PG 46, col. 165
In English: On Infants' Early Deaths 1
ἦν, καὶ τοῦτο οὐκ ἐν κεράμῳ φερόμενον, ἀλλ’ έν τῷ
κοίλῳ τῆς τῶν χειρῶν παλάμης περιεχόμενον. Οὑτως
οὖν καὶ σὺ κατὰ τὴν προσοῦσάν σοι μεγαλοφυὴν
μιμήσῃ πάντως ἐκεῖνον, ᾧ δῶρον ἐγένετο ἠ προαίρε-
σις, εἴπερ ἡμῶν βραχύ τε καὶ ὑδατῶδες εὑρεθείη τὸ
δῶρον. Ὥσπερ ἐπὶ τῶν οὐρανίων θαυμάτων ὁρᾷ μὲν
ἐπίσης τά φαινόμενα κάλλη, κᾶν πεπαιδευμένος, κᾶν
ἰδιώτης τύχῃ τις ὣν ὁ πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀναϐλέπων
διανοεῖται δὲ τὰ περὶ αὐτῶν οὐχ ὁμοίως, ὅτι ἀπὸ
φιλοσοφίας ὁρμώμενος , καὶ ὁ μόναις ταῖς αἰσθήσεσι
τὺ φαινόμενον ἐπιτρέπων. Οὗτος μὲν γὰρ ἢ ταῖς
ἀκτῖσιν ἥδεται τοῦ ἡλίου, ἦ τὸ κάλλος τῶν ἄστρων
θαύματος ἀξιον κρίνει, ἢτὸν ἀριθμὸν τοῦ σεληνιαίου
δρόμου ἐπὶ τοῦ μηνὸς παρετήρησεν. ’
si nostrum donum et exiguum et aqueum fuerit inventum. Quemadmodum in cmlcstibus miraeulis‘
apparentes pulchritudines ex aequo quidem videt, sive eruditus, sive rudis et idiota fuerit, is qui in
emtum suspicit : sed aliter de illis cogitatis, qui a philosophia ad contemplationem earum venit, ali-
ter item is qui solis sensibus id quod apparet permittit. llic enim vel ra diis solis delectatur, vel
pulchritudinem siderum miraculo dignam judicat, vel numerum lunaris cursus in mense observat.
ὐ δὲ διορατικὸς τὴν ψυχὴν, καὶ διὰ παιδεύσεως
πρὸς τὴν κατανόησιν τῶν οὐρανίων κεκαθαρμένος,
καταλιπὼν ταῦτα δι’ ὧν εὐφραίνεται τῶν ἀλογωτέρων
ή αἴσθησις, πρὸς τήν τοῦ παντὸς ἁρμονίαν βλέπει,
καὶ ὲκ τῆς ἐγκυκλίου κινήσεως τὴν ἐκ τῶν ἐναντίων
εὐαρμοστίαν ἐπισκοπεῖ, πῶς τῇ ἀπλανεῖ περιφορᾷ οί
ἐντὸς κύκλοι πρὸς τὸ ἔμπαλιν ἀνελίσσονταιο πῶς τά
ἐν αὐτοῖς θεωρούμενα τῶν ἄστρων πολυειδῶς σχημα-
τίζεται ὲν προσεγγισμοῖς τε καὶ ἀποστάσεσι, καὶ ὑπο-
δρομαῖς τε καί ἐκλείψεσι, καὶ ταῖς ἐπὶ τὰ πλάγιαπα-
ραδρομαῖς, τὴν ἀδιάλειπτον ἐκείνην ἁρμονίαν ἀεὶ
κατὰ τά αὐτά καὶ ὡσαύτως ὲξεργαζόμενα, οἷς οὐδὲ
τοῦ βραχυτάτου τῶν ἄστρων ἡθέσις ἀθεώρητος περι-
ορᾶται, ἀλλὰ πάντα τὴν ίσην παρέχει φροντίδα τοῖς
διὰ τῆς σοφίας ἐπὶ τά ἄνω τὸν νοῦν μετοικίσασι, Τὸν
αὑτὸν τρόπον καὶ σὺ, ὦ τιμία μοι κεφαλὴ, τὴν ἐν
τοῖς οὖσι τοῦ Θεοῦ οἰκονομίαν βλέπων, ἀφεὶς ἐκεῖνα
