PG 45, col. 1137
σιευὴν ἐξ οὐρανοῦ συστῆσαι (iὸ) παρʼ οὐδενὸς μεμα-
θήκαμεν. ἔἶτα ἐπάγει τοῖς εἰρημένοις, ὅτι Τὸ μυστή-
ριον ἐν σαρπὶ ἐφανερώθη· καλῶς τοῦτο λέγων, οὗ-
τος ὁ ἡμέτερος λόγος· καὶ ὅτι d Aόγος σὰρξ ἐγέννετο
κατὰ τὴν ἔνωαιν· καὶ ταῦτα τῆς ὑγιαινούσης φω
νῆς ἐστι τὰ ῥήματα. Ὁ γὰρ ἡνῶσθαι τῇ σαρκὶ τὸν
Λόγον εἰπὼν, οὐδὲν ἔτερον ἢ τῶν δύο τὴν συνδρομὴν
λέγει. Ἀλʼ οὐκ ἀύυχος, φησὶν, ἡ σάρξ· σερα-
τεύεσθαι γτλρ κατὰ τοῦ πνεύματος εlρηεαα, κaὲ
ἀντιστρατεύεσθααι τῷ νόμῳ τοῦ νόμου(53). Υπέρ-
ευγε τῆς ἀγνωμοσύνηςI οὐκ ἄψυχον τῷ Θεῷ περι-
πλάσσει τὴν σάρκα. Οὐκοῦν ἐρωτήσωμεν, εἰ ἔμψυχος
προσελήφθη παρὰ τοῦ Θεοῦ Λόγου ἡ σὰρξ, καθώς
φησιν ὁ λογογράφος ἔμψυχα δέ φαμεν καὶ τῶν ἀλό-
γων τὰ σώματα· ὁ ἀνθρωπίνην σάρκα, καὶ ταύτην
ἔμψυχον, προσοικίζων τῷ λόγῳ, οὐδὲν ἕτερον, ἢ ὅλον
συνάπτει τὸν ἄνθρωπον· οὐδὲν γὰρ ἄλλο παρὰ τὴν
νοερὰν φύσιν τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς ἐστιν ἰδίωμα,
διὰ τὸ ἐν πᾶσι τοῖς ἄλλοις κοινωνίαν εἶναι ἡμῖν πρὸς
τὰ ἄλογα. Τὸ ἐπιθυμητικὸν, τὸ θυμοειδὲς, ἡ κατὰ
τροφὴν ὄρεξις, ὁ κόρος, ὁ ὕπνος, ἡ πέψις, ἡ ἀλλοίω-
σις. ἡ τοῦ ἀχρειωθέντος ἐκποίησις, πάντα κατὰ τὸ
ἶαον ἐν ἡμῖν καὶ τοῖς ἀλόγοις διά τινος ψυχικῆς δυ-
νάμεως οἰκονομεῖται. Ὁ τοίνυν λέγων ἄνθρωπον εἶ-
ναι τὸν προσειλημμένον, ἔμψυχον δὲ τοῦτον διδοὺς,
οὐδὲν ἕτερον ἢ καὶ (54) νοητὴν αὐτῷ προσεμαρ-
τύρησε δύναμιν, ὅπερ ἴδιον τῆς ἀνθρωπίνης ἐστὶ ψυ-
χῆς, ἐξ αὐτῶν, ὡν παρέθετο ἡμῖν, τῶν τοῦ Ἀποστό-
λου ῥημάτων. Ὁ γὰρ εἰπὼν, ὅτι Τὸ φρόνημα τῆς
σαρκὸς ἐχθρα εἰς Θεόν· τῷγόρ νόμμῳ τοῦ Θεοῦ οὐχ
ὐαοτάσσεεαι· τῆς προαιρετικῆς τε καὶ διανοητικῆς
δυνάμεως ἐναργῆ τὰ ἰδιώματα λέγει· τὸ γὰρ ἐπιπει-
θῶς, ἢ ἀντιτύπως πρὸς τὸν νόμον ἔχειν, προαιρέσεως
ἱδιον· αὐτό τε τὸ τοῦ φρονήματος ὄνομα, οὐκ ἄν τις
τῆς κατὰ τὸ φρονεῖν ἐνεργείας ἀποχωρίσειε. Τὸ
δὲ φρονεῖν ταὐτον εἶναι τῷ νοεῖν (55), οὐδʼ ἂν τῶν
κομιδῇ τις νηπιαζόντων ἀντείποι· ὅ τε ἀντιστρα-
τευόμεέος, καὶ αἰχμαλωτίζων, πῶς ἄν τῆς ἐνεργείας
τοῦ νοεῖν ἀμοιρήσειεν; Οὐ γὰρ πρὸς (5β) τὰ φαῦλα
κινεῖσθαι τοῖς κακοῖς τὴν προαίρεσιν, ἀπόδειξις τοῦ
μὴ εἶναι νοῦν ἐν ἐκείνοις ἐστὶν, ἀλλὰ καλῆς μὲν δια-
νοίας ἐκτός εἰσι, νοοῦσι δὲ ὅμως· ἐπεὶ καὶ τὸν ὄφιν
ἐκεῖνον, ὅν δὴ τῆς κακίας ἀρχηγὸν καὶ εὐρέτην παρὰ
τῶν Εραφῶν ἐδιδάχθημεν, οὐκ ἀνόητον εἶναί φησιν ὁ
θεόπνευστος λόγος, πλείονα τῶν ἄλλων προσμαρτυ-
ρῶν τούτῳ τὴν φρονιμότητα.
