PG 9, col. 654
In English: Excerpts of Theodotus 1
illa non est interpretatus : vel quia passim mutilata et depravata, vel quia non usquequaque orthodoxa
sunt, ut quæ Basilidis quoque et Valentini opiniones identidem allegent. SvLnemo. - Hic Valentinianorum
ttas expositiones aliorumque hæreticorum videtur Clemens sedulo adnotare atque exponere, ut eorum
magis videlicet commentatio videatur, quam ejusdem Clementis ac viri vere eccleciastic. Nam propterea
illi inscriptum opus aut etiam breviatori Τheodοto κατὰ τοὺς Οὐαλεντίνου χρόνους, nisi potius legendum
αἰῶνας, aut nisi alterum pro altero et quasi συνώνυμα vel Clemens vel etiam Τheodotus voluit, in
Deo t angelis magis αἰῶνας, in nobis κατὰ τὸ παθητόν, et mortali hoc tempore ac rerum statu
χρόνους. Ut sit expositio locorum Scripturæ aut etiam Christianæ religionis mysteriorum ad mentem Va-
Ientini ejusque Æonum et quasi theogoniæ, non contra eum : quod miror opus a viro ecciesiastico eo
sensu proficisci potuisse, vel certe Eusebium dissimulasse. Quod si ipse hæc ut portentosa, et aliena a
regnla ecclesiastica, ipsa ea narratione satis elidi existimavit, uti fere Epiphanius laudato Ancorati opere,
debuit certe sensum mentemque suam distinctius promere, et pretiosum a vili separare. Etsi non ca-
rent omni venia priscæ adeo ætatis homines, et qui primi Seripturarum agrum sic hæreticorum sensi-
hhus horrentem excolendum susceperant, si illorum non multa exstirparunt, suaque ipsis illorum in isto
una quasi pene conlata ac confusa viderunt. Quanquam probabilius est majori luce Clementem suam
Iucubrationem digessisse, et quid ecclesiasticum quidve Valentinianum et hæreticum, magis insinuasse,
quæ breviator sic non observaverit. Quis iste Τheodotus, nimis incertum, cum hic etiam Τheodotus ci-
tetur. qui fuerit Clemente antiquior et ex Valentini secta. Nescio an Τheodotus Ancyranus Cyrilli collega
adversus Nestorium, satis probatus Nicephoro patriarchæ in suis Antirrhecis, in istis operam posnisse
dici possit, atque hinc nævos contraxisse, ut non satis sanus in fide Deitatis visus sit, ut neque Eusebius
cum suo Origene qui ideis aut incertis conjecturis animum pascit sibique divinat, non certe aliquid affert
in quo lector conquiescat. Hac cautela opus hoc explicandmm suscepi, quidquid in illud a me conferatur,
et ut ita in eo aliqua antiquitatis lumina venemur, ut incontaminata nobis fides ac vere ecclesiastica, ex
hæreticorum illis fabulis atque igmentis nihil detrimenti sentiant, sed ad ridendas hominum vere stulto-
rum in sapientia sua nænias nugasque magis convalescat. Videndi Epiph. hæresi 31, lrenæus toto late
opere Adversus hæreses, Τertullianus et alii.Quod Ἀνατολικὴν διδασκαλίαν titulus profert, indicio est Euro-
pæum potius hominem fuisse qui ita inscripsit, seu sedi ejus subjectum, qui Asianos vel Syros hinc no-
tare voluerit. Sic illi ἀνατολικοί, ex quibus Valentinisnorum illæ fæces ac reliquorum primuuæ fere ætatis
hæreticorum.Cousaεs.-heodoti meminit lgnatius Epist. interpol. ad rallianos, c. 11, ubi conf. quæ ad-
notavit Cotelerius. Conf. etiam quæ superius Valesio allata sunt ad Strom. I, cap. 21.
β41I. Pater, t ait, in manustuas spiritum meum
depono s. Quod carnale Verbo produxit Sapientia, in-
quit, nempe semen spiritale, boc vestitus descendit
Sslvator. Hinc est quod in passione Sapientiam
Patri comamendat, ut eamdem a Patre recipiat, ne-
que hic in terris detentus sit ab iis, qui deprivare
possunt. Sic omne semen spiritale, electos nempe,
voce prædicta ῷ commendat: Electum semen r vo-
camus scintillam a Verbo viviicandam , et oculi
pupillam , et sinapis granum, et ermentum , quæ
et si appareant gencra a sedivisa,ad eamdem tamen
fidem conspirant.