περὶ ἃ τῶν πολλῶν ἄσχολός ἐστιν ὴ διάνοια (πλοῦτον
λέγω καὶ τύφον, καὶ δόξης ἐπιθυμίαν κενῆς, ἅπερ ἄν·
τικρυς ἀκτίνων δίκην περιαστράπτοντα τοὺς ἀλογω- D
τέρους ἐκπλήττειν εἴωθεν), οὐδὲ τὰ δοκοῦντα μικρότερα
τῶν ἐν τοῖς οὖσι θεωρουμένων ἀνεξέταστα καταλεί-
πεις, ἀνερευνῶν τε καὶ διασκοπούμενος τὴν ἀνωμαλίαν
τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς ⁶ οὑ μόνον τὴν κατά πλοῦτον
‘ καὶ πενίαν θεωρουμένην,ἥ τὰς κατά τά ἀξιώματα καὶ
τά γένη διαφορὰς (οἶδας γὰρ ἀντ’ οὐδενὸς εἶναι ταῦτα
οἷς τὸ εἶναι οὑ καθ’ ὑπόστασιν οἰκείαν ἐστὶν, ἀλλ’ ὲν
τῇ ματαίᾳ ὑπολήψει τῶν τοῖς μὴ οὖσιν ὡς ὑφεστῶσι
προσκεχηνότων · εἰ οὖν τις ἀφέλοιτο τοῦ λαμπρυνο-
μένου τῇ δόξῃ τῶν εἰς αὐτά βλεπόντων τὴν μύησιν,
οὐδὲν ὑπολειφθήσεταιτῷ μεγαλοφρονοῦντι ἐπὶ τῷ δια-
κένῳ φυσήματι, κᾶν πᾶσα χρημάτων ἡ ὑλη παρ’
αὐτῷ κατορωρυγμένη τύχῃ), ἀλλά σοι διά φροντίδος
ἐπιγνῶναι τά τε ἄλλα τῆς θείας οἰκονομίας πρὸς ὅ
τι τῶν γινομένων ἕκαστον βλέπει, καὶ τίνος χάριν τῷ
κοίλῳ τῆς τῶν χειρῶν παλάμης περιεχόμενον. Οὑτως
οὖν καὶ σὺ κατὰ τὴν προσοῦσάν σοι μεγαλοφυὴν
μιμήσῃ πάντως ἐκεῖνον, ᾧ δῶρον ἐγένετο ἠ προαίρε-
σις, εἴπερ ἡμῶν βραχύ τε καὶ ὑδατῶδες εὑρεθείη τὸ
δῶρον. Ὥσπερ ἐπὶ τῶν οὐρανίων θαυμάτων ὁρᾷ μὲν
ἐπίσης τά φαινόμενα κάλλη, κᾶν πεπαιδευμένος, κᾶν
ἰδιώτης τύχῃ τις ὣν ὁ πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀναϐλέπων
διανοεῖται δὲ τὰ περὶ αὐτῶν οὐχ ὁμοίως, ὅτι ἀπὸ
φιλοσοφίας ὁρμώμενος , καὶ ὁ μόναις ταῖς αἰσθήσεσι
τὺ φαινόμενον ἐπιτρέπων. Οὗτος μὲν γὰρ ἢ ταῖς
ἀκτῖσιν ἥδεται τοῦ ἡλίου, ἦ τὸ κάλλος τῶν ἄστρων
θαύματος ἀξιον κρίνει, ἢτὸν ἀριθμὸν τοῦ σεληνιαίου
δρόμου ἐπὶ τοῦ μηνὸς παρετήρησεν. ’
si nostrum donum et exiguum et aqueum fuerit inventum. Quemadmodum in cmlcstibus miraeulis‘
apparentes pulchritudines ex aequo quidem videt, sive eruditus, sive rudis et idiota fuerit, is qui in
emtum suspicit : sed aliter de illis cogitatis, qui a philosophia ad contemplationem earum venit, ali-
ter item is qui solis sensibus id quod apparet permittit. llic enim vel ra diis solis delectatur, vel
pulchritudinem siderum miraculo dignam judicat, vel numerum lunaris cursus in mense observat.
