PG 49, col. 249
τιμᾷ τῶν ἀγαθῶν. Οὐ κολάζει μὲν ἅπαντας, ἵνα σε
πείσῃ, ϐτι ἐστιν ἀνάστασιςο κολάζει δέ τινας, ἵνα τοὺς
ῥᾳθυμοτέρους τῷ φόϐῳ διὰ τῆς τῶν ἐτέρων τιμωρίας
ποιήσῃ σπουδαιοτέρους. Πάλιν τιμᾷ μέν τινας τῶν
ἀγαθῶν, ἵνα ἐτέρους ἐπισπάσηται ταῖς τιμαῖς πρὸς
τὸν τῆς ἀρετῆς ζῆλον· οὐ τιμᾷ δέ πάντας, ἵνα μάθῃς,
ἔτι ἐστινέτερος καιρὸς ἀποδιδοὺς ἅπασι τὰς ἀμοιδᾶζέ
Είμέν γὰρ ἅπαντες ἐνταῦθα ἀπελάμϐανον τὰ κατ’
ἀξίαν, ἠπίστησαν ἂν τῷ τῆς ἀναστάσεως λόγῳ· εί δέ
μηδεὶς ἀπελάμϐανε τά κατ’ ἀξίαν, οἱ πλείους-ἂν ἐγέ-
νοντο ῥαθυμότεροι. Διά τοῦτο τοὺς μὲν κολάζει, τοὺς
δέ-οὐ κολάζει, καὶτοὺς κολαζομένους καὶ τοὺς μὴ
κολαζομένους ὠφελῶνο ἐκείνων μὲν γὰρ ἐκκόπτει
ι κακίαν, τοὺς δέ ἐτέρους τῇ τούτων τιμωρίᾳ σωφρο-
νεστέρους ποιεῖ. Καὶ τοῦτο ἐξ ὧν ἀοτδξ εἷπεν ὁ
Χριστὸς δῆλον. Ἐπειδὴ γὰρ ἀπήγγειλαν αὐτῷ, ὅτι
πύργος κατενεχθεὶς ἀνθρώπους τινάς κατέχωσε, φησὶ
πρὸς αὐτούς· Τί Ανομίζετε, ὅτι ἐκεῖνοι ἁμαρτωλοὶ
ἠσαν μόνον; Οὒ, λέγω ῠμῖτυ ἀλλ’ ἐὰν μὴ μετα·-
νοήοήτε, καὶ ὑμεῖς τὰ αὐτὰ πείσεσθε.
Εἶδες πῶς κάκεῖνοι δι’ ἁμαρτίας ἀπώλοντο , καὶ οἱ
λοιποὶ οὐ διὰ δικαιοσύνην διέφυγον, ἀλλ’ ἵνα ταῖς
ἐκείνων τιμωρίαις βελτίους γένωνται; Οὐκοῦν ἠδίκην-
ται, φησὶν, οἱ κολαζόμενοιο ἐδύναντο γὰρ μὴ κολα-
σθέντες ταῖς ἐτέρων τιμωρίαις αὐτοὶ γενέσθαι βελ-
τίους. Ἀλλ’ εί ᾔδει βελτίους [258] ἐσομένους ὲκ
μετανοίας, οὐκ ἂν ἐκόλασεν 6 Θεός. El γὰρ πολλοὺς
προειδὼς οὐδὲν ἀπὸ τῆς μακροθυμία.. αὐτοῦ κερδοῖ-
νοῦντας, ὅμως φέρει μετὰ πολλῆς τῆς ἀνεξικακίας,
τὸ αὑτοῦ πληρῶν καὶ παρέχων αὐτοῖς ἀνανῆψαι ποτε
ἐκ τῆς οἰκείας ἀνοίας πῶς ἂν τοὺς μέλλοντας βελ-
τίους άπδ τῆς ἐτέρων γενέσθαι τιμωρίας, ἀπεστέ-
ρησεν ἂν τοῦ τῆς μετανοίας κέρδουςς ’Ὠστε οὐδὲν
οὗτοι ἠδίκηνται, καὶ τῆς κακίας αὐτοῖς ἐκκοπείσης τῇ
τιμωρίᾳ, καὶτῆς ἐκεῖ κολάσεως κουφοτέρας ἐσομένης,
διὰ τδ προλαϐόντας ἐνταῦθα παθεῖν κακῶς. Πάλιν οἱ
μὴ κολασθέντες οὐδὲν ἠδίκηνται. Ἐξὴν γὰρ αὐτοῖς,
εῐπερ ἐϐούλοντο, τῇ μακροθυμίᾳ τοῦ Θεοῦ πρὸς με·
