PG 58, col. 991
tu desineres filius esse mulieris. Propterea duplex facta generatio est, hæc scilicet nostræ si-
milis, illa nostram eminenter excedens. Ouod enim natus ex femina est, et nobis competit :
quod vero non exς sanguine, neque ex voluntate carnis aut viri, scd exς Spiritu sancto, nliam
nobis sublimiorem futuramaque et Spiritu consequendam generationem promaittit. Spd alia
quoque omnnia exς simili diversitate constabant. Nam et baptisma profecto tale suscepit, quod
haberet quidemaliquid veteris, haberet ot aliquid novi. Ouod enim baptixatus est a propheta,
expressit vetus : quod autem descendit Spiritus, adumbravit novum. Ac proinde ut si quis-
piam in arena consistens, duos aliquos invicer dissidentes, extenta manu utraque utrinque
prendens conjungat: ita tecit et Christus veteri novum, divinam naturam humaanæ, suis nostra
ungendo. VPides nunc puto fulgorem urbis procnl coruscantis, vides quanto inter ipsa prin-
cipia splendore lucet,quomodo tibi regem ipsum humana specie, sic mortalibus velut exer-
citui admixtum ostendit. Noque enimin bello semper propriam habererex cernitur digrnitatem,
sed purpura et diademaate relictis, militis habitum frequenter induitur. Sed illic, ne cognitus
hostes in se convertat; hic contra, ut ne agnitus ante congressum in fugam vertat hostem,
suosque majestatis fulgur conturbet: salvare enim, non terrere studuit. Et idcirco illumm hac
appellalione continuo nominavit, Jesum utique nuncupando. Jesus enim non est fGræci ser-
monis vocabulum , seed Hebraica lingua Jesus dicitur, quod est in nostro sermone Salvator τ
Salvator autem ab eo, quod salutem populo suo præstaturus advenerit.
I. Jamne igitur intelligis, quemadmodum evangelista auditorem in excelsa subvexerit, et
ea certequæin usu essevideronturloquutus,perquætamenipsalonge nos maajora,quam omnes
sperare poteramus, edocuit. Utriusque igitur istius nominis apud Judæos erat celebrata no-
titia. Quia enim incredibilia erant quæ promittebantur futura: etiam nominum præcesserunt
figuræ, ut porro ante omnis ext invidia novitatis tumultus oriturus exslingueretur. Jesus
namque etiam ille dicitur, qui post Moysem populum in terram repromissionis induxit.VPides
figurama, perspice veritatem. Ille in terram repromissionis, hic vero introduxit in cælum,
et ea quæ sunt in cælis bona. IHle postquam Moyses mortuus est, iste postquam lex per
Moysem lata cessavit. Ile ducis dignitate pollens, iste vero regis majestate præfulgens. Sed
ne Jesum audiens, de societate nominum patereris errorem, continuo subjunxit et Christum,
Jesu CChristi, inquit, lii David. Ile enim non erat ex David, sed ex alia tribu. Cujus vero rci
gratia librum ipsum generationis Christi vocat, ubi non sola utique generatio, sedtota prorsus
psius mysterii dispensatio continetur? Ouia totius scilicet dispensationis caput et radix, at-
que principium omnium nobis in hoc consistit bonorum. Ut enim Moyses librum cæli appel-
lavit ac terræ, cum certe non de cælo solum terraque loqueretur, sed de cunctis quæ inter-
ipsa subsistunt : ita etiam evangelista ab ipso omnium fonte et capite bonorum librum voca-
vit. Omni siquidem admiratione plenissimum est, et super spem exspectationemque morta-
lium, quod Deus homo factus est. Hoc autem impleto, illa omnia quæ sequuntur, juxta
ordinem et rationem consequuntur. Oua vero de causa non eum ante filium Abrahæ, et poste
filium David nuncupavit? Non sicut opinantur aliqui, ab inferioribus volens ad superiora
conscendere: alioqui fecisset quod fecit et Lucas; nunc autem e contrario facit; cur ergoo-
commemoravit priorem David? Ouia ipse proculdubio in omnium versabatur ore, ob insignc
honoris et gloriæ, ob ipsius quoque temporis spatia junctiora. Non enim olim defunctus fueraὲ
sicut Abraham. Etsi enim utrique promiserat Deus, sed tamen illud quasi antiquum retice-
hatur, hoc vero quasi novum et recens ab omanibus cclebrabatur. Ipsi namque Judæi dicunt:
Nonne exæ semine David, et Aethlehem castellο, ubi erat David, voenit Christus (Joan.7. Κ2)7
Nomo igitur illum filium Abrahæ, sed omnes filium David nominabant. Etenim propter tem-
pus, ut dixi, propterque regnum hic magis in homainum memoria vigebat. Simili etiam rationo
honorabiliores quosque de sanctitatereges,qui post Davidfuisse referuntur, ab illo omnes vo-
cabant. Nec ipsi solum, verum etiam Deus. Nam et Εαechiel et alii Prophetæ dicunt David surre-
cturum esse cis,atqueventurum:non de illo ntique mortuo jam loquentes, sed deiis qui illius
virtutem erantimitaturi. Bt Εxechiæ quidem dicit: Protepamcivitatemo istam propterme, et prο-
pter David puerum meum (ὰ. Reρ. 19. Bὲ). Salomoni vero dicebat : Quoniam propter Davt
regnum ejus iipso vivente non dirumpoeret ( 9. Reg.11. 9ὲ). Multa enim illius vir et coram Deo
erat et coram hominibus gloria. Propterea igitur a notiore interim et cclebratiore persona
sumit exordiuma: et tum demum ad antiquiorema recurrit parentem, superluumo, quantum ad
Judæos spectat, esse judicans, sermonem superius ordiri. Isti enim erant præcipue maxime-
que mirabiles : ille quidem quod esset rex et propheta, hic vero quod propheta et patriarcha.
