PG 29, col. 524
λοιπάς-Πάλιν τὰ ἀνυπόστατα μὲν παντελῶς⁷ κατὰ δὲ
ἀναζωγράφησίν τινα τῆς ἐννοίας καὶ φαντασίαν μό-
νην ἀνατυπούμενα, ὥς ὅσα οἱ μυθοποιοὶ καὶ ζωγρά-
φοι πρὸς τὴν τῶν ἐντυγχανόντων ἔκπληξιν τερατεύον-
ται κατ’ ἐπίνοιαν καὶ ταῦτα θεωρητὰ ὑπὸ τῆς συν-
ηθείας λέγεται. Ὠν οὖόενὸς ἐπιμνησθεὶς οὗτος, ἢ ἁμαν
θὴς ἢ κακούργως, περὶ τῆς τῶν ἀνυπάρκτων ἐπι-
νοίας μόνης ἡμῖν ἐφιλοσόφησε · καὶ οὖδέ ταύτην ὡς
ἔχει φύσεως ἐξηγούμενος. 0'3 γὰρ σημαίνειν μέν τι
τὴν ἐπίνοιοινἸ ψευδὲς δὲ τοῦτο, φησίν · ἄλλᾶ πα ιτε-
lib; ἄσημον εἶναι τὸ ὄνομα, καὶ ἐν μόνῃ τῇ ἒχψωνήσει
τὴν ὒπόστασιν ἔχειν. Καίτοι τοσοῦτον ἀπέχει to"; κατὰ
τῶν ματαίων μόνων (32) και ἆνυποστάτων φαντασιῶν
τὸ ὄνομα τοῦτο τῆς ἐπινοίας κεῖσθαι² ὥστε μετὰ τὸ
πρῶτον ἡμῖν ἀπὸ τῆς αἰσθήσεως ἐγγινόμενον νόημα
τὴν λεπτοτέραν καὶ ἀκριϐεστέραν τοῦ νοηθέντος ἐπεν-
Θυμησιν ἐπίνοιαν ὀνομάζεσθαι ” ὅθεν η συνήθεια
καλεῖ ἐπιλογισμὸν⁷ εἰ καὶ μὴ οἰκείως (33). Οἶον τοῦ
σίτου νόημα μὲν ἁπλοῦν ἐνυπάρχει πᾶσι⁷ καοὸ φα-
νέντα γνωρίζομεν ” ἐν δὲ τῇ ἀκριϐεῖ περὶ αὖτοῦ ἐξ-
ετάσει, θεωρία τε πλειόνων (34) ’προσέρχεται⁷ καέ
προσηγορίαι διάφοροι τῶν νοηθέντων σημαντιχαί.
Τὸν γὰρ αὐτὸν σῖτον νῦν μὲν καρπὸν λέγομεν, νῦν
δὲ σπέρμα, καὶ πάλιν τροφήν · καρπὸν μὲν, ὡς τέλος
τῆς παρελθούσης γεωργίας ' σπέρμα δὲ, ὡς ἀρχὴν τῆς
μελλούσης · τροφὴν δὲ, ὡς κατάλληλον εἰς προσθήκην
τῷ τοῦ προσφερομένου σώματι, Τούτων ἓν ἕκαστον
τῶν λεγομένων καὶ κατ’ ἐπίνοιαν θεωρεῖται, ναὶ τῷ
ψόιρὼ τῆς γλώσσης οὗ συναπὲριεται · ἀλλὰ τῇ ψυχῇ
τοῦ νενοηκότος ἐνίδρυται τὰ νοήματα, Καὶ ἀπαξ-
απλῶς, πάντα τὰ τῇ (35] αἰσθήσει γνώριμα, καὶ ἆττλᾶ
μὲν εἶναι τῷ ὑποκειμένῳ δοκοῦντα, non/flow δὲ λ.ἱγο·ι
ιατὰ τὴν θεωρίαν ἐπιδεχόμενοι, ἐπινοίᾳ θεωρητὰ
7, Ἐγγὺς δὴ τοῦ τοιούτου τρόπου τῆς ἐπινοίας
τήν χρῆσιν καὶ παρᾶ τοῦ θείου ’δεδιδαγμεθα λόγου.
Τὰ μὲν οὖν ἄλλα παρήσω, πολλᾶ ἔχων εἰπεῖν, ἑνὸς
δὲ μόνου τοῦ καιριωτάτου μνησθήσομαι. ’0 Κύριος
ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν τοῖς περὶ ἑαυτοῦ λό-
γοις, τὴν φιλανθρωπίαν τῆς Θεότητος καὶ τὴν ἐξ
οἶκονομίας χάριν τοῦς ἀνθρώποις παραδηλῶν, ἰδιώ-
μκσί τισι τοῖς περὶ αὖτὸι θεωρουμένοις ἀπεσήμαινε
ταύτην (37)⁷ θυρὰν ἑαυτὸν λέγων, καὶ ὁδον, καῖ
ἄρτον, καὶ ἄμπελον
, καὶ ποιμένει³ καὶ φῶς, οὖ πο-
θεωρία τε πλείων.