ταϐολὴν ἀρίστην χρήσασθαι, καὶ θαυμάσαντας τὸ
ἀνεξίκακον αἰδεσθῆναι τῆς ἀνοχῆς τὴν ὑπερϐολὴν,
καὶ μεταστῆναι ποτε πρὸς ἀρετὴν, καὶ ταῖς ἐτέρων
τιμωρίαις τὴν οἰκείαν κερδᾶναι σωτηρίαν. Εἰ δὲ ἐπι-
μένουσι τῇ πονηρίᾳ, οὐχ 6 Θεὸς αἴτιος, 6 διά τοῦτο
μακροθυμῶν, ἵνα αὐτοὺς ἀνακτήσηται, ἀλλ’ ἐκεῖνοι
συγγνώμης ἀνάξιοι, οἱ μὴ χρησάμενοι εἰς δέον τῇ τοῦ
Θεοῦ μακροθυμίᾳ. Οὐ τοῦτον δέ τὸν λόγον μόνον
ἔστιν εἰπεῖν, δι’ ὃν οὐ κολάζονται πάντες ἐνταῦθα οί
πονηροὶ, ἀλλά καὶ ἕτερον οὐκ ἐλάττονα τούτου. Ποῖον
δὴ τοῦτον; ’Ότι εί πᾶσι παρ’ αὐτά τὰ ἁμαρτήματα
τας κολάσεις ἐπήγαγεν 6 Θεὸς, προανηρπάσθη ἂν τὸ
γένος ἡ μῶν, καὶ οὐκ ἂν ἔφθασεν είς διαδοχὴν ἐλθεῖν.
Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι τοῦτό ἐστιν ἀληθὲς, ἄκουσον τοῦ
προφήτου λέγοντος· Ἐὰν ἀνομίας παρατηρήσῃ ,
Κύριε, τίς ὑποστήσεται; Εἰ δέ δοκεῖ καὶ βασανίσαι
τὴν ῥῆσιν, τὸν ἑκάστου βίον ἀφέντες μετά ἀκριϐείας
ἐξετάζειν (οὐδὲ γὰρ δυνατὸν ἡμῖν εἰδέναι τά ἐκάστῳ
βεϐιωμένα), άπερ ἀναντιῤῥήτως ἀπαντες ἁμαρτάνο-
πείσῃ, ϐτι ἐστιν ἀνάστασιςο κολάζει δέ τινας, ἵνα τοὺς
ῥᾳθυμοτέρους τῷ φόϐῳ διὰ τῆς τῶν ἐτέρων τιμωρίας
ποιήσῃ σπουδαιοτέρους. Πάλιν τιμᾷ μέν τινας τῶν
ἀγαθῶν, ἵνα ἐτέρους ἐπισπάσηται ταῖς τιμαῖς πρὸς
τὸν τῆς ἀρετῆς ζῆλον· οὐ τιμᾷ δέ πάντας, ἵνα μάθῃς,
ἔτι ἐστινέτερος καιρὸς ἀποδιδοὺς ἅπασι τὰς ἀμοιδᾶζέ
Είμέν γὰρ ἅπαντες ἐνταῦθα ἀπελάμϐανον τὰ κατ’
ἀξίαν, ἠπίστησαν ἂν τῷ τῆς ἀναστάσεως λόγῳ· εί δέ
μηδεὶς ἀπελάμϐανε τά κατ’ ἀξίαν, οἱ πλείους-ἂν ἐγέ-
νοντο ῥαθυμότεροι. Διά τοῦτο τοὺς μὲν κολάζει, τοὺς
δέ-οὐ κολάζει, καὶτοὺς κολαζομένους καὶ τοὺς μὴ
κολαζομένους ὠφελῶνο ἐκείνων μὲν γὰρ ἐκκόπτει
ι κακίαν, τοὺς δέ ἐτέρους τῇ τούτων τιμωρίᾳ σωφρο-
νεστέρους ποιεῖ. Καὶ τοῦτο ἐξ ὧν ἀοτδξ εἷπεν ὁ
Χριστὸς δῆλον. Ἐπειδὴ γὰρ ἀπήγγειλαν αὐτῷ, ὅτι
πύργος κατενεχθεὶς ἀνθρώπους τινάς κατέχωσε, φησὶ
πρὸς αὐτούς· Τί Ανομίζετε, ὅτι ἐκεῖνοι ἁμαρτωλοὶ
ἠσαν μόνον; Οὒ, λέγω ῠμῖτυ ἀλλ’ ἐὰν μὴ μετα·-
νοήοήτε, καὶ ὑμεῖς τὰ αὐτὰ πείσεσθε.
