PG 45, col. 197
τὸν ἄνθρωπον, οὑ πάντα δὲ, ἀλλά τὸν τῆς μέσης
κράσεωςο κατὰ δὲ τὰς ἄλλας δυσκρασίας τὰ ἄλλα
ζῶα κατ’ εἶδος μετά τῆς ἐπὶ τὸ μᾶλλον καὶ ἦττον
ἀνέσεώς τε καὶ ἐπιτάσεως εὑρίσκονται , καὶ ἐν τοῖς
ἀψύχοις κράσεις μετὰ τοῦ μᾶλλον καὶ ἦττον· ὡς
αὐτὸς πάλιν ὲν τοῖς ἁπλοῖς ἀπέδειξεν. Ἔτι ἡ ψυχὴ
κρᾶσίς ἐστιν ο αἱ δὲ κράσεις κατά τὰς ἡλικίας καί¹
τὰς ὧρας, καὶ τὰς διαίτας · ἡ ψυχὴ ἐναλλάσσεται ·
εξ δὲ ἐναλλάσσεται, οὐ τὴν αὐτὴν ἔχομεν ψυχὴν, ἀλλά
κατὰ τὴν κρᾶσιν, ποτὲ μὲν λέοντος, ποτὲ δὲ προσά-
του, ποτὲ δὲ ἄλλου τινὸς, ὅπερ ἄτοπον. Ἔτι ή κρᾶ-
σις οὐκ ἐναντιοῦται ταῖς ἐπιθυμίαις τοῦ σώματος,
ἀλλά καὶ συνεργεῖ. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ κινοῦσα ⁸ ἡ δὲ
ψυχὴ ἐναντιοῦται. Οὐκ ἄρα κρᾶσίς ἐστιν ἡ ψυχή ο ἑτι
εἰ κρᾶσίς ἐστι ψυχὴ, ή δὲ κρᾶσις ποιότης · ποιότης
δὲ καὶγίνεται καὶ ἀπογίνεται χωρὶς τῆς τοῦ ὑποκει-
pinu φθορᾶς ο καὶ ἡ ψυχὴ ἄρα χωρισθήσεται χωρὶς
τῆς τοῦ ὑποκειμένου φθορᾶςο τοῦτο δὲ οὐκ ἀληθές °
οὐκ ἄρα κρᾶσις, οὐδὲ ποιότης ἐστὶν ἠ ψυχή. Οὐ γάρ
δή που τῶν ἀντικειμένων τὸ ἕτερον φυσικῶς προσ-
εῖναι φήσουσι τῷ ζώῳ, ὡς ἐπὶ τοῦ πυρὸς τὸ θερμόν ⁸
ἀμετάθετον γάρ τοῦτο’ φαίνεται δὲ μετατιθεμὲνη
ἡκρᾶσις. Μᾶλλον δὲ καὶ αὐτοί εἰσιν οἱ διά τῆς ία-
τρικῆς τέχνης τάς κράσεις μεταϐάλλοντες · ἔτι παν-
rb; σώματος αί ποιότητες αἰσθηταί εἰσιν ο ἠ δὲ ψυχὴ
οὐκ αἰσθητὴ, ἀλλά νοητή ’ οὐκ ἀρα ποιότης ἀσώμα-
τός ἐστιν ἡ ψυχή.
anima, temperatio vere est qualitas; haec autem adest et abest absque subjecti pernicie; etiam ani-
ma absque interitu subjecti separabiturzhoc autem vero consentaneum non est. Non igitur ani-
ma est temperamentum, nec qualitas. Non enim utique alterum oppositorum naturaliter adesse di-
cent animali, utin igne calidum, namque hoc incommutabile est: atqui temperatio mutationi obno-
xia videtur. Quin potius ipsi sunt qui arte medica temperamenta mutant : deinde omnis corporis
qualitates sub sensum cadunt; anima vero sensibilis non est, sed intelligibilis. Non est igitur anima
qualitas corporis expers.