ὐ δὲ διορατικὸς τὴν ψυχὴν, καὶ διὰ παιδεύσεως
πρὸς τὴν κατανόησιν τῶν οὐρανίων κεκαθαρμένος,
καταλιπὼν ταῦτα δι’ ὧν εὐφραίνεται τῶν ἀλογωτέρων
ή αἴσθησις, πρὸς τήν τοῦ παντὸς ἁρμονίαν βλέπει,
καὶ ὲκ τῆς ἐγκυκλίου κινήσεως τὴν ἐκ τῶν ἐναντίων
εὐαρμοστίαν ἐπισκοπεῖ, πῶς τῇ ἀπλανεῖ περιφορᾷ οί
ἐντὸς κύκλοι πρὸς τὸ ἔμπαλιν ἀνελίσσονταιο πῶς τά
ἐν αὐτοῖς θεωρούμενα τῶν ἄστρων πολυειδῶς σχημα-
τίζεται ὲν προσεγγισμοῖς τε καὶ ἀποστάσεσι, καὶ ὑπο-
δρομαῖς τε καί ἐκλείψεσι, καὶ ταῖς ἐπὶ τὰ πλάγιαπα-
ραδρομαῖς, τὴν ἀδιάλειπτον ἐκείνην ἁρμονίαν ἀεὶ
κατὰ τά αὐτά καὶ ὡσαύτως ὲξεργαζόμενα, οἷς οὐδὲ
τοῦ βραχυτάτου τῶν ἄστρων ἡθέσις ἀθεώρητος περι-
ορᾶται, ἀλλὰ πάντα τὴν ίσην παρέχει φροντίδα τοῖς
διὰ τῆς σοφίας ἐπὶ τά ἄνω τὸν νοῦν μετοικίσασι, Τὸν
αὑτὸν τρόπον καὶ σὺ, ὦ τιμία μοι κεφαλὴ, τὴν ἐν
τοῖς οὖσι τοῦ Θεοῦ οἰκονομίαν βλέπων, ἀφεὶς ἐκεῖνα
περὶ ἃ τῶν πολλῶν ἄσχολός ἐστιν ὴ διάνοια (πλοῦτον
λέγω καὶ τύφον, καὶ δόξης ἐπιθυμίαν κενῆς, ἅπερ ἄν·
τικρυς ἀκτίνων δίκην περιαστράπτοντα τοὺς ἀλογω- D
τέρους ἐκπλήττειν εἴωθεν), οὐδὲ τὰ δοκοῦντα μικρότερα
τῶν ἐν τοῖς οὖσι θεωρουμένων ἀνεξέταστα καταλεί-
πεις, ἀνερευνῶν τε καὶ διασκοπούμενος τὴν ἀνωμαλίαν
τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς ⁶ οὑ μόνον τὴν κατά πλοῦτον
‘ καὶ πενίαν θεωρουμένην,ἥ τὰς κατά τά ἀξιώματα καὶ
τά γένη διαφορὰς (οἶδας γὰρ ἀντ’ οὐδενὸς εἶναι ταῦτα
οἷς τὸ εἶναι οὑ καθ’ ὑπόστασιν οἰκείαν ἐστὶν, ἀλλ’ ὲν
τῇ ματαίᾳ ὑπολήψει τῶν τοῖς μὴ οὖσιν ὡς ὑφεστῶσι
προσκεχηνότων · εἰ οὖν τις ἀφέλοιτο τοῦ λαμπρυνο-
μένου τῇ δόξῃ τῶν εἰς αὐτά βλεπόντων τὴν μύησιν,
οὐδὲν ὑπολειφθήσεταιτῷ μεγαλοφρονοῦντι ἐπὶ τῷ δια-
κένῳ φυσήματι, κᾶν πᾶσα χρημάτων ἡ ὑλη παρ’
αὐτῷ κατορωρυγμένη τύχῃ), ἀλλά σοι διά φροντίδος
ἐπιγνῶναι τά τε ἄλλα τῆς θείας οἰκονομίας πρὸς ὅ
τι τῶν γινομένων ἕκαστον βλέπει, καὶ τίνος χάριν τῷ