PG 150, col. 1228
μόνοις ἐν Πνεύματι προορώμενα. Τὰ δʼ ἐπηγγελμένο
τοῖς ἀγίοις ἀγαθὰ κατὰ τὸν αἰῶνα τὸν μέλλοντα.
τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον πολιτείας ἐστὶ μυστήρια,
τοῖς διὰ τοῦ Πνεύματος ὁρᾷν ἠξιιωμένοις, καὶ τούτοις
μετρίως, ὡς ἐν ἀῤῥαβῶνος μέρει, διδόμενά τε καὶ
προορώμενα. Ἀλλʼ ὦσπερ εἰ τις τότε τῶν Ἰουδαίων,
μὴ μετʼ εὐχαριστίας ἀκούων τῶν προφητῶν λεγόν-
των λόγον,καὶ Πνεῦμα Θεοῦ, συναῖδιά τε καὶ προαιῶ-
νια, συνέσχεν ἂν τὰ ὦτα, δοκῶν ἀπηγορευμένων
ἀκούειν τῇ εὐσεβείᾳ φωνῶν, καὶ τῆς ἀνωμολογημέ-
νης τοῖς εὐσεβέσι φωνῆς ἐναντίων· δηλονότι τῆς λε-
γούσης· « Κύριος ὁ Θεός σου, ΚΚύριος εἶς ἐστιν· »
οὕτω καὶ νῦν τάχα ἂν πάθῃ τις, μὴ μετʼ εὐλαβείας
ἀκούων τῶν μόνοις ἐγνωσμένων τοῖς διʼ ἀρετὴν κε-
καθαρμένοις μυστηρίων τοῦ Πνεβματος. Ἀλλʼ ῶσπερ
αὕθις ἡ τῶν προῤῥήσεων ἐκείνων ἔκβασις, σύμφωνα
τοῖς φανεροῖς ἀνέδειξε τὰ τότε μυστήρια, καὶ πι-
στεύομεν νῦν εἰς Πατέρα, καὶ Τἰὸν, καὶ ἅγιον Πνεῦ-
μα, Θεότητα τρισυπόστατον, μίανφύσιν ἀπλῆν, ἀσύν-
θετον, ἄκτιστον, ἀόρατον, ἀπερινόητον· οὕτω καὶ τοῦ
μέλλοντος αἰῶνος, ἐν καιροῖς ἰδίοις ἀποκαλυφθέντοι,
κατὰ τὴν ἄφραστον ἔκφανσιν τοῦ ἐν τρισὶ τελείαις
ὐποστάσεσιν ἐνὸς Θεοῦ, σύμφωνα τοῖς πᾶσιν ἐκφα-
νήσεται τοῖς φανεροῖς τὰ μυστήρια. Δεῖ μέντοι κὰ-
κεῖνο σκοπεῖν· ὡς εἱ καὶ τοῖς πέρασι τῆς γῆς ὕστε-
ρον ἐξεφάνη τὸ τρισυπόστατον τῆς Θεότητος, τῷ
λόγῳ τῆς μοναρχίας, μηδαμῶς λυμαινόμενον, ἀλλὰ
τοῖς προφήταις ἐκείνοις, καὶ πρὸ τῆς ἐκβάσεως τῶν
πραγμάτων, ἀκριβῶς ἐγινώσκετο, καὶ τοῖς αὐτοῖς
τηνικσῦτα πειθομένοις, εὐπαράδεκτον ἦν· τὸν ἴσον
ἄρα τρόπον, οὐδὲ νῦν τοὺς λόγους τῆς ὁμολογίας
ἀγνοοῦμεν, τῶν τε παῤῥησίᾳ κηρυττομένων, καὶ τῶν
μυστικῶς ἐν Πνεύματι τοῖς ἀξίοις προφαινομένων·
οἱ μὲν αὐτῇ τῇ πείρᾳ μεμυημένοι, ὅσοι τῇ τε τῶν
χρημάτων κτήσει, καὶ τῇ τῶν ἀνθρώπων δόξῃ, καὶ
ταῖς σωμάτων οὐ καλαῖς ἡδοναῖς, διὰ τὴν Εὐαγγελι-
κὴν ἀπετάξαντο ζωὴν, οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶ τὴν
ἀποταγὴν ταύτην, διὰ τῆς πρὸς τοὺς ἐν τῇ κατα