Ἔτι ἡ τοῦ σώματος καὶ πνεύματος μετά παραθέ-
σεως σαρκῶν καὶ νεύρων καὶ τῶν ἄλλων εὐκρασία
low}; ἐστιν · καὶ ἡ τῶν θερμῶν δὲ καὶ⁹ ψυχρῶν καὶ
ξηρῶν καὶ ὑγρῶν εὐκρασία, ὑγίειά ἐστιν · ἡ δὲ συμ-
μετρία τῶν μελῶν μετά τῆς εὐχρόας, τὸ κάλλος ποιεῖ
τοῦ σώματος. Εἰ τοίνυν ἡ ἁρμονία τῆς ὑγιείας καὶ τῆς
ίσχὺος καὶ τοῦ κάλλους ψυχή ἐστιν, ἀνάγκη τδκ
ἄνθρωπον ζῶντα μήτε νοσεῖν, μήτε ἀσθενεῖν, μήτε
ἄμορφον εἶναι · συμϐαίνει δὲ πολλάκις, οὐ μίαν μό-
νον, ἀλλ’ ὁμοῦ πάσας τὰς τρεῖς ταὺτας εὐκρασίας
ἀπόλλυσθαι, καὶ ζῇν τὸν ἄνθρωπον· συμϐαίνει γάρ
τὸν αὐτὸν ὁμοῦ καὶ ἄμορφον εἶναι καὶ ἀσθενεῖν καὶ
νοσεῖν. Οὑκ ἄρα ἡ εὐκρασία τοῦ σώματός ἐστινὴ
ψυχή. Πῶς οῦν φυσικαί τινες κακίαι καὶ ἀρεταὶ⁵ τοῖς
ἀνθρώποις ἕπονται ; Τοῦτο ὲκ τῆς τοῦ σώματος ἀλη-
θῶς κράσεως γίνεται. Ὠς γὰρ φυσικῶς οἱ ὑγιεινοὶ
καὶ νοσώδεις εἰσὶν ἐκ τῆς κράσεως, οὕτω τινὲς φυσι-
κῷς πικρόχολοι ὅντες, ὀργίλοι εἰσὶν, ἄλλοι δειλοὶ,
ἄλλοι κατωφερεῖς · ἀλλ’ ἔνιοι κρατοῦσι καὶ περιγίνον-
ται’ δῆλον δὲ ὃτι τῆς κράσεως κρατοῦσιν ο ἄλλο δεῖ
ἐστι τὸ κρατοῦν, καὶ ἄλλο τὸ κρατούμενον ο ἄλλο ἄρα
κράσεωςο κατὰ δὲ τὰς ἄλλας δυσκρασίας τὰ ἄλλα
ζῶα κατ’ εἶδος μετά τῆς ἐπὶ τὸ μᾶλλον καὶ ἦττον
ἀνέσεώς τε καὶ ἐπιτάσεως εὑρίσκονται , καὶ ἐν τοῖς
ἀψύχοις κράσεις μετὰ τοῦ μᾶλλον καὶ ἦττον· ὡς
αὐτὸς πάλιν ὲν τοῖς ἁπλοῖς ἀπέδειξεν. Ἔτι ἡ ψυχὴ
κρᾶσίς ἐστιν ο αἱ δὲ κράσεις κατά τὰς ἡλικίας καί¹
τὰς ὧρας, καὶ τὰς διαίτας · ἡ ψυχὴ ἐναλλάσσεται ·
εξ δὲ ἐναλλάσσεται, οὐ τὴν αὐτὴν ἔχομεν ψυχὴν, ἀλλά
κατὰ τὴν κρᾶσιν, ποτὲ μὲν λέοντος, ποτὲ δὲ προσά-
του, ποτὲ δὲ ἄλλου τινὸς, ὅπερ ἄτοπον. Ἔτι ή κρᾶ-
σις οὐκ ἐναντιοῦται ταῖς ἐπιθυμίαις τοῦ σώματος,
ἀλλά καὶ συνεργεῖ. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ κινοῦσα ⁸ ἡ δὲ
ψυχὴ ἐναντιοῦται. Οὐκ ἄρα κρᾶσίς ἐστιν ἡ ψυχή ο ἑτι
εἰ κρᾶσίς ἐστι ψυχὴ, ή δὲ κρᾶσις ποιότης · ποιότης
δὲ καὶγίνεται καὶ ἀπογίνεται χωρὶς τῆς τοῦ ὑποκει-
pinu φθορᾶς ο καὶ ἡ ψυχὴ ἄρα χωρισθήσεται χωρὶς
τῆς τοῦ ὑποκειμένου φθορᾶςο τοῦτο δὲ οὐκ ἀληθές °
οὐκ ἄρα κρᾶσις, οὐδὲ ποιότης ἐστὶν ἠ ψυχή. Οὐ γάρ
δή που τῶν ἀντικειμένων τὸ ἕτερον φυσικῶς προσ-
εῖναι φήσουσι τῷ ζώῳ, ὡς ἐπὶ τοῦ πυρὸς τὸ θερμόν ⁸
ἀμετάθετον γάρ τοῦτο’ φαίνεται δὲ μετατιθεμὲνη
ἡκρᾶσις. Μᾶλλον δὲ καὶ αὐτοί εἰσιν οἱ διά τῆς ία-
τρικῆς τέχνης τάς κράσεις μεταϐάλλοντες · ἔτι παν-
rb; σώματος αί ποιότητες αἰσθηταί εἰσιν ο ἠ δὲ ψυχὴ
οὐκ αἰσθητὴ, ἀλλά νοητή ’ οὐκ ἀρα ποιότης ἀσώμα-
τός ἐστιν ἡ ψυχή.
