PG 35, col. 797
In English: Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 8.0
ὥστε είς δύο ταῦτα διῃρημένου πᾶσι τοῦ βίου, γάμου
λέγω καὶ ἇγαμίας, καὶ τῆς μὶν οὔσης ὑψηλοτέρας (62)
τε καὶ Θειοτὲρας, ἐπιπονωτέρας δί καὶ σφαλερωτέ-
ρας, τοῦ δὶ ταπεινοτέρου τε καὶ ἀσφαλεστέρου, ἀμφο-
τέρων φυγοῦσα τὸ ἀηδὲς (63), ὅσον κάλλιστόν ἐστιν
ἰν ἀμφοτέροις ἐκλέξασθαι, καὶ εἷς ’ἐν ἀγαγεῖν, τῆς
μὲν τὸ ὕψος, τοῦ δὲ τήν ἀσφάλειαν, καί γενέσθαι σώ-
φρων ἄτυφος, τῷ γάμῳ τὸ τῆς (64) ἀγαμίας καλὸν
κεράσασα, καὶ δείξασα, ὅτι μήθ’ ἕτερον τούτων
ἢ Θεῷ πάντως, ἣ κόσμῳ συνδεῖ, καὶ διίστησι πάλιν ⁸
ὣστε εἶναιτὰ μὶν παντί φευκτὸν κατὰ τὴν ἰδίαν
φύσιν, τὸ δὶ τελέως ἐπαινετόν ο ἀλλὰ νοῦς ἐστιν ὁ καὶ
γάμῳ καὶ παρθενίᾳ καλῶς ἐπιστατῶν, καὶ, ὥσπερ
με ιηηι .. - . .. . _ ,.. .
ὕλη τις (67), ταῦτα τῷ τεχνίτῃ Λόγῳ ῥυθμίζεται καὶ
δημιουργεῖται πρὸς ἀρετήν. Οὐ γὰρ ἐπεὶ σαρκὶ συν-
ήφθη, διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη τοῦ πνεύματος· οὐδ’ ὃτι
κεφαλήν ἔσχε τὸν ἄνδρα, διὰ τοῦτο τὴν πρώτην κε-
φαλὴν ἠγνόησενο ἀλλ’ ὀλίγα λειτουργήσασα κόσμῳ
καὶ φύσει, καὶ ὅσον ὁ τῆς σαρκὸς ἐϐούλετο νόμος,
μᾶλλον δὲ ὁ τῇ σαρκὶ ταῦτα νομοθετήσας, Θεῷ τὸ
πᾶν ἑαυτήν καθιέρωσεν. Ὅ δὲ κάλλιστον καὶ σεμνό-
τατον, ’ὁτι καὶ τὸν ἄνδρα πρὸς εαυτῆς ἐποιήσατο, καὶ
οὐ δεσπότην ἄτοπον, ἀλλ’ ὁμόδουλον ἀγαθὸν προσ-
εκτήσατο· Οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶτὸν τοῦ σώματος
καρπὸν, τὰ τέκνα λέγω, καὶ τέκνα τᾶκνων, καρπὸν
τοῦ πνεύματος ἕποιήσατο, γένος ὅκον καὶ οἰκίαν ὃλην
ἀντὶ μιᾶς ψυχῆς Θεῷ καθαγνίσασα, καὶ ποιήσασα
γάμον ἰπαινετὸν διὰ τῆς ἐν γάμῳ εὐαρεστήσεως,
δὶαὲ τῆς καλῆς ἐντεῦθεν καρποφόρίας · ἑαυτὴν. μὶν,
’ἕως ἔζη, ὑπόδειγμα καλοῦ παντὸς τοῖς ἐξ ἑαυτῆς
προστήσασα· ἐπεὶ δὲ προσεκλήθη, τὸ θάλημα τῷ
οἷ’κῳ μετ’ αὐτὴν ἰγκαταλιποῦσα σιωπῶσαν παραί-
νισιν.
