PG 32, col. 634
In English: The Letters 164
mmmam; ὥστε, ὅτε εἰς χεῖρας τήν ἐπιστολὴν
ἐδεξάμεθα, καὶ ἀνέγνωμεν αὐτήν πολλάκις, καὶ τήν
βρύουσαν ἐν αὐτῇ χάριν τοῦ Ιῐνεύματος κατεμάθο-
μεν, νομίσαι ἡμᾶς ἐπὶ τῶν ἀρχαίων καιρῶν γε-
γενῆσθαι, ἡνίκα ἤνθουν αἱ Ἐκκλησίαι τοῦ Θεοῦ, ἐρ-
ριζωμέναι τῇ πίστει, ἡνωμέναι τῇ ἀγάπη, ὥσπερ ἐν
ἐνὶ σώματι μιᾶς συμπνοίας διαφόρων μελῶν υπαρ-
χούσης· ὅτε φανεροὶ μὲν οἱ διώκοντες, φανεροὶ δε
οἱ διωκόμενοι ⁸ πολεμούμενοι δε οὶ λαοὶ πλείους ἐγί-
νοντο, καὶ τό αἷμα τῶν μαρτύρων, ἄρδον τάςἘκ-
κλησίας, πολυπλασίονας τούς ἀγωνιστὰς τῆς εὐσε-
ϐείας ἐξέτρεψε, τῷ ζήλῳ τῶν προλαϐόντων ἐπαπο-
δυομένων τῶν ἑφεξῆς.
Τότε Χριστιανοὶ μὲν πρὸς
ἀλλήλους εἰρήνην ἢγομεν (38)⁶ εἰρήνην ἐκείνην, ἦν
ό Κύριος ἡμῖν κατέλιπεν, ἧς νῦν οὐδ’ ⁴ἴχνος ἡμῖν
λοιπόν ὑπολέλειπται, οὕτως αὐτὴν ἀπηνῶς ἀπ’ ἀλ-
λήλων ἀπεδιώξαμεν. Πλήν ἀλλ’ ὅτι αἱ ψυχαὶ ἡμῶν
πρὸς τήν παλαιὰν ἐκείνην μακαριότητα ἐπανῆλθον,
ἐπειδή γράμματα μεν ἦλθεν ἐκ τῆς μακρόθεν (39),
ἀνθοῦντα τῷ τῆς ἀγάπης κάλλει, μάρτυς δὲ ημῖν
ἐπεδήμησεν ἐκ τῶν ἐπέκεινα Ἴστρου βαρϐάρων, δι’
ἑαυτοῦ κηρύσσων τῆς ἐκεῖ πολιτευομένης πίστεως
τὴν ἀκρίϐειαν. Τίς ἂν τὴν ἐπὶ τούτοις εὐφροσύνην
τῶν ψυχῶν ἡμῶν διηγήσαιτο ; Τίς ἆν ἐπινοηθείη δύ-
ναμις λόγου ἐναργῶς ἐξαγγεῖλαι τὴν ἓν τῷ κρυπτῷ
τῆς καρδίας ἡμῶν διάθεσιν δυναμένη; Ὅτε μέντοι
εἴδομεν τόν ἀθλητὴν, ἕμακαρίσαμεν αὐτοῦ τὸν ἀλεί-
πτην ο ὃς παρὰ τῷ δικαίῳ κριτῇ τὸν τῆς δικαιοσύνης
στέφανον καὶ ’ αὐτὸς ἀπολήψεται, πολλοὺς εἰς τὸν
ὑπὲρ τῆς εὐσεϐείας ἐπιρρώσας ἀγῶνα.
2. Ἐπεὶ δὲ καὶ τοῦ μακαρίου ἀνδρὸς Εὐτυχούς
εἰς μνήμην ἡμᾶς ἤγαγες, καὶ ἔσέμνυνας ἡμῶν τήν
πατρίδα, ὡς αὐτήν παρασχομένην τῆς εὐσεϐείας τά
σπέρματα ' εὔφρανας μὲν ἡμᾶς τῇ ὑπομνήσει τῶν
παλαιῶν, ἕλύπησας δὲ τῷ ἐλέγχῷ τῶν ὁρωμένων.