anima, temperatio vere est qualitas; haec autem adest et abest absque subjecti pernicie; etiam ani-
ma absque interitu subjecti separabiturzhoc autem vero consentaneum non est. Non igitur ani-
ma est temperamentum, nec qualitas. Non enim utique alterum oppositorum naturaliter adesse di-
cent animali, utin igne calidum, namque hoc incommutabile est: atqui temperatio mutationi obno-
xia videtur. Quin potius ipsi sunt qui arte medica temperamenta mutant : deinde omnis corporis
qualitates sub sensum cadunt; anima vero sensibilis non est, sed intelligibilis. Non est igitur anima
qualitas corporis expers.
Ἔτι ἡ τοῦ σώματος καὶ πνεύματος μετά παραθέ-
σεως σαρκῶν καὶ νεύρων καὶ τῶν ἄλλων εὐκρασία
low}; ἐστιν · καὶ ἡ τῶν θερμῶν δὲ καὶ⁹ ψυχρῶν καὶ
ξηρῶν καὶ ὑγρῶν εὐκρασία, ὑγίειά ἐστιν · ἡ δὲ συμ-
μετρία τῶν μελῶν μετά τῆς εὐχρόας, τὸ κάλλος ποιεῖ
τοῦ σώματος. Εἰ τοίνυν ἡ ἁρμονία τῆς ὑγιείας καὶ τῆς
ίσχὺος καὶ τοῦ κάλλους ψυχή ἐστιν, ἀνάγκη τδκ
ἄνθρωπον ζῶντα μήτε νοσεῖν, μήτε ἀσθενεῖν, μήτε
ἄμορφον εἶναι · συμϐαίνει δὲ πολλάκις, οὐ μίαν μό-
νον, ἀλλ’ ὁμοῦ πάσας τὰς τρεῖς ταὺτας εὐκρασίας
ἀπόλλυσθαι, καὶ ζῇν τὸν ἄνθρωπον· συμϐαίνει γάρ
τὸν αὐτὸν ὁμοῦ καὶ ἄμορφον εἶναι καὶ ἀσθενεῖν καὶ
νοσεῖν. Οὑκ ἄρα ἡ εὐκρασία τοῦ σώματός ἐστινὴ
ψυχή. Πῶς οῦν φυσικαί τινες κακίαι καὶ ἀρεταὶ⁵ τοῖς
ἀνθρώποις ἕπονται ; Τοῦτο ὲκ τῆς τοῦ σώματος ἀλη-
θῶς κράσεως γίνεται. Ὠς γὰρ φυσικῶς οἱ ὑγιεινοὶ
καὶ νοσώδεις εἰσὶν ἐκ τῆς κράσεως, οὕτω τινὲς φυσι-
κῷς πικρόχολοι ὅντες, ὀργίλοι εἰσὶν, ἄλλοι δειλοὶ,
ἄλλοι κατωφερεῖς · ἀλλ’ ἔνιοι κρατοῦσι καὶ περιγίνον-
ται’ δῆλον δὲ ὃτι τῆς κράσεως κρατοῦσιν ο ἄλλο δεῖ
ἐστι τὸ κρατοῦν, καὶ ἄλλο τὸ κρατούμενον ο ἄλλο ἄρα