nos docet ?, non caruisse mente a Deo inspiratus sermo dicit, qui prudentiorem cæteris animaqtibus
ipsum fuisse testatur.
Οὐκοῦν ἐξ αὐτῶν, διʼ ὦν οἶεται συνιστᾷν τὸν ἑαυ-
τοῦ λόγον, αἱ παρατιθεῖσαι ἡμῖν φωναὶ τὸ ἀσεβὲς
τοῦ κατʼ αὐτὸν δόγματος διελέγχουσιν. Οὐ γὰρ ἐν
τούτοις μόνοις (57) ὁ Ἀπόστολος ἀνθίστησι τὴν σάρκα
τῷ πνεύματι, τουτέστι, τὴν πονηρὰν προαίρεσιν τῇ
Cen. m, 1 sqq.
s Rom. vι, 25. Rom. vt, 7.
(C2) Corr. συστῆναι.
(55q Primæva manu in Vat.. cod. scribitur, καὶ
παντὶ στρατεύεσθαι τῷ νόμῳ. Corr. autem vetus
emendavt, καὶ ἀντιστρατευεσθαι τῷ νόμῳ τοῦ νό-
μου. Vide tamen an legendum sit, καὶ ἀντιστρα-
τεύεσθαι τῷ νόμῳ τὸν νόμον νοός μου, vel putius,
θήκαμεν. ἔἶτα ἐπάγει τοῖς εἰρημένοις, ὅτι Τὸ μυστή-
ριον ἐν σαρπὶ ἐφανερώθη· καλῶς τοῦτο λέγων, οὗ-
τος ὁ ἡμέτερος λόγος· καὶ ὅτι d Aόγος σὰρξ ἐγέννετο
κατὰ τὴν ἔνωαιν· καὶ ταῦτα τῆς ὑγιαινούσης φω
νῆς ἐστι τὰ ῥήματα. Ὁ γὰρ ἡνῶσθαι τῇ σαρκὶ τὸν
Λόγον εἰπὼν, οὐδὲν ἔτερον ἢ τῶν δύο τὴν συνδρομὴν
λέγει. Ἀλʼ οὐκ ἀύυχος, φησὶν, ἡ σάρξ· σερα-
τεύεσθαι γτλρ κατὰ τοῦ πνεύματος εlρηεαα, κaὲ
ἀντιστρατεύεσθααι τῷ νόμῳ τοῦ νόμου(53). Υπέρ-
ευγε τῆς ἀγνωμοσύνηςI οὐκ ἄψυχον τῷ Θεῷ περι-
πλάσσει τὴν σάρκα. Οὐκοῦν ἐρωτήσωμεν, εἰ ἔμψυχος
προσελήφθη παρὰ τοῦ Θεοῦ Λόγου ἡ σὰρξ, καθώς
φησιν ὁ λογογράφος ἔμψυχα δέ φαμεν καὶ τῶν ἀλό-
γων τὰ σώματα· ὁ ἀνθρωπίνην σάρκα, καὶ ταύτην
ἔμψυχον, προσοικίζων τῷ λόγῳ, οὐδὲν ἕτερον, ἢ ὅλον
συνάπτει τὸν ἄνθρωπον· οὐδὲν γὰρ ἄλλο παρὰ τὴν
νοερὰν φύσιν τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς ἐστιν ἰδίωμα,
διὰ τὸ ἐν πᾶσι τοῖς ἄλλοις κοινωνίαν εἶναι ἡμῖν πρὸς
τὰ ἄλογα. Τὸ ἐπιθυμητικὸν, τὸ θυμοειδὲς, ἡ κατὰ
τροφὴν ὄρεξις, ὁ κόρος, ὁ ὕπνος, ἡ πέψις, ἡ ἀλλοίω-
σις. ἡ τοῦ ἀχρειωθέντος ἐκποίησις, πάντα κατὰ τὸ
ἶαον ἐν ἡμῖν καὶ τοῖς ἀλόγοις διά τινος ψυχικῆς δυ-