Οὐδεὶς γὰρ ημῶν Εὐτυχεῖ τήν ἀρετήν παραπλήσιος ·
οἳ γε τοσοῦτον ἀπέχομεν βαρϐάρους ἐξημερῶσαι τῇ
δυνάμει τοῦ Πνεύματος, καὶ τῇ ἐνεργείᾳ τῶν παρ’
αὐτοῦ χαρισμάτων, ὥστε καὶ τούς ἡμέρως ἔχοντας
τῇ ὑπερϐολῇ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἐξηγριῶσθαιο
Ἐαυτοῖς γὰρ λογιζόμεθα καὶ ταῖς¹ἠμετέραις ἁμαρ.
τίαις τήν αἰτίαν τοῦ ἐπὶ τοσοῦτον χυθῆναι τήν τῶν
αἱρετικῶν δυναστείαν- Σχεδὸν γὰρ οὐδὲν μέρος (40)
τῆς οἰκουμένης διαπέφευγε τὸν ἐκ τῆς αἱρέσεως
ἐμπρησμὸν. Τὰ δὲ σὰ διηγήματα, ἐνστάσεις ἀθλητι-
καὶ (41), σώματα ύπὶρ τῆς εὐσεϐείας καταξαινόμε-
να, θυμός βαρϐαρικὸς ύπό τῶν ἀκαταπλήκτων τήν
καρδίαν καταφρονούμενος, αἱ ποικίλαι βάσανοι τῶν
(39)-ξΕκ τῇεμακρόθρν. Harl? Med., Reg. pri-
mus,'Vat. et Bigot. alter ἐκ γῆς μακρόθεν.
(4ό) Μέρος. -Εᾶἱιξ addunt ἰξτι,⁸ quod melius vi-
detur deesse in tribus antiquissimis codicibus.
(41) ἘνστάσειςΔ ἀθλητικαίῖ ita Harl., Med. et
Coisl. primus. Editi ἔνστασις ἀθλητική.
ἐδεξάμεθα, καὶ ἀνέγνωμεν αὐτήν πολλάκις, καὶ τήν
βρύουσαν ἐν αὐτῇ χάριν τοῦ Ιῐνεύματος κατεμάθο-
μεν, νομίσαι ἡμᾶς ἐπὶ τῶν ἀρχαίων καιρῶν γε-
γενῆσθαι, ἡνίκα ἤνθουν αἱ Ἐκκλησίαι τοῦ Θεοῦ, ἐρ-
ριζωμέναι τῇ πίστει, ἡνωμέναι τῇ ἀγάπη, ὥσπερ ἐν
ἐνὶ σώματι μιᾶς συμπνοίας διαφόρων μελῶν υπαρ-
χούσης· ὅτε φανεροὶ μὲν οἱ διώκοντες, φανεροὶ δε
οἱ διωκόμενοι ⁸ πολεμούμενοι δε οὶ λαοὶ πλείους ἐγί-
νοντο, καὶ τό αἷμα τῶν μαρτύρων, ἄρδον τάςἘκ-
κλησίας, πολυπλασίονας τούς ἀγωνιστὰς τῆς εὐσε-
ϐείας ἐξέτρεψε, τῷ ζήλῳ τῶν προλαϐόντων ἐπαπο-
δυομένων τῶν ἑφεξῆς.
