PG 42, col. 320
. σύνδεσμον τῆς ἀληθείας. ’Ἄνευ γάρ τοῦ ὁμολογεῖν
ὁμοούσιον, πάντων ⁸ αἱρέσεων οὐ δύναται εἶναι ελεγι
χος. ’Ὠσπερ γάρ μισεῖ ὁ ὁφις τὴν ὀσμὴν τῆς ἀσφάλ-
του, καὶ τὴν πνοὴν τῆς ἐλάφου, καὶ τὺ θυμίαμα τοῦ
γαγάτου λίθου, καὶ τὸ κάπνισμα τοῦ στύρακος · οὕτω
καὶ ¹Ἀρειος καὶ Σαϐέλλιος μισεῖ τὸν λόγον τῆς ὲν ἀλῃ-
θείᾳ ὁμολογίας τοῦ όμοουσίου. Ἀλλά καὶ αὐτοῖς
ἐροῦμεν · Et καὶ μὴ ἦν ή λέξις ἐν ταῖς θείαις Γρα-
φαῖς (ἐστι δὲ, καὶ σαφῶς ἔγκειται ὲν νόμῳ, καὶ
παρὰ ἀποστόλοις καὶ τοῖς προφήταις. Ἐκ γὰρ δύο
ιαρτύρων ἢ τριῶν σταθήσεται πᾶν ρἦα).
Ὅμως ἐξὸν ἦν ἡμῖν δι’ εὐσέϐειαν χρήσασθαι λέξει
Χρησίμῃ, ὲπασφαλιζομένοις τὴν ἁγίαν πίστιν. Ὑμεῖς
δὲ τί φατε; Λέγετε γὰρ ἡμῖν, ῶούτοι, τί λέγετε περὶ
τοῦ Πατρός; Ἀχτιστος ὁ Πατήρς Πάντως ὁτι ναί.
Τίς γάρ ἠλίθιος, ἴνα ἀμφιὸάλλοι περὶ τούτους
Ποῖος δὲ ὲμὸρόντητος λογίσασθαι μὴ εἶναι ἀκτιπον
τὸν Θεὸν, καὶ Πατέρα τοῦ Κυρίου ήμῶν Ἰησοῦ
Χριστοῦ; Πάντως γὰρ καὶ αὐτοὶ ὁμολογεῖτε, ὅτι
ἀγέννητος, καὶ ἄκτιστος, καὶ ἀγένητος. Οὐ γὰρ ἔχει
πρὸ αὐτοῦ Πατέρα, οὐδὲ ὁρισμὸν ἐτῶν, οὐδὲ ἀρχὴν
ἡμερῶν, κατά τὸ γεγραμμένον. El τοίνυν οὐτε ἀρ-
χὴ χρόνου αὐτῷ, οὐτε τέλος, ὁμολογεῖται, ὅτι ἇκτιστος,
καὶ ἀναμφίόολὸν ἐστιν. Οὐδαμοῦ δὲ περὶ αὐτοῦ τοῦτο
γέγραπται. Εὐσεϐείας δὲ χάριν ἀναγκαζόμεθα ταῦτα
εὐσεϐῶς ἰτερῖ⁹ αὐτοῦ φρονεῖν τε καὶ λέγειν, κᾶν τε
μὴ γεγραμμένον, Οὕτως τὸ περὶ τοῦ, ὀμοουσίου,
ἀναγκαζόμεθα λέγειν, εί καὶ μὴ ἦν γεγραμμένον
κατά τὴν ἰδίαν γλῶσσαν, μετά στενωπῆς τῶν λόγων.
εί καὶ δόξειε τοῦτο εἶναι ὑπὲρ ἡμᾶς, καὶ ὑπὲρ τὴν
ἡμῶν φύσιν τὸ ἐπὶ Θεοῦ διαλέγεσθαι. Ἀλλ’ ὅμως
αὐτὸς ὁ Κύριος συγγνωμονῆσειεν ἡμῖν, βουλομένοις
οὐχ ὑπὲρ θεότητος ἀπολογεῖσθαι, τῆς ἀνενδεοῦς οὐ-
σης τῆς ἡμῶν συστάσεως l Ἀλλά δεῖ εὐσεϐῶς λέγειν,
καὶ εὐσεϐῶς νοεῖν, ἵνα μὴ ἀπολώμεθα. __
ΟΝ. Τοίνυν ἀποκρίθητέ ἡμῖν, oi. τοῦ Ἀρείου μα-
θηταί· ἀγέννητον λέγομεν πάντες ὁμοῦ τὸν Πατέρα,
καὶ ἄκτιστον, καὶ θαυμαστὴ ή ’λέξις δηλονότιο ποῦ
τοίνυν γέγραπται τοῦτο; Δείξατε τόν τόπον. Οὐτε
γάρ νόμοςβίρηκεν, οὔτε προφῆται, οὐτε Εὐαγγέλιον,
οὐτε ἀπόστολοι. Εἰ τοίνυν εὐσεδῶς λέγομεν λέξιν μὴ
γεγραμμένην, καὶ ἑστιν ἀποδεκτὴ ὑπὲρ δόξης Θεοῦ
λεγομένη· τίς ἡμῖν ἐγκαλέσειεν, εἰ καὶ μὴ ἦν τὸ
ὁμοούσιον γεγραμμένον, εὑρόντων ήμῶν λόγον, δι’ οὐ
λόγου δυνησόμεθα τὸ ἀσφαλὲς ὁμολογῆσαι τῆς ἡμῶν
σωτηρίας; ἀλλ’ εἰσὶ μαρτυρίαι μετά καὶ τοῦ εὐσε-
³ llebr. vn, 5. ⁸ F. πάντως.