νάμεως οἰκονομεῖται. Ὁ τοίνυν λέγων ἄνθρωπον εἶ-
ναι τὸν προσειλημμένον, ἔμψυχον δὲ τοῦτον διδοὺς,
οὐδὲν ἕτερον ἢ καὶ (54) νοητὴν αὐτῷ προσεμαρ-
τύρησε δύναμιν, ὅπερ ἴδιον τῆς ἀνθρωπίνης ἐστὶ ψυ-
χῆς, ἐξ αὐτῶν, ὡν παρέθετο ἡμῖν, τῶν τοῦ Ἀποστό-
λου ῥημάτων. Ὁ γὰρ εἰπὼν, ὅτι Τὸ φρόνημα τῆς
σαρκὸς ἐχθρα εἰς Θεόν· τῷγόρ νόμμῳ τοῦ Θεοῦ οὐχ
ὐαοτάσσεεαι· τῆς προαιρετικῆς τε καὶ διανοητικῆς
δυνάμεως ἐναργῆ τὰ ἰδιώματα λέγει· τὸ γὰρ ἐπιπει-
θῶς, ἢ ἀντιτύπως πρὸς τὸν νόμον ἔχειν, προαιρέσεως
ἱδιον· αὐτό τε τὸ τοῦ φρονήματος ὄνομα, οὐκ ἄν τις
τῆς κατὰ τὸ φρονεῖν ἐνεργείας ἀποχωρίσειε. Τὸ
δὲ φρονεῖν ταὐτον εἶναι τῷ νοεῖν (55), οὐδʼ ἂν τῶν
κομιδῇ τις νηπιαζόντων ἀντείποι· ὅ τε ἀντιστρα-
τευόμεέος, καὶ αἰχμαλωτίζων, πῶς ἄν τῆς ἐνεργείας
τοῦ νοεῖν ἀμοιρήσειεν; Οὐ γὰρ πρὸς (5β) τὰ φαῦλα
κινεῖσθαι τοῖς κακοῖς τὴν προαίρεσιν, ἀπόδειξις τοῦ
μὴ εἶναι νοῦν ἐν ἐκείνοις ἐστὶν, ἀλλὰ καλῆς μὲν δια-
νοίας ἐκτός εἰσι, νοοῦσι δὲ ὅμως· ἐπεὶ καὶ τὸν ὄφιν
ἐκεῖνον, ὅν δὴ τῆς κακίας ἀρχηγὸν καὶ εὐρέτην παρὰ
τῶν Εραφῶν ἐδιδάχθημεν, οὐκ ἀνόητον εἶναί φησιν ὁ
θεόπνευστος λόγος, πλείονα τῶν ἄλλων προσμαρτυ-
ρῶν τούτῳ τὴν φρονιμότητα.
nos docet ?, non caruisse mente a Deo inspiratus sermo dicit, qui prudentiorem cæteris animaqtibus
ipsum fuisse testatur.
Οὐκοῦν ἐξ αὐτῶν, διʼ ὦν οἶεται συνιστᾷν τὸν ἑαυ-
τοῦ λόγον, αἱ παρατιθεῖσαι ἡμῖν φωναὶ τὸ ἀσεβὲς
τοῦ κατʼ αὐτὸν δόγματος διελέγχουσιν. Οὐ γὰρ ἐν
τούτοις μόνοις (57) ὁ Ἀπόστολος ἀνθίστησι τὴν σάρκα
τῷ πνεύματι, τουτέστι, τὴν πονηρὰν προαίρεσιν τῇ
Cen. m, 1 sqq.
s Rom. vι, 25. Rom. vt, 7.
(C2) Corr. συστῆναι.
(55q Primæva manu in Vat.. cod. scribitur, καὶ
παντὶ στρατεύεσθαι τῷ νόμῳ. Corr. autem vetus
emendavt, καὶ ἀντιστρατευεσθαι τῷ νόμῳ τοῦ νό-
μου. Vide tamen an legendum sit, καὶ ἀντιστρα-
τεύεσθαι τῷ νόμῳ τὸν νόμον νοός μου, vel putius,