦν τοῖς εἰρημέ-
νοις ἒκατέρωθεν ἀμφίκρημνος 6 λόγος, καὶ παρ’
ἕνα πάντως. διωθῶν-δλισθον, ἢ γὰρ αἱρήσεταί τιςῙ) οὐκ ἂν ε”η α’ἱτιον ἀρχικόν 6 Υἱός. Μέχρι τούτων
ἐκφυγεῖν τὸ μὴ προσεχῶς παρὰ Ηατρὸς ἐκπο-
ρεύεσθαι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ διαγράψει τοῦ
χοροῦ τῶν θεοφόρων ἀνδρῶν ,τοὺς εἷ’ρηκότας ὄτι
η, .. ς κ ν ε ,κ ,ρ
οι Υἰου παρα Πατρος ἐκπορευεται, ως αν ειη ἐκ
ΙΙατρὸς προσεχῶς, ἀλλ’ οὐ δι’ Υἱοῦ, ὡς ὁ ἐκείνου
λόγος φησί· ἢ μὴ πάντη τοὺς εἰπόντας μεμφόμε-
νος, τούναντίον μὲν οῦν ἅπαν καὶ πιστεύων εἰρη-
κέναι καλῶς, εἴ κατά τὸν νοῦν αὐτῶν τὸν νοῦν τῶν
εἷ’ρημένων ἐκλήψεται, ταῦτα δεδωκὼς καὶ τῇ ἀξιο-
πιστίᾳ τούτων συνθέμενος οὐδὲ οὕτω διαδράσει τὸν
κίνδυνον. Εῗη γὰρ ἂν ἐλόμενος ἐκεῖνο, 6'11 81’ 1"105
παρᾶ Ιῐατρὸς 16 Πνεῦμα, ἀλλ’ ού προσεχῶς παρά
ἐκπορεύεσθαι Πνεῦμα, αὐτίκα δώσει, ὡς οὐ προσ-
εχῶς ἐκ τοῦ πρώτου, τουτέστιν ἐκ τοῦ Πατρὸς,
ἀλλά τοῦτο μόνον, 6'11 διὰ τοῦ προσεχῶς ἐκ τοῦ
πρώτου. Ὃ καλῶς ἔχον, ὡς παρά τοῦ σοφωτάτου
Νύσσης ῥηθὲν, καὶ ἡμεῖς ἀσπαζόμεθα, εἷ ἀπαρνεῖ-
ταί τις κάκ τοῦ πρώτου τὸ προσεχῶς. Ἐπεὶ καὶ
6 μέγας οὗτος Πατὴρ προσεχῶς ὑπάρχειν 18v Υἱὸν
ἐκ τοῦ Πατρὸς εἰρηκὼς, οὐκ εἶπεν ὡς οὗ προσεχῶς
ἐκ τοῦ Πατρὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἀλλὰ διᾶ τοῦ
προσεχῶς ἐκ τοῦ πρώτου, τουτέστι δι’ Υἱοῦ έκ Πα-
τρός. Ἐντεῦθεν δὲ οὐδὲν ἀπεφήνατο, οῦδ’ εἴρηκεν
6'11 οὐ προσεχῶς ἐκ τοῦ πρώτου· εἰ ἄρα διὰ τοῦ
προσεχῶς, έκ τοῦ πρώτου. Ὃ δὲ μὴ τετόλμηκεν Β
ἐκεῖνος εἰπεῖν, μήτε τις ἄλλος τῶν ὑποφητῶν τοῦ
παναγίου ΙΙνεύματος σοφιζόμενος, τίς οὕτω τολμηρὸς
καὶ αὐθάδης,νῷ τε έννοῆσαι,καὶ προέσθαι διὰ γλώσσης
τὸ ῥῆμας
’Δναλαμϐάνω δὲ τὴν διαίρεσιν, ’ἶν’ ὅπερ δείξειν
προεθέμην, ἀποδείξω σαφῶς. Προεθέμην δ’ 6'11 οὗ
καλῶς ἐκεῖνος προήνεγκεν, ἀλλ’ ὥσπερ σοφιζόμενος
καὶ πρὸς ἓν τι τῶν ἀτόπων συνελαύνων ἀναγκαίως
