PG 46, col. 456
μὴ προσενέγκῃς τῷ στόματι, καὶ δάκνῃς τῇ κακίᾳ τὸν
amem; Ἦ· δνησις ἂν τὰ σὰ μὴ φάγῃς. καὶ λα- ”
ϐῃς τὰ τοῦ πένητος ἀδίκως; Τίς δέ αὕτη εὐσέϐεια, ἂν
ὕδωρ πίνων, eam; δόλον, καὶ αῖματοςδιψήσῃς ἐκ
πονηρίας; Ἐνήστευσε πάντως μετὰ τῶν ἕνδεκα καὶ
Ἰούδας,·-ἀλλὰ τὸν φιλάργυρον μὴ δαμάσας τρόπον,
οὐδὲν εἲς σωτηρίαν ὠφελήθη παρὰ τῆς ἀσιτίας. Καὶ
ό. διάϐολος οὐκ ἐσθίει· πνεῦμα γάρ ἐστιν ἀσώματον·
ἀλλὰ διὰ κακίαν τοῦ ὕψους ἀπέπεσεν. ὐμοίως καὶ
τῶν δαιμόνων ἕκαστος, οὔτε ὄψα προσφέρεται, οὔτε
πολυποσίας, ἢ μέθης δέχεται κατηγόρημα. Φύσις γὰρ
αὐτοὺς τῆς τῶν βρωμάτων μετουσίας ἐχώρισεν.
Ἀλλ’ ὅμως καὶ νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν, ἐμπλανὼ-
μενοι τῷ ἀέρι, κακίας είσὶ ποιηταὶ καὶ ὑπηρέται,
καὶ τὰς μεθ’ ἡμῶν ἐπιϐουλὰς ἐνεργοῦσι σπουδαίως.
Φθόνῳ δέ καὶ βασκανίᾳ τήκονται. ἃκαὶ φεύγειν καλὸν,
εί μέλλοιμεν ἄνθρωποι πρός Θεὸν συγγενῶς ἔχειν,
ἐκείνων ἐκπεσόντων τῆς πρὸς τὸ ἀγαθὸν οἰκειό-
Παιδαγωγείτω τοίνυν τδν βίον τῶν Χριστιανῶν
τρόπος φιλόσοφος. καὶ ἡ ψυχὴ φευγέτω τῆς κακίας
τὴν βλάϐην. “Av γὰρ οίνου καὶ κρεῶν ἀπεχόμενοι,
τοῖς κατὰ πρόθεσιν ἁμαρτήμασιν ὦμεν ὑπεύθυνοι,
προλέγω, καὶ προμαρτύρομαι, ὼς οὐδὲν ἡμᾶς ὀνήσει
ὕδωρ καὶ λάχανα καὶ ἀναίμακτος τράπεζα, ἀνόμοιον
τῆς ἔξωθεν ἐπιφανείας τὴν ἔνδοθεν διάθεσιν ἔχοντας.