Εἶδες πῶς κάκεῖνοι δι’ ἁμαρτίας ἀπώλοντο , καὶ οἱ
λοιποὶ οὐ διὰ δικαιοσύνην διέφυγον, ἀλλ’ ἵνα ταῖς
ἐκείνων τιμωρίαις βελτίους γένωνται; Οὐκοῦν ἠδίκην-
ται, φησὶν, οἱ κολαζόμενοιο ἐδύναντο γὰρ μὴ κολα-
σθέντες ταῖς ἐτέρων τιμωρίαις αὐτοὶ γενέσθαι βελ-
τίους. Ἀλλ’ εί ᾔδει βελτίους [258] ἐσομένους ὲκ
μετανοίας, οὐκ ἂν ἐκόλασεν 6 Θεός. El γὰρ πολλοὺς
προειδὼς οὐδὲν ἀπὸ τῆς μακροθυμία.. αὐτοῦ κερδοῖ-
νοῦντας, ὅμως φέρει μετὰ πολλῆς τῆς ἀνεξικακίας,
τὸ αὑτοῦ πληρῶν καὶ παρέχων αὐτοῖς ἀνανῆψαι ποτε
ἐκ τῆς οἰκείας ἀνοίας πῶς ἂν τοὺς μέλλοντας βελ-
τίους άπδ τῆς ἐτέρων γενέσθαι τιμωρίας, ἀπεστέ-
ρησεν ἂν τοῦ τῆς μετανοίας κέρδουςς ’Ὠστε οὐδὲν
οὗτοι ἠδίκηνται, καὶ τῆς κακίας αὐτοῖς ἐκκοπείσης τῇ
τιμωρίᾳ, καὶτῆς ἐκεῖ κολάσεως κουφοτέρας ἐσομένης,
διὰ τδ προλαϐόντας ἐνταῦθα παθεῖν κακῶς. Πάλιν οἱ
μὴ κολασθέντες οὐδὲν ἠδίκηνται. Ἐξὴν γὰρ αὐτοῖς,
εῐπερ ἐϐούλοντο, τῇ μακροθυμίᾳ τοῦ Θεοῦ πρὸς με·
ταϐολὴν ἀρίστην χρήσασθαι, καὶ θαυμάσαντας τὸ
ἀνεξίκακον αἰδεσθῆναι τῆς ἀνοχῆς τὴν ὑπερϐολὴν,
καὶ μεταστῆναι ποτε πρὸς ἀρετὴν, καὶ ταῖς ἐτέρων
τιμωρίαις τὴν οἰκείαν κερδᾶναι σωτηρίαν. Εἰ δὲ ἐπι-
μένουσι τῇ πονηρίᾳ, οὐχ 6 Θεὸς αἴτιος, 6 διά τοῦτο
μακροθυμῶν, ἵνα αὐτοὺς ἀνακτήσηται, ἀλλ’ ἐκεῖνοι
συγγνώμης ἀνάξιοι, οἱ μὴ χρησάμενοι εἰς δέον τῇ τοῦ
Θεοῦ μακροθυμίᾳ. Οὐ τοῦτον δέ τὸν λόγον μόνον
ἔστιν εἰπεῖν, δι’ ὃν οὐ κολάζονται πάντες ἐνταῦθα οί
πονηροὶ, ἀλλά καὶ ἕτερον οὐκ ἐλάττονα τούτου. Ποῖον
δὴ τοῦτον; ’Ότι εί πᾶσι παρ’ αὐτά τὰ ἁμαρτήματα
τας κολάσεις ἐπήγαγεν 6 Θεὸς, προανηρπάσθη ἂν τὸ
γένος ἡ μῶν, καὶ οὐκ ἂν ἔφθασεν είς διαδοχὴν ἐλθεῖν.
Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι τοῦτό ἐστιν ἀληθὲς, ἄκουσον τοῦ
προφήτου λέγοντος· Ἐὰν ἀνομίας παρατηρήσῃ ,
Κύριε, τίς ὑποστήσεται; Εἰ δέ δοκεῖ καὶ βασανίσαι
τὴν ῥῆσιν, τὸν ἑκάστου βίον ἀφέντες μετά ἀκριϐείας
ἐξετάζειν (οὐδὲ γὰρ δυνατὸν ἡμῖν εἰδέναι τά ἐκάστῳ
βεϐιωμένα), άπερ ἀναντιῤῥήτως ἀπαντες ἁμαρτάνο-