PG 35, col. 1084
In English: Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 21.0
παρ’ οὐ τοῖς ἀνθρώποις ἡ ἀρετὴ, καὶ τὸ πρὸς αὐτὸν
ἀνάγεσθαι, ἢ ἐπανάγεσθαι διὰ τῆς συγγενῶς (30)
ἱλλάμψεως. Πολλῶν γὰρ ἅντων ἡμῖν καὶ μεγάλων,
οὐ μὶν οὗν εἷ’ποι τις ἂν ἡλίκων καὶ ’ὀσων ὧν ἐκ Θεοῦ
ἔχομέν τε καὶ ἕξομεν · τοῦτο μέγιστον καὶ φιλανθρω-
πότατον, ἡ πρὸς αὐτὸν (34) νεῦσίς τε καὶ οἷ’κείωσις.
’Όπερ γάρ ἐστι τοῖς αἰσθητοῖς ἥλιος, τοῦτο τοῖς νοη-
τοῖς Θεός. Ὁ μὲν γὰρ τὸν ὁρώμενον φωτίζει κόσμον,
ὁ δὲ τὸν ἀόρατονο καὶ ὸ μὲν τὰς σωματικὰς ὄψεις
ἠλιοειδεῖς, ὁ δὲ τὰς νοερᾶς φύσεις Θεοειδεῖς (32) ἀπ-
εργάζεται. Καὶ ὣσπερ οὗτος τοῖς τε (33) ὁρῶσι καὶ
τοῖς ὁρωμένοις, τοῖς μὶν τὴν τοῦ ὁρᾷν, τοῖς δὶ τήν
τοῦ ὁρᾶσθαι παρέχων δύναμιν, αὐτὸς τῶν ὁρωμένων
ἰστὶ τὸ κάλλιστον · οὕτω Θεὸς τοῖς νοοῦσι καὶ τοῖς
νοουμένοις, τοῖς μὲν τὸ νοεῖν, τοῖς δὲ τὸ νοεῖσθαι δη-
μιουργῶν, αὐτὸς τῶν νοουμένων lci-ri τὸ ἀκρότατον,
εἷς ὅν πᾶσα [φεσις ἵσταται. καὶ ὑπὲρ ὄν οὐδαμοῦ φὶ·
ρεται. Οὐδὲ γὰρ ἔχει τι ὑψηλότερον, ἣ ’ὀλως ἕξει (34),
οὐδὲ ὸ φιλοσοφώτατος νοῦς καὶ διαϐατικώτατος, ἣ
πολυπραγμονέστατος. Τοῦτο γάρ ἰστι τὸ τῶν ὀρε-
κτῶν ἔσχατον, καὶ οὗ γενομίνοις πάσης θεωρίας ἀνά-
παυσις.
B'. ᾯτινι μὲν οὗν ἐξεγένετο, διὰ λόγου καὶ θεωο
ρίας διασχόντι τὴν ὕλην καὶ τὸ σαρκικὸν τοῦτο, εἷ’τε
νὲφος χρὴ λέγειν, sifts προκάλυμμα (35), Θεῷ συγγε-
νέσθαι, καθ τῷ ἀκραιφνεστάτῳ φωτὶ κραθῆναι, καθ-
όσον ἐφικτὸν ἀνθρωπίνῃ φύσει · μακάριος οὗτος, τῆς
τε ἐντεῦθεν ἀναϐάσεως, καὶ τῆς ὶκεῖσε (36) Θεώσεως,
ἦν τὸ γνησίως φιλοσοφῆσαι χαρίζεσαι, καὶ τὸ ὑπὲρ τὴν
ὑλικὴν δυάδα γενέσθαι, διὰ τὴν ἐν τῇ Τριάδι νοουμέ-
νην ἒνότητα ’Ὀστις δὲ ὑπὸ τῆς (37) συζυγίας χείρων
δγὲνετο, καὶ τοσοῦτον τῷ πηλῷ συνεσχέθη, ὡς μὴ
δυνηθῆναι ἰμϐΛὲψαι πρὸς τὰς τῆς ἀληθείας αὐγὰς,
μηδὲ ὑπὲρ τὰ κάτω γενεσθαι, γεγονὼς ἄνωθεν, καὶ
πρὸς τὰ ἄνω καλούμενος · ἄθλιος οὗτος ἐμοὶ τῆς τυ-
φλώσεως, κᾶν εὐροῇ τοῖς ἰνταῦθα” καὶ τοσούτῳ
πλέον, ὅσῳπερ ἂν μᾶλλον ὑπὸ τῆς εὐροίας παίζηται,
καὶ πείθηται ἄλλο τι καλὸν εἷναι πρὸ τοῦ ὄντος κα-
λοῦ, πονηρὸν πονηρᾶς δόξης καρπὸν δρεπόμενος,ἣ
ζόφον meapte-Even: ἧ ὡς *πῦρ ἰδεῖν, ὅν· ὡς φῶς οὐκ
ιγνώρισεν.
quoque efficit, ut natura rationis compotes Deum
videant. η
(33) Τε. Sic quatuor Regg. Deest in e_d.
33 Τε. Sic quatuor Regg. Deest 1n ed.
ίξή) Ἥξει. Regg, quinqueLocto go_lb.,‘Coisl.
1, Ῥαέε. Ita etiam legit ,Billius._Comheflsius tamen
praefert, t’xu,_ut in editis reperitur.
(35) Ἡρῖκᾶλυμμα. Οοὶ81.’ 1 addit, διαπτύσαν-
1t.(39) ’Exs‘iaf. In nonnullis, δκεῖβεχ. . ‘ ⁸ _ . .