Btunde,inquis, manifestum est ex David esse Christum? Si enim non ex viro,sed tantummaodo
est natus ex Virgine, de cujus certe generatione reticetur, quomodo scire poterimus illum ex
David stirpe descendere? Duo sunt enim, quæ pariunt quæstionem: unum, quæ cansa sit, ut
in generationum catalogo Virgo sileatur; alterum vero, qua ratione Joseph memoretur ab
eis, cui certe nihil cum Christi generatione est comamune. VPidetur enim et unum abundare,
ct alterum deesse. Ouid ergo dicemus ? Quod utique primum illud necesse fuerit memorari,
quemadmodum ex David Virgo descenderit. lnde hoc itaque discemus? Audi ad Gabriel lo-
quentem Dominuma: Eade ad irginem desponsatom viro,cut nomen Jοεepὲ, eæ domo ct fam-
tia David(Euc. 1. 27). Ouid igitur vis audire manifestius, cum ex domao et familia David illam
Virginem esse cognoscas?
ἐ. Dnde patet quod inde utique erat etiam Joseph. Fucrat quippe in lege præceptum, eτ
diversis tribubus non licere usurpari conjugium. Sed et patriarcha Jacob de Judæ stirpe
illum venturum esse præhxit : Non deficiet, inquit, princeps de Juda, nec duæ de Jemlorαbμ
milis, illa nostram eminenter excedens. Ouod enim natus ex femina est, et nobis competit :
quod vero non exς sanguine, neque ex voluntate carnis aut viri, scd exς Spiritu sancto, nliam
nobis sublimiorem futuramaque et Spiritu consequendam generationem promaittit. Spd alia
quoque omnnia exς simili diversitate constabant. Nam et baptisma profecto tale suscepit, quod
haberet quidemaliquid veteris, haberet ot aliquid novi. Ouod enim baptixatus est a propheta,
expressit vetus : quod autem descendit Spiritus, adumbravit novum. Ac proinde ut si quis-
piam in arena consistens, duos aliquos invicer dissidentes, extenta manu utraque utrinque
prendens conjungat: ita tecit et Christus veteri novum, divinam naturam humaanæ, suis nostra
ungendo. VPides nunc puto fulgorem urbis procnl coruscantis, vides quanto inter ipsa prin-
cipia splendore lucet,quomodo tibi regem ipsum humana specie, sic mortalibus velut exer-
citui admixtum ostendit. Noque enimin bello semper propriam habererex cernitur digrnitatem,
sed purpura et diademaate relictis, militis habitum frequenter induitur. Sed illic, ne cognitus
hostes in se convertat; hic contra, ut ne agnitus ante congressum in fugam vertat hostem,
suosque majestatis fulgur conturbet: salvare enim, non terrere studuit. Et idcirco illumm hac
appellalione continuo nominavit, Jesum utique nuncupando. Jesus enim non est fGræci ser-
monis vocabulum , seed Hebraica lingua Jesus dicitur, quod est in nostro sermone Salvator τ
Salvator autem ab eo, quod salutem populo suo præstaturus advenerit.