8'. Ὀ μὲν δὴ Θεῖος Σολομὼν ἰν τῇ παιδαγωγικῇ
σοφία, ταῖς Παροιμίαις λέγω (68), ἐπαινεῖ καὶ οἰκου-
ρίαν γυναικὸς καὶ φιλανδρίαν, καἶ ἀντιτίθησι τῇ ἔξω
περιπλανωμένῃ, καὶ ἀκρατήτῳ. καὶ ἀτίμῳ (69), καὶ
τιμίων ψυχὰς ἀγρευοόσῃ ἰν πορνικοῖς καὶ σχήμασι
καὶ ὀνόμασι, τὴν ἔσω καλῶς ἀναστρεφομένην, καὶ
ἀνδριζομένην τὰ γυναικὸς, πρὸς ἄτρακτον (70) μὶν
ἀεὶ τὰς χεῖρᾶς ἒρείδουσαν, καὶ δισσὰς τῷ ἀνδρὶ
χλαίνας παρασκευάζουσαν (71) · ὠνουμένην δὲ κατὰ
καιρὸν γεώργιον, σιτηγοῦσαν δὶ καλῶς τοῖς οἰκέταις,
πλήρει δὲ τραπέζῃ τοὺς φίλους δεξιουμένην, καὶ
τᾶλλα ὅσα τήν σώφρονα καὶ φιλεργὸν ἐκεῖνος ἀνύμνη-
" Prov. xxxx, 10 seq‘I-
tetigt-511‘?) Κατ, αὐτόν’ Regg' bm’ hu. 0r. 1, 188. καθ’
ιη..
,έξξξξῇηλοτέρας τε. Regg. bm, hu, Jes. ὑψηλο-
geg.nbm, ἀειδὲς.
ν
(ᾷ4) Tagi; Sic' Begg. ει, bm, hu, et 0r. 1. Deest
τό, in editis. " ’
ἔτὲξῗέμήσ ἓτερον. Reg. bm, et 0r. 1, μὴ τὸ
τερον.
λέγω καὶ ἇγαμίας, καὶ τῆς μὶν οὔσης ὑψηλοτέρας (62)
τε καὶ Θειοτὲρας, ἐπιπονωτέρας δί καὶ σφαλερωτέ-
ρας, τοῦ δὶ ταπεινοτέρου τε καὶ ἀσφαλεστέρου, ἀμφο-
τέρων φυγοῦσα τὸ ἀηδὲς (63), ὅσον κάλλιστόν ἐστιν
ἰν ἀμφοτέροις ἐκλέξασθαι, καὶ εἷς ’ἐν ἀγαγεῖν, τῆς
μὲν τὸ ὕψος, τοῦ δὲ τήν ἀσφάλειαν, καί γενέσθαι σώ-
φρων ἄτυφος, τῷ γάμῳ τὸ τῆς (64) ἀγαμίας καλὸν
κεράσασα, καὶ δείξασα, ὅτι μήθ’ ἕτερον τούτων
ἢ Θεῷ πάντως, ἣ κόσμῳ συνδεῖ, καὶ διίστησι πάλιν ⁸
ὣστε εἶναιτὰ μὶν παντί φευκτὸν κατὰ τὴν ἰδίαν
φύσιν, τὸ δὶ τελέως ἐπαινετόν ο ἀλλὰ νοῦς ἐστιν ὁ καὶ
γάμῳ καὶ παρθενίᾳ καλῶς ἐπιστατῶν, καὶ, ὥσπερ
με ιηηι .. - . .. . _ ,.. .
