PG 46, col. 180
In English: On Infants' Early Deaths 1
διὰ τῶν ἀεὶ καταλλήλων τάξει τινὶ καὶ ἀκολουθίᾳ
μετέχειν τῆς κατὰ φύσιν ζωῆς, ὼς χωρεῖ καὶ δύναται
τῶν ὲν τῇ μακαριότητι προκειμένων μεταλαμϐάνου-
σα, καθὼς καὶ παρὰ τοῦ Παύλου τὺ τοιοῦτον ἐμάθο-
μεν, ἄλλως τρέφοντος τὸν ἤδη διὰ τῆς ἀρετῆς αὺεη-
θέντα, καὶ ἑτέρως τὺ νήπιον καὶ άτελέστερον. Πρὸς
μὲν γὰρ τοὺς τοιούτους φησὶν, ὄτι ι Γάλα ὑμᾶς
ἐπότισα, οὐ βρῶμα · οῠπω γὰρ ἠδύνασθε · ι πρὸς δὲ ἀ
τοὺς πεπληρωκότας τὸ μέτρον τῆς νοητῆς ἡλικίας,
ι Τελείων δέ ἐστι, ι φησιν, ι ή στερεὰ τροφὴ, ι τῶν
διὰ τὴν ἓξιν τὰ αἰσθητήρια γεγυμνασμένα ἐχόντων.
Β Καθάπερ τοίνυν οὐκ ἐστιν ὲν τοῖς όμοίοις είπείν εἶναι
τὸν ἄνδρα τε καὶ τὸ νήπιον, κᾶν μηδεμία νόσος
ἐκατέρῳ τούτων προσάπτηται ο (πῶς γὰρ ἂν ὲν τῷ
τσῳ τῆς τρυφῆς γένοιντο, οἱ τῶν αὐτῶν μὴ μετ-
έχοντες ;) ἀλλὰ τὸ μὲν μὴ κακοῦσθαι νόσῳ τινὶ, καὶ
ἐπὶ τούτου καὶ ἐπ’ ἐκείνου λέγεται παραπλησίως,
ἕως ἂν ἔξω πάθους ἑκάτεροςῇ ⁸ τῶν δὲ κατὰ τρυφὴν
ἡ ἀπόλαυσις οὐκέτι ὁμοίως παρὰ τῶν αὐτῶν ἐνερ-
γεῖται (τῷ μὲν γὰρ ὑπάρχει καὶ διὰ λόγων εὑ-
φραίνεσθαι, καὶ πραγμάτων ἐπιστατεῖν, καὶ εὐδοκί-
, μως ἀρχὰς μετιέναι, καὶ ταῖς τῶν δεομένων εὐεργεο
σίαις λαμπρύνεσθαι, γαμετῇ τε συνοικεῖν, ἂν οὕτω
τύχῃ καταθυμία, καὶ οἴκου ἄρχειν, καὶ ὅσα κατὰ
τοῦτον ἐστιν ἡδέα τὸν παραϐατὸν βίον εὑρεῖν, ἀκροά-
c ματά τε καὶ θεάματα, θῆραι λουτράὶ καὶ γυμνά-
σια, καὶ συμπόσια, καὶ θυμηδίαι, καὶ εί τι τοιοῦτον
ἕτερον’ τῷ δὲ νηπίῳ ή τρυφὴ, τὸ γάλα ἐστὶ, καὶ ή
τῆς τιθήνης ἀγκάλη , καὶ ἡρεμαία κίνησις τὸν ὕπνον
ἐφελκομένη τε καὶ ἡδύνουσα ⁸ τὴν γὰρ ὑπὲρ τοῦτο
εὐφροσύνην , τὸ ἀτελὲς τῆς ἡλικίας χωρῆσαι φύσιν
οὐκ ἔχει) ⁸ τὸν αὑτὸν τρόπον oi διὰ τῆς ἀρετῆς ἐν τῷ .