I. Jamne igitur intelligis, quemadmodum evangelista auditorem in excelsa subvexerit, et
ea certequæin usu essevideronturloquutus,perquætamenipsalonge nos maajora,quam omnes
sperare poteramus, edocuit. Utriusque igitur istius nominis apud Judæos erat celebrata no-
titia. Quia enim incredibilia erant quæ promittebantur futura: etiam nominum præcesserunt
figuræ, ut porro ante omnis ext invidia novitatis tumultus oriturus exslingueretur. Jesus
namque etiam ille dicitur, qui post Moysem populum in terram repromissionis induxit.VPides
figurama, perspice veritatem. Ille in terram repromissionis, hic vero introduxit in cælum,
et ea quæ sunt in cælis bona. IHle postquam Moyses mortuus est, iste postquam lex per
Moysem lata cessavit. Ile ducis dignitate pollens, iste vero regis majestate præfulgens. Sed
ne Jesum audiens, de societate nominum patereris errorem, continuo subjunxit et Christum,
Jesu CChristi, inquit, lii David. Ile enim non erat ex David, sed ex alia tribu. Cujus vero rci
gratia librum ipsum generationis Christi vocat, ubi non sola utique generatio, sedtota prorsus
psius mysterii dispensatio continetur? Ouia totius scilicet dispensationis caput et radix, at-
que principium omnium nobis in hoc consistit bonorum. Ut enim Moyses librum cæli appel-
lavit ac terræ, cum certe non de cælo solum terraque loqueretur, sed de cunctis quæ inter-
ipsa subsistunt : ita etiam evangelista ab ipso omnium fonte et capite bonorum librum voca-
vit. Omni siquidem admiratione plenissimum est, et super spem exspectationemque morta-
lium, quod Deus homo factus est. Hoc autem impleto, illa omnia quæ sequuntur, juxta
ordinem et rationem consequuntur. Oua vero de causa non eum ante filium Abrahæ, et poste
filium David nuncupavit? Non sicut opinantur aliqui, ab inferioribus volens ad superiora
conscendere: alioqui fecisset quod fecit et Lucas; nunc autem e contrario facit; cur ergoo-
commemoravit priorem David? Ouia ipse proculdubio in omnium versabatur ore, ob insignc
honoris et gloriæ, ob ipsius quoque temporis spatia junctiora. Non enim olim defunctus fueraὲ
sicut Abraham. Etsi enim utrique promiserat Deus, sed tamen illud quasi antiquum retice-
hatur, hoc vero quasi novum et recens ab omanibus cclebrabatur. Ipsi namque Judæi dicunt:
Nonne exæ semine David, et Aethlehem castellο, ubi erat David, voenit Christus (Joan.7. Κ2)7
Nomo igitur illum filium Abrahæ, sed omnes filium David nominabant. Etenim propter tem-
pus, ut dixi, propterque regnum hic magis in homainum memoria vigebat. Simili etiam rationo
honorabiliores quosque de sanctitatereges,qui post Davidfuisse referuntur, ab illo omnes vo-
cabant. Nec ipsi solum, verum etiam Deus. Nam et Εαechiel et alii Prophetæ dicunt David surre-
cturum esse cis,atqueventurum:non de illo ntique mortuo jam loquentes, sed deiis qui illius
virtutem erantimitaturi. Bt Εxechiæ quidem dicit: Protepamcivitatemo istam propterme, et prο-
pter David puerum meum (ὰ. Reρ. 19. Bὲ). Salomoni vero dicebat : Quoniam propter Davt
regnum ejus iipso vivente non dirumpoeret ( 9. Reg.11. 9ὲ). Multa enim illius vir et coram Deo
erat et coram hominibus gloria. Propterea igitur a notiore interim et cclebratiore persona
sumit exordiuma: et tum demum ad antiquiorema recurrit parentem, superluumo, quantum ad
Judæos spectat, esse judicans, sermonem superius ordiri. Isti enim erant præcipue maxime-
que mirabiles : ille quidem quod esset rex et propheta, hic vero quod propheta et patriarcha.
Btunde,inquis, manifestum est ex David esse Christum? Si enim non ex viro,sed tantummaodo
est natus ex Virgine, de cujus certe generatione reticetur, quomodo scire poterimus illum ex
David stirpe descendere? Duo sunt enim, quæ pariunt quæstionem: unum, quæ cansa sit, ut
in generationum catalogo Virgo sileatur; alterum vero, qua ratione Joseph memoretur ab
eis, cui certe nihil cum Christi generatione est comamune. VPidetur enim et unum abundare,
ct alterum deesse. Ouid ergo dicemus ? Quod utique primum illud necesse fuerit memorari,
quemadmodum ex David Virgo descenderit. lnde hoc itaque discemus? Audi ad Gabriel lo-
quentem Dominuma: Eade ad irginem desponsatom viro,cut nomen Jοεepὲ, eæ domo ct fam-
tia David(Euc. 1. 27). Ouid igitur vis audire manifestius, cum ex domao et familia David illam
Virginem esse cognoscas?
ἐ. Dnde patet quod inde utique erat etiam Joseph. Fucrat quippe in lege præceptum, eτ
diversis tribubus non licere usurpari conjugium. Sed et patriarcha Jacob de Judæ stirpe
illum venturum esse præhxit : Non deficiet, inquit, princeps de Juda, nec duæ de Jemlorαbμ