άζῗἿ) Τῆς. Sic quinque Regg. et Coisl. 1. Deest in
θ ι .
ἀνάγεσθαι, ἢ ἐπανάγεσθαι διὰ τῆς συγγενῶς (30)
ἱλλάμψεως. Πολλῶν γὰρ ἅντων ἡμῖν καὶ μεγάλων,
οὐ μὶν οὗν εἷ’ποι τις ἂν ἡλίκων καὶ ’ὀσων ὧν ἐκ Θεοῦ
ἔχομέν τε καὶ ἕξομεν · τοῦτο μέγιστον καὶ φιλανθρω-
πότατον, ἡ πρὸς αὐτὸν (34) νεῦσίς τε καὶ οἷ’κείωσις.
’Όπερ γάρ ἐστι τοῖς αἰσθητοῖς ἥλιος, τοῦτο τοῖς νοη-
τοῖς Θεός. Ὁ μὲν γὰρ τὸν ὁρώμενον φωτίζει κόσμον,
ὁ δὲ τὸν ἀόρατονο καὶ ὸ μὲν τὰς σωματικὰς ὄψεις
ἠλιοειδεῖς, ὁ δὲ τὰς νοερᾶς φύσεις Θεοειδεῖς (32) ἀπ-
εργάζεται. Καὶ ὣσπερ οὗτος τοῖς τε (33) ὁρῶσι καὶ
τοῖς ὁρωμένοις, τοῖς μὶν τὴν τοῦ ὁρᾷν, τοῖς δὶ τήν
τοῦ ὁρᾶσθαι παρέχων δύναμιν, αὐτὸς τῶν ὁρωμένων
ἰστὶ τὸ κάλλιστον · οὕτω Θεὸς τοῖς νοοῦσι καὶ τοῖς
νοουμένοις, τοῖς μὲν τὸ νοεῖν, τοῖς δὲ τὸ νοεῖσθαι δη-
μιουργῶν, αὐτὸς τῶν νοουμένων lci-ri τὸ ἀκρότατον,
εἷς ὅν πᾶσα [φεσις ἵσταται. καὶ ὑπὲρ ὄν οὐδαμοῦ φὶ·
ρεται. Οὐδὲ γὰρ ἔχει τι ὑψηλότερον, ἣ ’ὀλως ἕξει (34),
οὐδὲ ὸ φιλοσοφώτατος νοῦς καὶ διαϐατικώτατος, ἣ
πολυπραγμονέστατος. Τοῦτο γάρ ἰστι τὸ τῶν ὀρε-
κτῶν ἔσχατον, καὶ οὗ γενομίνοις πάσης θεωρίας ἀνά-
παυσις.
B'. ᾯτινι μὲν οὗν ἐξεγένετο, διὰ λόγου καὶ θεωο
ρίας διασχόντι τὴν ὕλην καὶ τὸ σαρκικὸν τοῦτο, εἷ’τε
νὲφος χρὴ λέγειν, sifts προκάλυμμα (35), Θεῷ συγγε-
νέσθαι, καθ τῷ ἀκραιφνεστάτῳ φωτὶ κραθῆναι, καθ-
όσον ἐφικτὸν ἀνθρωπίνῃ φύσει · μακάριος οὗτος, τῆς
τε ἐντεῦθεν ἀναϐάσεως, καὶ τῆς ὶκεῖσε (36) Θεώσεως,
ἦν τὸ γνησίως φιλοσοφῆσαι χαρίζεσαι, καὶ τὸ ὑπὲρ τὴν
ὑλικὴν δυάδα γενέσθαι, διὰ τὴν ἐν τῇ Τριάδι νοουμέ-
νην ἒνότητα ’Ὀστις δὲ ὑπὸ τῆς (37) συζυγίας χείρων
δγὲνετο, καὶ τοσοῦτον τῷ πηλῷ συνεσχέθη, ὡς μὴ
δυνηθῆναι ἰμϐΛὲψαι πρὸς τὰς τῆς ἀληθείας αὐγὰς,
μηδὲ ὑπὲρ τὰ κάτω γενεσθαι, γεγονὼς ἄνωθεν, καὶ
πρὸς τὰ ἄνω καλούμενος · ἄθλιος οὗτος ἐμοὶ τῆς τυ-
φλώσεως, κᾶν εὐροῇ τοῖς ἰνταῦθα” καὶ τοσούτῳ
πλέον, ὅσῳπερ ἂν μᾶλλον ὑπὸ τῆς εὐροίας παίζηται,
καὶ πείθηται ἄλλο τι καλὸν εἷναι πρὸ τοῦ ὄντος κα-
λοῦ, πονηρὸν πονηρᾶς δόξης καρπὸν δρεπόμενος,ἣ
ζόφον meapte-Even: ἧ ὡς *πῦρ ἰδεῖν, ὅν· ὡς φῶς οὐκ
ιγνώρισεν.
quoque efficit, ut natura rationis compotes Deum
videant. η
(33) Τε. Sic quatuor Regg. Deest in e_d.
33 Τε. Sic quatuor Regg. Deest 1n ed.
ίξή) Ἥξει. Regg, quinqueLocto go_lb.,‘Coisl.
1, Ῥαέε. Ita etiam legit ,Billius._Comheflsius tamen
praefert, t’xu,_ut in editis reperitur.
(35) Ἡρῖκᾶλυμμα. Οοὶ81.’ 1 addit, διαπτύσαν-
1t.(39) ’Exs‘iaf. In nonnullis, δκεῖβεχ. . ‘ ⁸ _ . .
άζῗἿ) Τῆς. Sic quinque Regg. et Coisl. 1. Deest in
θ ι .