ὁμοούσιον, πάντων ⁸ αἱρέσεων οὐ δύναται εἶναι ελεγι
χος. ’Ὠσπερ γάρ μισεῖ ὁ ὁφις τὴν ὀσμὴν τῆς ἀσφάλ-
του, καὶ τὴν πνοὴν τῆς ἐλάφου, καὶ τὺ θυμίαμα τοῦ
γαγάτου λίθου, καὶ τὸ κάπνισμα τοῦ στύρακος · οὕτω
καὶ ¹Ἀρειος καὶ Σαϐέλλιος μισεῖ τὸν λόγον τῆς ὲν ἀλῃ-
θείᾳ ὁμολογίας τοῦ όμοουσίου. Ἀλλά καὶ αὐτοῖς
ἐροῦμεν · Et καὶ μὴ ἦν ή λέξις ἐν ταῖς θείαις Γρα-
φαῖς (ἐστι δὲ, καὶ σαφῶς ἔγκειται ὲν νόμῳ, καὶ
παρὰ ἀποστόλοις καὶ τοῖς προφήταις. Ἐκ γὰρ δύο
ιαρτύρων ἢ τριῶν σταθήσεται πᾶν ρἦα).
Ὅμως ἐξὸν ἦν ἡμῖν δι’ εὐσέϐειαν χρήσασθαι λέξει
Χρησίμῃ, ὲπασφαλιζομένοις τὴν ἁγίαν πίστιν. Ὑμεῖς
δὲ τί φατε; Λέγετε γὰρ ἡμῖν, ῶούτοι, τί λέγετε περὶ
τοῦ Πατρός; Ἀχτιστος ὁ Πατήρς Πάντως ὁτι ναί.
Τίς γάρ ἠλίθιος, ἴνα ἀμφιὸάλλοι περὶ τούτους
Ποῖος δὲ ὲμὸρόντητος λογίσασθαι μὴ εἶναι ἀκτιπον
τὸν Θεὸν, καὶ Πατέρα τοῦ Κυρίου ήμῶν Ἰησοῦ
Χριστοῦ; Πάντως γὰρ καὶ αὐτοὶ ὁμολογεῖτε, ὅτι
ἀγέννητος, καὶ ἄκτιστος, καὶ ἀγένητος. Οὐ γὰρ ἔχει
πρὸ αὐτοῦ Πατέρα, οὐδὲ ὁρισμὸν ἐτῶν, οὐδὲ ἀρχὴν
ἡμερῶν, κατά τὸ γεγραμμένον. El τοίνυν οὐτε ἀρ-
χὴ χρόνου αὐτῷ, οὐτε τέλος, ὁμολογεῖται, ὅτι ἇκτιστος,
καὶ ἀναμφίόολὸν ἐστιν. Οὐδαμοῦ δὲ περὶ αὐτοῦ τοῦτο
γέγραπται. Εὐσεϐείας δὲ χάριν ἀναγκαζόμεθα ταῦτα
εὐσεϐῶς ἰτερῖ⁹ αὐτοῦ φρονεῖν τε καὶ λέγειν, κᾶν τε
μὴ γεγραμμένον, Οὕτως τὸ περὶ τοῦ, ὀμοουσίου,
ἀναγκαζόμεθα λέγειν, εί καὶ μὴ ἦν γεγραμμένον
κατά τὴν ἰδίαν γλῶσσαν, μετά στενωπῆς τῶν λόγων.
εί καὶ δόξειε τοῦτο εἶναι ὑπὲρ ἡμᾶς, καὶ ὑπὲρ τὴν
ἡμῶν φύσιν τὸ ἐπὶ Θεοῦ διαλέγεσθαι. Ἀλλ’ ὅμως
αὐτὸς ὁ Κύριος συγγνωμονῆσειεν ἡμῖν, βουλομένοις
οὐχ ὑπὲρ θεότητος ἀπολογεῖσθαι, τῆς ἀνενδεοῦς οὐ-
σης τῆς ἡμῶν συστάσεως l Ἀλλά δεῖ εὐσεϐῶς λέγειν,
καὶ εὐσεϐῶς νοεῖν, ἵνα μὴ ἀπολώμεθα. __
ΟΝ. Τοίνυν ἀποκρίθητέ ἡμῖν, oi. τοῦ Ἀρείου μα-
θηταί· ἀγέννητον λέγομεν πάντες ὁμοῦ τὸν Πατέρα,
καὶ ἄκτιστον, καὶ θαυμαστὴ ή ’λέξις δηλονότιο ποῦ
τοίνυν γέγραπται τοῦτο; Δείξατε τόν τόπον. Οὐτε
γάρ νόμοςβίρηκεν, οὔτε προφῆται, οὐτε Εὐαγγέλιον,
οὐτε ἀπόστολοι. Εἰ τοίνυν εὐσεδῶς λέγομεν λέξιν μὴ
γεγραμμένην, καὶ ἑστιν ἀποδεκτὴ ὑπὲρ δόξης Θεοῦ
λεγομένη· τίς ἡμῖν ἐγκαλέσειεν, εἰ καὶ μὴ ἦν τὸ
ὁμοούσιον γεγραμμένον, εὑρόντων ήμῶν λόγον, δι’ οὐ
λόγου δυνησόμεθα τὸ ἀσφαλὲς ὁμολογῆσαι τῆς ἡμῶν
σωτηρίας; ἀλλ’ εἰσὶ μαρτυρίαι μετά καὶ τοῦ εὐσε-
³ llebr. vn, 5. ⁸ F. πάντως.