PG 88, col. 976
Ὅρα, ὅτι τὸ ἀπολῦσαι τὸ θέλημά σου τῷ πλησίον
ὲν γνώσει, αὕτη ἐστὶν ἡ ταπείνωσις.
Ei βούλει μὴ ἐνεργεῖσθαι ὑπὸ τῶν πονηρῶν,
ὲξουδένωσιν ψυχῆς καὶ θλίψιν σαρκὸς καταδέχου,
καὶτοῦτο οὐ μερικῶς, ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ τόπῳ, καὶ
καιρῷ, καὶ πράγματι.
Σκόλιον ιϐ’.
Ἀμήχανον τὸν μὴ καταδεξάμενον τὸ πρὸς πάντας
ύποδεὲς καὶ ἔσχατον δυνηθῆναί ποτε,ἢ λοιδορούμε-
vov, θυμοῦ κρατῆσαι, ἢ θλιϐόμενον μετὰ μακροθυσ
μίας περιγενέσθαι τῶν πειρασμῶν.
Περὶ τῶν ἀνεκφρὰστωις λῖτςσμῶν τῆς ,βλασφη-
μιας a .
μίας (0)-
Χαλεπῆς ῥίζης καὶ μητρὸς χαλεπώτατον ἀπόγο-
νον εἶναι ὲν τοῖς φθάσασιν ἀκηκόαμεν, λέγω δὴ τῆς
μιαρᾶς ὑπερηφανίας ἄρρητον τῆς βλασφημίας ἀπό·
γονον · διδ ἀναγκαῖον αὐτὸν είς μέσον ἀχθῆναι ° ού
γάρ τῶν τυχόντων, ἀλλά γε καὶ πολὺ πάντων χαλε-
πώτερος ἐχθρὸς καὶ πολέμιος καθέστηκε, καὶ τὸ δὴ
χαλεπώτερον οὐδὲ εὐχερῶς ἐκφρασθῆναι καὶ¹ ἐξομο-
λογηθῆναι,ἦ στηλιτευθῆναι πνευματικῷ ίατρῷ δυ-
νάμενος. Διὸ καὶ πολλοῖς πολλάκις ἀπόγνωσιν καὶ
ἀνελπιστίαν ἐγέννησεν ⁸ ὥσπερ σκώληξ ὲν ξύλῳ,
πᾶσαν αὐτῶν ⁷τὴν ’ἐλπίδακ ἐξαναλώσας-ό ἀνόσιος.
Οὗτος τοίνυν, οὗτος ὁ παμμίαρος φιλεῖ πολλάκις παρ’
αὐτὰς τὰς ἁγίας συνάξεις, καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν φρι-
κτὴν τῶν μυστηρίων ὥραν δυσφημεῖν τὸν Κύριον, καὶ
τά τελούμενα ἆγια. Ὅθεν μάλιστα καὶ μανθάνομεν
σαφῶς μὴ οὖσαν τὴν ἡμετέραν ψυχὴν τὴν τά ἄθεσμα,
καὶ ἀκατάληπτα ἐκεῖνα, καὶ ἄρρητα λόγια ἔνδοθεν
φθεγξαμένην ⁸ ἀλλά τὸν μισόθεον δαίμονα τὸν ὲκ
τῶν οὐρανῶν δραπετεύσαντα ο διὰ τὸ κάκεῖ τὸν Κύ-
ριον βλασφημίας τῷ δοκεῖν βαλεῖν. Εἰ γὰρ ἐμοὶ σί
ἄσμενοι ἐκεῖνοι καὶ ἀπρεπεῖς λόγοι, πῶς τὸ δῶρον
δεξάμενος προσκυνῶ; Πῶς λοιδορεῖν καὶ εὐλογεῖν
δύναμαι; Πολλοὺς ὁ ἀπατεὼν οὗτος καὶ ψυχοφθόρος
είς ἔκστασιν φρενῶν ἤγαγε πολλάκις · οὐδεὶς γὰρ
ἕτερος λογισμὸς οὕτως δυσεξαγόρευτος, ὡς αὐτὸς
καθέστηκε · διὸ πολλάκις τοῖς πολλοῖς καί⁵ συνεγήραα ⁸
σεν [αι. συγγεγήρακεν]. Οὐδὲν γὰρ οὕτως τοῖς δαίς
μοσι καὶ τοῖς λογισμοῖς ἰσχὺν καθ’ ἡμῶν δίδωσιν,
ὡς τὸ τούτους ἀνεξαγορεύτους ὲν τῇ καρδίᾳ σιτί-
ζεσθαι καὶ ἀποκρύπτεσθαι · μηδεὶς ἐπὶ λογισμοῖς
βλασφημίας αὑτὸν αἴτιον εἶναι λογίσοιτο ο καρδιο-
γνώστης γάρ ἐστιν ὁ Κύριος. καὶ ἐπίσταται, οὐχ
ἡμῶν, ἀλλά τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν εἶναι τὰ τοιαῦτα ρη-
ματα. Τὸ μεθύειν αῖτιον τοῦ προσκόπτειν ⁸ καὶ τὸ
ύπερηφανεύεσθαι, αἴτιον τῶν ἀπρεπῶν λογισμῶν,
καὶ,ἐκ μὲν τοῦ προσκόπτειν ἀναίτιος ό προσκόψας,
κ δὲ τοῦ μεθύειν πάντως τιμωρηθήσεται. ⁷Ἐν προσο
υχῇ σταθέντων ἡμῶν oi άκάθαρτοι καὶ ἄρρητοι
ὲν γνώσει, αὕτη ἐστὶν ἡ ταπείνωσις.