ἐκ τοῦ λόγου τὸν πρὸς τήν πεῦσιν ἀπαντῆσαι
ᾑρημένον, καί δυοῖν τῶν προϐληθέντων ἀποκρί-
νασθαι θάτερον. Τὸ δ’ ἦν ἢ παντελῶς τὸ δι’ Υὶοῦ
ἀπαρνήσασθαι, ἦ εἷ μὴ διαπιστεῖν ένῆν τοῖς λέγουο
σιν ἀγίοις, τὸ ού προσεχῶς έκ τοῦ Ιῐατρὸς ἀπορρή-
νασθαι. Ποίαν τοῦτο έκ τῆς ἀληθείας ἕχον ἀνάγ-
κην, εἰ μὴ ἐκ τῆς ἀτόπου μᾶλλον καὶ σοφιστικῆς C
ἐρωτήσεως; Εἰδὼς γὰρ συναληθεύοντα αὐτῷ ἀμ-
φότερα τὰ μέρη τῆς διαιρέσεως, ἢ ἃμφω μᾶλλον
τὰς προτάσεις 6'11 μηδ’ ἀντίκεινται ἀλλήλαις, μηδ’
ἔστιν ὅλως ἐναντίον καὶ μαχόμενον οὐδὲν ἐν ἀμφο-
τέροις, εἷ οὕτω προῧτεινε τὸν λόγον, ὅτι ἔστι γε τὸ
δοξάζειν ὀρθῶς εί ἄρα ἐκ Ιῐατρὸς φρονεῖ τις ἐκπο-
ρεύεσθαι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἣ μην παρά ΙΙατρὸς
δι’ Υἱοῦ. '0 δὲ σχηματισάμενος τὸ πρόϐλημα 515'-
ρως τοῦ προσεχῶς παρά τὴν προκειμένην εἰληφὼς
ζήτησιν καὶ παρενθείς ἐν τῇ προτάσει, ἔδοξε μή
μόνον διαλλάττοντα ποιούμενος τά μέρη τῆς καινῆς
αὐτῷ διαιρέσεως, ἀλλά καὶ ἐναντία καί ἀξύμϐατα
ἀλλήλοις καὶ τῇ ἀληθείᾳ μαχόμενα. Ιίῶς γὰρ οὕς
Ἑπειδήπερ τῷ προσέχοντι τὸν νοῦν τοῖς εἰρημέ-
νοις ἒκατέρωθεν ἀμφίκρημνος 6 λόγος, καὶ παρ’
ἕνα πάντως. διωθῶν-δλισθον, ἢ γὰρ αἱρήσεταί τιςῙ) οὐκ ἂν ε”η α’ἱτιον ἀρχικόν 6 Υἱός. Μέχρι τούτων
ἐκφυγεῖν τὸ μὴ προσεχῶς παρὰ Ηατρὸς ἐκπο-
ρεύεσθαι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ διαγράψει τοῦ
χοροῦ τῶν θεοφόρων ἀνδρῶν ,τοὺς εἷ’ρηκότας ὄτι
η, .. ς κ ν ε ,κ ,ρ
οι Υἰου παρα Πατρος ἐκπορευεται, ως αν ειη ἐκ
ΙΙατρὸς προσεχῶς, ἀλλ’ οὐ δι’ Υἱοῦ, ὡς ὁ ἐκείνου
λόγος φησί· ἢ μὴ πάντη τοὺς εἰπόντας μεμφόμε-
νος, τούναντίον μὲν οῦν ἅπαν καὶ πιστεύων εἰρη-
κέναι καλῶς, εἴ κατά τὸν νοῦν αὐτῶν τὸν νοῦν τῶν
εἷ’ρημένων ἐκλήψεται, ταῦτα δεδωκὼς καὶ τῇ ἀξιο-
πιστίᾳ τούτων συνθέμενος οὐδὲ οὕτω διαδράσει τὸν
κίνδυνον. Εῗη γὰρ ἂν ἐλόμενος ἐκεῖνο, 6'11 81’ 1"105
παρᾶ Ιῐατρὸς 16 Πνεῦμα, ἀλλ’ ού προσεχῶς παρά