Διὰ καθαρότητα ψυχῆς ἐνομοθετήθη νηστεία. Ei δέ
ἐκείνη τῇ προαιρέσει καὶ ταῖς ἄλλαις ἐνεργείαις μο-
λύνεται, τί μάτην προσδαπανῶμεν τὸ πινόμενον ὓδωρς
Τί ἀνέκπλυτον καὶ πολὺν γεωργοῦσι τὸν βόρϐορον ;
Τίς δνησις τῆς σωματικῆς νηστείας, ἂν μὴ καθαρεύῃ
ὁ νοῦςς Οὐδὲν γὰρ ὄφελος, ἐὰν τὸ ἀργύριον ίσχυρὸν
ὑπάρχῃ καί⁵ τὸ τέθριππον εὔτακτον, μαινομένου τσῦ
ἡνιόχου. Τί δὲ ὄφελος τῆς εὖ ἡρμοσμένης νεὼς, ἐὰν
μεθύῃ ὁ κυϐερνήτης; Νηστεία θεμέλιος’ἀρετῆς.Ὥσπερ
δὲ θεμέλιος οίκίας καὶ τρόπις πλοίου ἄχρηστα καὶ
ἀνόνητα, κᾶν σφόδρα καρτερῶς ὑποϐληθῶσιν,,ἂν μὴ
τὰ ἐξῆς αὐτοῖς τῶν ἐπιστημόνως ἐποικοδομηθῇ · οὖ-
τως καὶ τῆς ἐγκρατείας ταύτης οὐδὲν ὄφελος, ἂν μὴ
τὴν ἄλλην δικαιοσύνην προσφυῆ καὶ ἀκόλουθον δέξη-
ται. Φόϐος Θεοῦ διδασκέτω τὴν γλῶτταν φθέγγεσθαι
ἃ προσήκει, μὴ λαλεῖν τά μάταια, εἰδέναι καιροὺς
καὶ¹ μέτρα καὶ λόγον ἀναγκαῖον, καὶ ἀπόκρισιν εὖτ-τοο
χον ο μὴ λαλεῖν ἀρρύθμως ο μὴ χαλαξοῦν τοὺς ἐντυγ-
χάνοντας τῇ σφοδρότητι. Διὰ τοῦτο γάρ καὶ ὁ λεπτόο
τατος ἐκεῖνος ὑμὴν, ὁ ύποδεσμῶν αὐτῇ γλώττῃ τὴν
κάτω γένυν, χαλινὸς λέγεται, ἴνα μὴ ἄτακτα καὶ ἀνοι-
κονόμητα φθέγγηται. Εὑλογείτω καὶ μὴ λοιδορείτω·
ψαλλέτω καὶ μὴ βλασφημείτω· εὑφημείτω καὶ μὴ
καταλαλείτω· ἡ χε).ρὴ προπετὴς τῇ μνήμῃ τοῦΘεοῦ,
ὡς ἁλύσει δεσμείσθω. Διὰ τοῦτο νηστεύομεν, ὅτι τὸν
ἀμνὸν τὶν ἡμέτερον, λοιδορίαι καὶ ῥαπίσματα, πρὸ
amem; Ἦ· δνησις ἂν τὰ σὰ μὴ φάγῃς. καὶ λα- ”
ϐῃς τὰ τοῦ πένητος ἀδίκως; Τίς δέ αὕτη εὐσέϐεια, ἂν
ὕδωρ πίνων, eam; δόλον, καὶ αῖματοςδιψήσῃς ἐκ
πονηρίας; Ἐνήστευσε πάντως μετὰ τῶν ἕνδεκα καὶ
Ἰούδας,·-ἀλλὰ τὸν φιλάργυρον μὴ δαμάσας τρόπον,
οὐδὲν εἲς σωτηρίαν ὠφελήθη παρὰ τῆς ἀσιτίας. Καὶ
ό. διάϐολος οὐκ ἐσθίει· πνεῦμα γάρ ἐστιν ἀσώματον·
ἀλλὰ διὰ κακίαν τοῦ ὕψους ἀπέπεσεν. ὐμοίως καὶ
τῶν δαιμόνων ἕκαστος, οὔτε ὄψα προσφέρεται, οὔτε
πολυποσίας, ἢ μέθης δέχεται κατηγόρημα. Φύσις γὰρ
αὐτοὺς τῆς τῶν βρωμάτων μετουσίας ἐχώρισεν.
Ἀλλ’ ὅμως καὶ νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν, ἐμπλανὼ-
μενοι τῷ ἀέρι, κακίας είσὶ ποιηταὶ καὶ ὑπηρέται,
καὶ τὰς μεθ’ ἡμῶν ἐπιϐουλὰς ἐνεργοῦσι σπουδαίως.