Ei βούλει μὴ ἐνεργεῖσθαι ὑπὸ τῶν πονηρῶν,
ὲξουδένωσιν ψυχῆς καὶ θλίψιν σαρκὸς καταδέχου,
καὶτοῦτο οὐ μερικῶς, ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ τόπῳ, καὶ
καιρῷ, καὶ πράγματι.
Σκόλιον ιϐ’.
Ἀμήχανον τὸν μὴ καταδεξάμενον τὸ πρὸς πάντας
ύποδεὲς καὶ ἔσχατον δυνηθῆναί ποτε,ἢ λοιδορούμε-
vov, θυμοῦ κρατῆσαι, ἢ θλιϐόμενον μετὰ μακροθυσ
μίας περιγενέσθαι τῶν πειρασμῶν.
Περὶ τῶν ἀνεκφρὰστωις λῖτςσμῶν τῆς ,βλασφη-
μιας a .
μίας (0)-
Χαλεπῆς ῥίζης καὶ μητρὸς χαλεπώτατον ἀπόγο-
νον εἶναι ὲν τοῖς φθάσασιν ἀκηκόαμεν, λέγω δὴ τῆς
μιαρᾶς ὑπερηφανίας ἄρρητον τῆς βλασφημίας ἀπό·
γονον · διδ ἀναγκαῖον αὐτὸν είς μέσον ἀχθῆναι ° ού
γάρ τῶν τυχόντων, ἀλλά γε καὶ πολὺ πάντων χαλε-
πώτερος ἐχθρὸς καὶ πολέμιος καθέστηκε, καὶ τὸ δὴ
χαλεπώτερον οὐδὲ εὐχερῶς ἐκφρασθῆναι καὶ¹ ἐξομο-
λογηθῆναι,ἦ στηλιτευθῆναι πνευματικῷ ίατρῷ δυ-
νάμενος. Διὸ καὶ πολλοῖς πολλάκις ἀπόγνωσιν καὶ
ἀνελπιστίαν ἐγέννησεν ⁸ ὥσπερ σκώληξ ὲν ξύλῳ,
πᾶσαν αὐτῶν ⁷τὴν ’ἐλπίδακ ἐξαναλώσας-ό ἀνόσιος.
Οὗτος τοίνυν, οὗτος ὁ παμμίαρος φιλεῖ πολλάκις παρ’
αὐτὰς τὰς ἁγίας συνάξεις, καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν φρι-
κτὴν τῶν μυστηρίων ὥραν δυσφημεῖν τὸν Κύριον, καὶ
τά τελούμενα ἆγια. Ὅθεν μάλιστα καὶ μανθάνομεν
σαφῶς μὴ οὖσαν τὴν ἡμετέραν ψυχὴν τὴν τά ἄθεσμα,
καὶ ἀκατάληπτα ἐκεῖνα, καὶ ἄρρητα λόγια ἔνδοθεν
φθεγξαμένην ⁸ ἀλλά τὸν μισόθεον δαίμονα τὸν ὲκ
τῶν οὐρανῶν δραπετεύσαντα ο διὰ τὸ κάκεῖ τὸν Κύ-
ριον βλασφημίας τῷ δοκεῖν βαλεῖν. Εἰ γὰρ ἐμοὶ σί
ἄσμενοι ἐκεῖνοι καὶ ἀπρεπεῖς λόγοι, πῶς τὸ δῶρον
δεξάμενος προσκυνῶ; Πῶς λοιδορεῖν καὶ εὐλογεῖν
δύναμαι; Πολλοὺς ὁ ἀπατεὼν οὗτος καὶ ψυχοφθόρος
είς ἔκστασιν φρενῶν ἤγαγε πολλάκις · οὐδεὶς γὰρ
ἕτερος λογισμὸς οὕτως δυσεξαγόρευτος, ὡς αὐτὸς
καθέστηκε · διὸ πολλάκις τοῖς πολλοῖς καί⁵ συνεγήραα ⁸
σεν [αι. συγγεγήρακεν]. Οὐδὲν γὰρ οὕτως τοῖς δαίς
μοσι καὶ τοῖς λογισμοῖς ἰσχὺν καθ’ ἡμῶν δίδωσιν,
ὡς τὸ τούτους ἀνεξαγορεύτους ὲν τῇ καρδίᾳ σιτί-
ζεσθαι καὶ ἀποκρύπτεσθαι · μηδεὶς ἐπὶ λογισμοῖς
βλασφημίας αὑτὸν αἴτιον εἶναι λογίσοιτο ο καρδιο-
γνώστης γάρ ἐστιν ὁ Κύριος. καὶ ἐπίσταται, οὐχ
ἡμῶν, ἀλλά τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν εἶναι τὰ τοιαῦτα ρη-
ματα. Τὸ μεθύειν αῖτιον τοῦ προσκόπτειν ⁸ καὶ τὸ
ύπερηφανεύεσθαι, αἴτιον τῶν ἀπρεπῶν λογισμῶν,
καὶ,ἐκ μὲν τοῦ προσκόπτειν ἀναίτιος ό προσκόψας,
κ δὲ τοῦ μεθύειν πάντως τιμωρηθήσεται. ⁷Ἐν προσο
υχῇ σταθέντων ἡμῶν oi άκάθαρτοι καὶ ἄρρητοι