ὕλη τις (67), ταῦτα τῷ τεχνίτῃ Λόγῳ ῥυθμίζεται καὶ
δημιουργεῖται πρὸς ἀρετήν. Οὐ γὰρ ἐπεὶ σαρκὶ συν-
ήφθη, διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη τοῦ πνεύματος· οὐδ’ ὃτι
κεφαλήν ἔσχε τὸν ἄνδρα, διὰ τοῦτο τὴν πρώτην κε-
φαλὴν ἠγνόησενο ἀλλ’ ὀλίγα λειτουργήσασα κόσμῳ
καὶ φύσει, καὶ ὅσον ὁ τῆς σαρκὸς ἐϐούλετο νόμος,
μᾶλλον δὲ ὁ τῇ σαρκὶ ταῦτα νομοθετήσας, Θεῷ τὸ
πᾶν ἑαυτήν καθιέρωσεν. Ὅ δὲ κάλλιστον καὶ σεμνό-
τατον, ’ὁτι καὶ τὸν ἄνδρα πρὸς εαυτῆς ἐποιήσατο, καὶ
οὐ δεσπότην ἄτοπον, ἀλλ’ ὁμόδουλον ἀγαθὸν προσ-
εκτήσατο· Οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶτὸν τοῦ σώματος
καρπὸν, τὰ τέκνα λέγω, καὶ τέκνα τᾶκνων, καρπὸν
τοῦ πνεύματος ἕποιήσατο, γένος ὅκον καὶ οἰκίαν ὃλην
ἀντὶ μιᾶς ψυχῆς Θεῷ καθαγνίσασα, καὶ ποιήσασα
γάμον ἰπαινετὸν διὰ τῆς ἐν γάμῳ εὐαρεστήσεως,
δὶαὲ τῆς καλῆς ἐντεῦθεν καρποφόρίας · ἑαυτὴν. μὶν,
’ἕως ἔζη, ὑπόδειγμα καλοῦ παντὸς τοῖς ἐξ ἑαυτῆς
προστήσασα· ἐπεὶ δὲ προσεκλήθη, τὸ θάλημα τῷ
οἷ’κῳ μετ’ αὐτὴν ἰγκαταλιποῦσα σιωπῶσαν παραί-
νισιν.
8'. Ὀ μὲν δὴ Θεῖος Σολομὼν ἰν τῇ παιδαγωγικῇ
σοφία, ταῖς Παροιμίαις λέγω (68), ἐπαινεῖ καὶ οἰκου-
ρίαν γυναικὸς καὶ φιλανδρίαν, καἶ ἀντιτίθησι τῇ ἔξω
περιπλανωμένῃ, καὶ ἀκρατήτῳ. καὶ ἀτίμῳ (69), καὶ
τιμίων ψυχὰς ἀγρευοόσῃ ἰν πορνικοῖς καὶ σχήμασι
καὶ ὀνόμασι, τὴν ἔσω καλῶς ἀναστρεφομένην, καὶ
ἀνδριζομένην τὰ γυναικὸς, πρὸς ἄτρακτον (70) μὶν
ἀεὶ τὰς χεῖρᾶς ἒρείδουσαν, καὶ δισσὰς τῷ ἀνδρὶ
χλαίνας παρασκευάζουσαν (71) · ὠνουμένην δὲ κατὰ
καιρὸν γεώργιον, σιτηγοῦσαν δὶ καλῶς τοῖς οἰκέταις,
πλήρει δὲ τραπέζῃ τοὺς φίλους δεξιουμένην, καὶ
τᾶλλα ὅσα τήν σώφρονα καὶ φιλεργὸν ἐκεῖνος ἀνύμνη-
" Prov. xxxx, 10 seq‘I-
tetigt-511‘?) Κατ, αὐτόν’ Regg' bm’ hu. 0r. 1, 188. καθ’
ιη..
,έξξξξῇηλοτέρας τε. Regg. bm, hu, Jes. ὑψηλο-
geg.nbm, ἀειδὲς.
ν
(ᾷ4) Tagi; Sic' Begg. ει, bm, hu, et 0r. 1. Deest
τό, in editis. " ’
ἔτὲξῗέμήσ ἓτερον. Reg. bm, et 0r. 1, μὴ τὸ
τερον.