Χριστὸν ἡλικίᾳ προσήκοντας ἐβεβαίωσαν ὑποταγῆς·
ἑαυτοῖς γὰρ, καὶ τῷ Θεῷ διʼ ἡσυχίας ἀπεριμερίμνως
σχολάσαντες, καὶ διὰ προσευχῆς εἰλικρινοῦς, ὑπὲρ
ἐαυτοὺς γενόμενοι, καὶ γεγονότες ἐν Θεῷ, διὰ τῆς
πρὸς αὐτὸν μυστικῆς ὑπὲρ νοῦν ἐνώσεως, τὰ ὑπὲρ
νοῦν ἐμυήθησαν· οἱ δὲ, τῇ πρὸς τοὺς τοιούτους αλδοῖ,
καὶ πίστει, καὶ στοργῇ. Οὕτω τοίνυν καὶ ἡμεῖς, τοῦ
μεγάλου Διονυσίου λέγοντος ἀκούοντες, ἐν τῇ δευτέρᾳ
πρὸς άῖον ἐπιστολῇ· Τὸ τοῦ Θιοῦ θεοποιὸν δῶρον,
θεότητα, καὶ θεαρχίαν καὶ ἀγαθαρχίαν. καὶ τὸν τὴν
χάρινταύτην τοῖς ἀξίοις παρέχοντα Θεὸν, ὑπὲρ ταύτην
τὴν θεότητα εἶναι πειθόμεθα. Πολυπλασιασμὸν γὰρ ὁ
Θεὸς οὐ πάσχει, οὐδὲ δύο λέγει τις οὕτω θεότητας.
Ἀλὰ τὴν θεοποιὸν ταύτην χάριν τοῦ Θεοῦ, ὁ θαῖος
Μάξιμος περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ γράφων, ἀκτιστον εt-
ναι ἀποφαίνεται, καὶ ἀεὶ οὗσαν ἐκ τοῦ ἀεὶ ὄντος
Θεοῦ, ἀλλαχοῦ δὲ πολλαχοῦ, ἀγέννητόν τε καὶ ἐνυπό-
στατον φῶς τοῖς ἀξίοις, ἡνίκκʼ ἅνγένσιντο ἄξιοι,φανε-
ρούμενον, ἀλλʼ οὐ τότε γινόμενον. Τοῦτο τὸ φῶς οὗ-
τοῖς ἀγίοις ἀγαθὰ κατὰ τὸν αἰῶνα τὸν μέλλοντα.
τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον πολιτείας ἐστὶ μυστήρια,
τοῖς διὰ τοῦ Πνεύματος ὁρᾷν ἠξιιωμένοις, καὶ τούτοις
μετρίως, ὡς ἐν ἀῤῥαβῶνος μέρει, διδόμενά τε καὶ
προορώμενα. Ἀλλʼ ὦσπερ εἰ τις τότε τῶν Ἰουδαίων,
μὴ μετʼ εὐχαριστίας ἀκούων τῶν προφητῶν λεγόν-
των λόγον,καὶ Πνεῦμα Θεοῦ, συναῖδιά τε καὶ προαιῶ-
νια, συνέσχεν ἂν τὰ ὦτα, δοκῶν ἀπηγορευμένων
ἀκούειν τῇ εὐσεβείᾳ φωνῶν, καὶ τῆς ἀνωμολογημέ-
νης τοῖς εὐσεβέσι φωνῆς ἐναντίων· δηλονότι τῆς λε-
γούσης· « Κύριος ὁ Θεός σου, ΚΚύριος εἶς ἐστιν· »
οὕτω καὶ νῦν τάχα ἂν πάθῃ τις, μὴ μετʼ εὐλαβείας
ἀκούων τῶν μόνοις ἐγνωσμένων τοῖς διʼ ἀρετὴν κε-
καθαρμένοις μυστηρίων τοῦ Πνεβματος. Ἀλλʼ ῶσπερ
αὕθις ἡ τῶν προῤῥήσεων ἐκείνων ἔκβασις, σύμφωνα
τοῖς φανεροῖς ἀνέδειξε τὰ τότε μυστήρια, καὶ πι-
στεύομεν νῦν εἰς Πατέρα, καὶ Τἰὸν, καὶ ἅγιον Πνεῦ-
μα, Θεότητα τρισυπόστατον, μίανφύσιν ἀπλῆν, ἀσύν-