τῇδε βίῳ τὰς ψυχὰς θρέψαντες, καὶ, καθώς φησιν ὁ
Ἀπόστολος, καταγυμνάσαντες ἑαυτῶν τὰ νοητὰ αἰ-
σθητήρια, εί πρὸς τὴν ἀσώματον ἐκείνην μετοικι-
σθεῖεν ζωὴν , πρὸς λόγον τῆς ἐνυπαρχούσης αὐτοῖς
ἓξεώς τε καὶ δυνάμεως, τῆς θείας τρυφῆς μεταλή-
ψονται, ἢ πλείονος, ἢ ἐλάττονος, κατὰ τὴν παροῦσαν
ἑκάστου δύναμιν τῶν προκειμένων μετέχοντες. Ἦ δὲ :
ἄγευστος τῆς ἀρετῆς ψυχὴ, τῶν μὲν ὲκ πονηρίας
κακῶν, ᾶτε μήτε τὴν ἀρχὴν συνενεχθεῖσα τῇ τῆς κα-
κίας νόσῳ, διαμένει ἀμέτοχος τῆς ζωῆς ἐκείνης, ῆν
Θεοῦ γνῶσίν τε καὶ μετουσίαν ὁ πρὸ τούτων λόγος
ὡρίσατο, τοσοῦτον μετέχει παρὰ τὴν πρώτην, ὅσον
χωρεῖ τὸ τρεφόμενον, ἓως ἂν, καθάπερ τινὶ τροφῇ ἰ
καταλλήλῳ τῇ θεωρίᾳ τοῦ ὄντος ὲναδρυνθεῖσα, χωρη-
τικὴ τοῦ πλείονος γένηται, ὲν δαψιλείᾳ τοῦ ὅντως
ὄντος κατ’ ἐξουσίαν μετέχουσα.
Πρὸς ταῦτα βλέποντες, ἔξω μὲν τῶν ὲκ πονηρίας Ῑ
κακῶν ὁμοίως εἷναί φαμεν τὴν ψυχὴν , τοῦ τε διὰ
μετέχειν τῆς κατὰ φύσιν ζωῆς, ὼς χωρεῖ καὶ δύναται
τῶν ὲν τῇ μακαριότητι προκειμένων μεταλαμϐάνου-
σα, καθὼς καὶ παρὰ τοῦ Παύλου τὺ τοιοῦτον ἐμάθο-
μεν, ἄλλως τρέφοντος τὸν ἤδη διὰ τῆς ἀρετῆς αὺεη-
θέντα, καὶ ἑτέρως τὺ νήπιον καὶ άτελέστερον. Πρὸς
μὲν γὰρ τοὺς τοιούτους φησὶν, ὄτι ι Γάλα ὑμᾶς
ἐπότισα, οὐ βρῶμα · οῠπω γὰρ ἠδύνασθε · ι πρὸς δὲ ἀ
τοὺς πεπληρωκότας τὸ μέτρον τῆς νοητῆς ἡλικίας,
ι Τελείων δέ ἐστι, ι φησιν, ι ή στερεὰ τροφὴ, ι τῶν
διὰ τὴν ἓξιν τὰ αἰσθητήρια γεγυμνασμένα ἐχόντων.