(35)Ε(1ίίὶ πάντα Libri veteres πάντα τὰ
ἰ’(36).οοι1ἱί·θε duo Ἰησοῦς Χριστος. Hoc ipso in
loco édili περὶ αὐτοῦ, Antiqui'tres libri περῖ ἑκο-
superiorem τὴν χε)ἦέ ιν,
ἀναζωγράφησίν τινα τῆς ἐννοίας καὶ φαντασίαν μό-
νην ἀνατυπούμενα, ὥς ὅσα οἱ μυθοποιοὶ καὶ ζωγρά-
φοι πρὸς τὴν τῶν ἐντυγχανόντων ἔκπληξιν τερατεύον-
ται κατ’ ἐπίνοιαν καὶ ταῦτα θεωρητὰ ὑπὸ τῆς συν-
ηθείας λέγεται. Ὠν οὖόενὸς ἐπιμνησθεὶς οὗτος, ἢ ἁμαν
θὴς ἢ κακούργως, περὶ τῆς τῶν ἀνυπάρκτων ἐπι-
νοίας μόνης ἡμῖν ἐφιλοσόφησε · καὶ οὖδέ ταύτην ὡς
ἔχει φύσεως ἐξηγούμενος. 0'3 γὰρ σημαίνειν μέν τι
τὴν ἐπίνοιοινἸ ψευδὲς δὲ τοῦτο, φησίν · ἄλλᾶ πα ιτε-
lib; ἄσημον εἶναι τὸ ὄνομα, καὶ ἐν μόνῃ τῇ ἒχψωνήσει
τὴν ὒπόστασιν ἔχειν. Καίτοι τοσοῦτον ἀπέχει to"; κατὰ
τῶν ματαίων μόνων (32) και ἆνυποστάτων φαντασιῶν
τὸ ὄνομα τοῦτο τῆς ἐπινοίας κεῖσθαι² ὥστε μετὰ τὸ
πρῶτον ἡμῖν ἀπὸ τῆς αἰσθήσεως ἐγγινόμενον νόημα
τὴν λεπτοτέραν καὶ ἀκριϐεστέραν τοῦ νοηθέντος ἐπεν-
Θυμησιν ἐπίνοιαν ὀνομάζεσθαι ” ὅθεν η συνήθεια
καλεῖ ἐπιλογισμὸν⁷ εἰ καὶ μὴ οἰκείως (33). Οἶον τοῦ
σίτου νόημα μὲν ἁπλοῦν ἐνυπάρχει πᾶσι⁷ καοὸ φα-
νέντα γνωρίζομεν ” ἐν δὲ τῇ ἀκριϐεῖ περὶ αὖτοῦ ἐξ-
ετάσει, θεωρία τε πλειόνων (34) ’προσέρχεται⁷ καέ
προσηγορίαι διάφοροι τῶν νοηθέντων σημαντιχαί.
Τὸν γὰρ αὐτὸν σῖτον νῦν μὲν καρπὸν λέγομεν, νῦν
δὲ σπέρμα, καὶ πάλιν τροφήν · καρπὸν μὲν, ὡς τέλος
τῆς παρελθούσης γεωργίας ' σπέρμα δὲ, ὡς ἀρχὴν τῆς
μελλούσης · τροφὴν δὲ, ὡς κατάλληλον εἰς προσθήκην
τῷ τοῦ προσφερομένου σώματι, Τούτων ἓν ἕκαστον
τῶν λεγομένων καὶ κατ’ ἐπίνοιαν θεωρεῖται, ναὶ τῷ
ψόιρὼ τῆς γλώσσης οὗ συναπὲριεται · ἀλλὰ τῇ ψυχῇ
τοῦ νενοηκότος ἐνίδρυται τὰ νοήματα, Καὶ ἀπαξ-
απλῶς, πάντα τὰ τῇ (35] αἰσθήσει γνώριμα, καὶ ἆττλᾶ
μὲν εἶναι τῷ ὑποκειμένῳ δοκοῦντα, non/flow δὲ λ.ἱγο·ι
ιατὰ τὴν θεωρίαν ἐπιδεχόμενοι, ἐπινοίᾳ θεωρητὰ
7, Ἐγγὺς δὴ τοῦ τοιούτου τρόπου τῆς ἐπινοίας
τήν χρῆσιν καὶ παρᾶ τοῦ θείου ’δεδιδαγμεθα λόγου.
Τὰ μὲν οὖν ἄλλα παρήσω, πολλᾶ ἔχων εἰπεῖν, ἑνὸς
δὲ μόνου τοῦ καιριωτάτου μνησθήσομαι. ’0 Κύριος
ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν τοῖς περὶ ἑαυτοῦ λό-
γοις, τὴν φιλανθρωπίαν τῆς Θεότητος καὶ τὴν ἐξ
οἶκονομίας χάριν τοῦς ἀνθρώποις παραδηλῶν, ἰδιώ-
μκσί τισι τοῖς περὶ αὖτὸι θεωρουμένοις ἀπεσήμαινε
ταύτην (37)⁷ θυρὰν ἑαυτὸν λέγων, καὶ ὁδον, καῖ
ἄρτον, καὶ ἄμπελον
, καὶ ποιμένει³ καὶ φῶς, οὖ πο-
θεωρία τε πλείων.
(35)Ε(1ίίὶ πάντα Libri veteres πάντα τὰ
ἰ’(36).οοι1ἱί·θε duo Ἰησοῦς Χριστος. Hoc ipso in
loco édili περὶ αὐτοῦ, Antiqui'tres libri περῖ ἑκο-
superiorem τὴν χε)ἦέ ιν,