Φθόνῳ δέ καὶ βασκανίᾳ τήκονται. ἃκαὶ φεύγειν καλὸν,
εί μέλλοιμεν ἄνθρωποι πρός Θεὸν συγγενῶς ἔχειν,
ἐκείνων ἐκπεσόντων τῆς πρὸς τὸ ἀγαθὸν οἰκειό-
Παιδαγωγείτω τοίνυν τδν βίον τῶν Χριστιανῶν
τρόπος φιλόσοφος. καὶ ἡ ψυχὴ φευγέτω τῆς κακίας
τὴν βλάϐην. “Av γὰρ οίνου καὶ κρεῶν ἀπεχόμενοι,
τοῖς κατὰ πρόθεσιν ἁμαρτήμασιν ὦμεν ὑπεύθυνοι,
προλέγω, καὶ προμαρτύρομαι, ὼς οὐδὲν ἡμᾶς ὀνήσει
ὕδωρ καὶ λάχανα καὶ ἀναίμακτος τράπεζα, ἀνόμοιον
τῆς ἔξωθεν ἐπιφανείας τὴν ἔνδοθεν διάθεσιν ἔχοντας.
Διὰ καθαρότητα ψυχῆς ἐνομοθετήθη νηστεία. Ei δέ
ἐκείνη τῇ προαιρέσει καὶ ταῖς ἄλλαις ἐνεργείαις μο-
λύνεται, τί μάτην προσδαπανῶμεν τὸ πινόμενον ὓδωρς
Τί ἀνέκπλυτον καὶ πολὺν γεωργοῦσι τὸν βόρϐορον ;
Τίς δνησις τῆς σωματικῆς νηστείας, ἂν μὴ καθαρεύῃ
ὁ νοῦςς Οὐδὲν γὰρ ὄφελος, ἐὰν τὸ ἀργύριον ίσχυρὸν
ὑπάρχῃ καί⁵ τὸ τέθριππον εὔτακτον, μαινομένου τσῦ
ἡνιόχου. Τί δὲ ὄφελος τῆς εὖ ἡρμοσμένης νεὼς, ἐὰν
μεθύῃ ὁ κυϐερνήτης; Νηστεία θεμέλιος’ἀρετῆς.Ὥσπερ
δὲ θεμέλιος οίκίας καὶ τρόπις πλοίου ἄχρηστα καὶ
ἀνόνητα, κᾶν σφόδρα καρτερῶς ὑποϐληθῶσιν,,ἂν μὴ
τὰ ἐξῆς αὐτοῖς τῶν ἐπιστημόνως ἐποικοδομηθῇ · οὖ-
τως καὶ τῆς ἐγκρατείας ταύτης οὐδὲν ὄφελος, ἂν μὴ
τὴν ἄλλην δικαιοσύνην προσφυῆ καὶ ἀκόλουθον δέξη-
ται. Φόϐος Θεοῦ διδασκέτω τὴν γλῶτταν φθέγγεσθαι
ἃ προσήκει, μὴ λαλεῖν τά μάταια, εἰδέναι καιροὺς
καὶ¹ μέτρα καὶ λόγον ἀναγκαῖον, καὶ ἀπόκρισιν εὖτ-τοο
χον ο μὴ λαλεῖν ἀρρύθμως ο μὴ χαλαξοῦν τοὺς ἐντυγ-
χάνοντας τῇ σφοδρότητι. Διὰ τοῦτο γάρ καὶ ὁ λεπτόο
τατος ἐκεῖνος ὑμὴν, ὁ ύποδεσμῶν αὐτῇ γλώττῃ τὴν
κάτω γένυν, χαλινὸς λέγεται, ἴνα μὴ ἄτακτα καὶ ἀνοι-
κονόμητα φθέγγηται. Εὑλογείτω καὶ μὴ λοιδορείτω·
ψαλλέτω καὶ μὴ βλασφημείτω· εὑφημείτω καὶ μὴ
καταλαλείτω· ἡ χε).ρὴ προπετὴς τῇ μνήμῃ τοῦΘεοῦ,
ὡς ἁλύσει δεσμείσθω. Διὰ τοῦτο νηστεύομεν, ὅτι τὸν
ἀμνὸν τὶν ἡμέτερον, λοιδορίαι καὶ ῥαπίσματα, πρὸ