Β Καθάπερ τοίνυν οὐκ ἐστιν ὲν τοῖς όμοίοις είπείν εἶναι
τὸν ἄνδρα τε καὶ τὸ νήπιον, κᾶν μηδεμία νόσος
ἐκατέρῳ τούτων προσάπτηται ο (πῶς γὰρ ἂν ὲν τῷ
τσῳ τῆς τρυφῆς γένοιντο, οἱ τῶν αὐτῶν μὴ μετ-
έχοντες ;) ἀλλὰ τὸ μὲν μὴ κακοῦσθαι νόσῳ τινὶ, καὶ
ἐπὶ τούτου καὶ ἐπ’ ἐκείνου λέγεται παραπλησίως,
ἕως ἂν ἔξω πάθους ἑκάτεροςῇ ⁸ τῶν δὲ κατὰ τρυφὴν
ἡ ἀπόλαυσις οὐκέτι ὁμοίως παρὰ τῶν αὐτῶν ἐνερ-
γεῖται (τῷ μὲν γὰρ ὑπάρχει καὶ διὰ λόγων εὑ-
φραίνεσθαι, καὶ πραγμάτων ἐπιστατεῖν, καὶ εὐδοκί-
, μως ἀρχὰς μετιέναι, καὶ ταῖς τῶν δεομένων εὐεργεο
σίαις λαμπρύνεσθαι, γαμετῇ τε συνοικεῖν, ἂν οὕτω
τύχῃ καταθυμία, καὶ οἴκου ἄρχειν, καὶ ὅσα κατὰ
τοῦτον ἐστιν ἡδέα τὸν παραϐατὸν βίον εὑρεῖν, ἀκροά-
c ματά τε καὶ θεάματα, θῆραι λουτράὶ καὶ γυμνά-
σια, καὶ συμπόσια, καὶ θυμηδίαι, καὶ εί τι τοιοῦτον
ἕτερον’ τῷ δὲ νηπίῳ ή τρυφὴ, τὸ γάλα ἐστὶ, καὶ ή
τῆς τιθήνης ἀγκάλη , καὶ ἡρεμαία κίνησις τὸν ὕπνον
ἐφελκομένη τε καὶ ἡδύνουσα ⁸ τὴν γὰρ ὑπὲρ τοῦτο
εὐφροσύνην , τὸ ἀτελὲς τῆς ἡλικίας χωρῆσαι φύσιν
οὐκ ἔχει) ⁸ τὸν αὑτὸν τρόπον oi διὰ τῆς ἀρετῆς ἐν τῷ .
τῇδε βίῳ τὰς ψυχὰς θρέψαντες, καὶ, καθώς φησιν ὁ
Ἀπόστολος, καταγυμνάσαντες ἑαυτῶν τὰ νοητὰ αἰ-
σθητήρια, εί πρὸς τὴν ἀσώματον ἐκείνην μετοικι-
σθεῖεν ζωὴν , πρὸς λόγον τῆς ἐνυπαρχούσης αὐτοῖς
ἓξεώς τε καὶ δυνάμεως, τῆς θείας τρυφῆς μεταλή-
ψονται, ἢ πλείονος, ἢ ἐλάττονος, κατὰ τὴν παροῦσαν
ἑκάστου δύναμιν τῶν προκειμένων μετέχοντες. Ἦ δὲ :
ἄγευστος τῆς ἀρετῆς ψυχὴ, τῶν μὲν ὲκ πονηρίας
κακῶν, ᾶτε μήτε τὴν ἀρχὴν συνενεχθεῖσα τῇ τῆς κα-
κίας νόσῳ, διαμένει ἀμέτοχος τῆς ζωῆς ἐκείνης, ῆν
Θεοῦ γνῶσίν τε καὶ μετουσίαν ὁ πρὸ τούτων λόγος
ὡρίσατο, τοσοῦτον μετέχει παρὰ τὴν πρώτην, ὅσον
χωρεῖ τὸ τρεφόμενον, ἓως ἂν, καθάπερ τινὶ τροφῇ ἰ
καταλλήλῳ τῇ θεωρίᾳ τοῦ ὄντος ὲναδρυνθεῖσα, χωρη-
τικὴ τοῦ πλείονος γένηται, ὲν δαψιλείᾳ τοῦ ὅντως
ὄντος κατ’ ἐξουσίαν μετέχουσα.
Πρὸς ταῦτα βλέποντες, ἔξω μὲν τῶν ὲκ πονηρίας Ῑ
κακῶν ὁμοίως εἷναί φαμεν τὴν ψυχὴν , τοῦ τε διὰ