Τότε Χριστιανοὶ μὲν πρὸς
ἀλλήλους εἰρήνην ἢγομεν (38)⁶ εἰρήνην ἐκείνην, ἦν
ό Κύριος ἡμῖν κατέλιπεν, ἧς νῦν οὐδ’ ⁴ἴχνος ἡμῖν
λοιπόν ὑπολέλειπται, οὕτως αὐτὴν ἀπηνῶς ἀπ’ ἀλ-
λήλων ἀπεδιώξαμεν. Πλήν ἀλλ’ ὅτι αἱ ψυχαὶ ἡμῶν
πρὸς τήν παλαιὰν ἐκείνην μακαριότητα ἐπανῆλθον,
ἐπειδή γράμματα μεν ἦλθεν ἐκ τῆς μακρόθεν (39),
ἀνθοῦντα τῷ τῆς ἀγάπης κάλλει, μάρτυς δὲ ημῖν
ἐπεδήμησεν ἐκ τῶν ἐπέκεινα Ἴστρου βαρϐάρων, δι’
ἑαυτοῦ κηρύσσων τῆς ἐκεῖ πολιτευομένης πίστεως
τὴν ἀκρίϐειαν. Τίς ἂν τὴν ἐπὶ τούτοις εὐφροσύνην
τῶν ψυχῶν ἡμῶν διηγήσαιτο ; Τίς ἆν ἐπινοηθείη δύ-
ναμις λόγου ἐναργῶς ἐξαγγεῖλαι τὴν ἓν τῷ κρυπτῷ
τῆς καρδίας ἡμῶν διάθεσιν δυναμένη; Ὅτε μέντοι
εἴδομεν τόν ἀθλητὴν, ἕμακαρίσαμεν αὐτοῦ τὸν ἀλεί-
πτην ο ὃς παρὰ τῷ δικαίῳ κριτῇ τὸν τῆς δικαιοσύνης
στέφανον καὶ ’ αὐτὸς ἀπολήψεται, πολλοὺς εἰς τὸν
ὑπὲρ τῆς εὐσεϐείας ἐπιρρώσας ἀγῶνα.
2. Ἐπεὶ δὲ καὶ τοῦ μακαρίου ἀνδρὸς Εὐτυχούς
εἰς μνήμην ἡμᾶς ἤγαγες, καὶ ἔσέμνυνας ἡμῶν τήν
πατρίδα, ὡς αὐτήν παρασχομένην τῆς εὐσεϐείας τά
σπέρματα ' εὔφρανας μὲν ἡμᾶς τῇ ὑπομνήσει τῶν
παλαιῶν, ἕλύπησας δὲ τῷ ἐλέγχῷ τῶν ὁρωμένων.
Οὐδεὶς γὰρ ημῶν Εὐτυχεῖ τήν ἀρετήν παραπλήσιος ·
οἳ γε τοσοῦτον ἀπέχομεν βαρϐάρους ἐξημερῶσαι τῇ
δυνάμει τοῦ Πνεύματος, καὶ τῇ ἐνεργείᾳ τῶν παρ’
αὐτοῦ χαρισμάτων, ὥστε καὶ τούς ἡμέρως ἔχοντας
τῇ ὑπερϐολῇ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἐξηγριῶσθαιο
Ἐαυτοῖς γὰρ λογιζόμεθα καὶ ταῖς¹ἠμετέραις ἁμαρ.
τίαις τήν αἰτίαν τοῦ ἐπὶ τοσοῦτον χυθῆναι τήν τῶν
αἱρετικῶν δυναστείαν- Σχεδὸν γὰρ οὐδὲν μέρος (40)
τῆς οἰκουμένης διαπέφευγε τὸν ἐκ τῆς αἱρέσεως
ἐμπρησμὸν. Τὰ δὲ σὰ διηγήματα, ἐνστάσεις ἀθλητι-
καὶ (41), σώματα ύπὶρ τῆς εὐσεϐείας καταξαινόμε-
να, θυμός βαρϐαρικὸς ύπό τῶν ἀκαταπλήκτων τήν
καρδίαν καταφρονούμενος, αἱ ποικίλαι βάσανοι τῶν
(39)-ξΕκ τῇεμακρόθρν. Harl? Med., Reg. pri-
mus,'Vat. et Bigot. alter ἐκ γῆς μακρόθεν.
(4ό) Μέρος. -Εᾶἱιξ addunt ἰξτι,⁸ quod melius vi-
detur deesse in tribus antiquissimis codicibus.
(41) ἘνστάσειςΔ ἀθλητικαίῖ ita Harl., Med. et
Coisl. primus. Editi ἔνστασις ἀθλητική.