θετον, ἄκτιστον, ἀόρατον, ἀπερινόητον· οὕτω καὶ τοῦ
μέλλοντος αἰῶνος, ἐν καιροῖς ἰδίοις ἀποκαλυφθέντοι,
κατὰ τὴν ἄφραστον ἔκφανσιν τοῦ ἐν τρισὶ τελείαις
ὐποστάσεσιν ἐνὸς Θεοῦ, σύμφωνα τοῖς πᾶσιν ἐκφα-
νήσεται τοῖς φανεροῖς τὰ μυστήρια. Δεῖ μέντοι κὰ-
κεῖνο σκοπεῖν· ὡς εἱ καὶ τοῖς πέρασι τῆς γῆς ὕστε-
ρον ἐξεφάνη τὸ τρισυπόστατον τῆς Θεότητος, τῷ
λόγῳ τῆς μοναρχίας, μηδαμῶς λυμαινόμενον, ἀλλὰ
τοῖς προφήταις ἐκείνοις, καὶ πρὸ τῆς ἐκβάσεως τῶν
πραγμάτων, ἀκριβῶς ἐγινώσκετο, καὶ τοῖς αὐτοῖς
τηνικσῦτα πειθομένοις, εὐπαράδεκτον ἦν· τὸν ἴσον
ἄρα τρόπον, οὐδὲ νῦν τοὺς λόγους τῆς ὁμολογίας
ἀγνοοῦμεν, τῶν τε παῤῥησίᾳ κηρυττομένων, καὶ τῶν
μυστικῶς ἐν Πνεύματι τοῖς ἀξίοις προφαινομένων·
οἱ μὲν αὐτῇ τῇ πείρᾳ μεμυημένοι, ὅσοι τῇ τε τῶν
χρημάτων κτήσει, καὶ τῇ τῶν ἀνθρώπων δόξῃ, καὶ
ταῖς σωμάτων οὐ καλαῖς ἡδοναῖς, διὰ τὴν Εὐαγγελι-
κὴν ἀπετάξαντο ζωὴν, οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶ τὴν
ἀποταγὴν ταύτην, διὰ τῆς πρὸς τοὺς ἐν τῇ κατα
Χριστὸν ἡλικίᾳ προσήκοντας ἐβεβαίωσαν ὑποταγῆς·
ἑαυτοῖς γὰρ, καὶ τῷ Θεῷ διʼ ἡσυχίας ἀπεριμερίμνως
σχολάσαντες, καὶ διὰ προσευχῆς εἰλικρινοῦς, ὑπὲρ
ἐαυτοὺς γενόμενοι, καὶ γεγονότες ἐν Θεῷ, διὰ τῆς
πρὸς αὐτὸν μυστικῆς ὑπὲρ νοῦν ἐνώσεως, τὰ ὑπὲρ
νοῦν ἐμυήθησαν· οἱ δὲ, τῇ πρὸς τοὺς τοιούτους αλδοῖ,
καὶ πίστει, καὶ στοργῇ. Οὕτω τοίνυν καὶ ἡμεῖς, τοῦ
μεγάλου Διονυσίου λέγοντος ἀκούοντες, ἐν τῇ δευτέρᾳ
πρὸς άῖον ἐπιστολῇ· Τὸ τοῦ Θιοῦ θεοποιὸν δῶρον,
θεότητα, καὶ θεαρχίαν καὶ ἀγαθαρχίαν. καὶ τὸν τὴν
χάρινταύτην τοῖς ἀξίοις παρέχοντα Θεὸν, ὑπὲρ ταύτην
τὴν θεότητα εἶναι πειθόμεθα. Πολυπλασιασμὸν γὰρ ὁ
Θεὸς οὐ πάσχει, οὐδὲ δύο λέγει τις οὕτω θεότητας.
Ἀλὰ τὴν θεοποιὸν ταύτην χάριν τοῦ Θεοῦ, ὁ θαῖος
Μάξιμος περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ γράφων, ἀκτιστον εt-
ναι ἀποφαίνεται, καὶ ἀεὶ οὗσαν ἐκ τοῦ ἀεὶ ὄντος
Θεοῦ, ἀλλαχοῦ δὲ πολλαχοῦ, ἀγέννητόν τε καὶ ἐνυπό-
στατον φῶς τοῖς ἀξίοις, ἡνίκκʼ ἅνγένσιντο ἄξιοι,φανε-
ρούμενον, ἀλλʼ οὐ τότε γινόμενον. Τοῦτο τὸ φῶς οὗ-