II, Valentini autem sequaces dicunt, corpore
animali formato, animæ electæ in somno insatum
esse a Verbo semen virile, quod angelici est de-
luxio, ne esset defectus. Et hoc quæ divisa appa-
ruerunt fermentavit, in unum animam et corpus
redigens, quæ separatim a Sapientia producta
fuissent. Somnus vero Adæ fuit animæ oblivio,
quæ illi contigit, ne dissolveretur, sicuti spiritala
illud quod animæ indidit Salvator. Semen deluxio
fuit masculi et angelici, propterea dicit Salvator:
Servare tu et anima tua I.
III. Servator itaque veniens animam expergete-
ἐξῆψε δὲ τὸν σπινθῆρα. Δύναμις γὰρ, οἰ λόγοι cit, scintillamque accendit. Potetia enim sunt ser-
qs P. pste-ss Eo. poTTEER. Luc. XXm, 46. p I. s EOO. ppoTTEIR. v1 Pet. nn, 9. sIsa. Xu.
(5ὲ) ὸ πνεῦμά μου. Animam suam Patri com- tur, i. e. animæ, quarum crœlestis, et a Deo origo.
mendat et nos in illa, omnesque electos semenque Hæreticorum proclivis error, quod divins et hu-
electorum, quæ et Athanasii, Patrumque aliorum mana in Christo non satis distinguunt, utraque in
in Catena expositio est, nec aliter intelligendus Christo vera, qui unus ipse verus cum Patre
Ambrosius cum ait : Spiritus Patri comnmendatur, Deus, verusque homo nobiscum. Sic passim Chry-
ut cælestia ouoque ab iniquitatis vinculo solveren- sostomus aliique probati Patres. Cousur.
sunt, ut quæ Basilidis quoque et Valentini opiniones identidem allegent. SvLnemo. - Hic Valentinianorum
ttas expositiones aliorumque hæreticorum videtur Clemens sedulo adnotare atque exponere, ut eorum
magis videlicet commentatio videatur, quam ejusdem Clementis ac viri vere eccleciastic. Nam propterea
illi inscriptum opus aut etiam breviatori Τheodοto κατὰ τοὺς Οὐαλεντίνου χρόνους, nisi potius legendum
αἰῶνας, aut nisi alterum pro altero et quasi συνώνυμα vel Clemens vel etiam Τheodotus voluit, in
Deo t angelis magis αἰῶνας, in nobis κατὰ τὸ παθητόν, et mortali hoc tempore ac rerum statu
χρόνους. Ut sit expositio locorum Scripturæ aut etiam Christianæ religionis mysteriorum ad mentem Va-
Ientini ejusque Æonum et quasi theogoniæ, non contra eum : quod miror opus a viro ecciesiastico eo
sensu proficisci potuisse, vel certe Eusebium dissimulasse. Quod si ipse hæc ut portentosa, et aliena a
regnla ecclesiastica, ipsa ea narratione satis elidi existimavit, uti fere Epiphanius laudato Ancorati opere,
debuit certe sensum mentemque suam distinctius promere, et pretiosum a vili separare. Etsi non ca-
rent omni venia priscæ adeo ætatis homines, et qui primi Seripturarum agrum sic hæreticorum sensi-
hhus horrentem excolendum susceperant, si illorum non multa exstirparunt, suaque ipsis illorum in isto
una quasi pene conlata ac confusa viderunt. Quanquam probabilius est majori luce Clementem suam
Iucubrationem digessisse, et quid ecclesiasticum quidve Valentinianum et hæreticum, magis insinuasse,
quæ breviator sic non observaverit. Quis iste Τheodotus, nimis incertum, cum hic etiam Τheodotus ci-
tetur. qui fuerit Clemente antiquior et ex Valentini secta. Nescio an Τheodotus Ancyranus Cyrilli collega
adversus Nestorium, satis probatus Nicephoro patriarchæ in suis Antirrhecis, in istis operam posnisse
dici possit, atque hinc nævos contraxisse, ut non satis sanus in fide Deitatis visus sit, ut neque Eusebius
cum suo Origene qui ideis aut incertis conjecturis animum pascit sibique divinat, non certe aliquid affert
in quo lector conquiescat. Hac cautela opus hoc explicandmm suscepi, quidquid in illud a me conferatur,
et ut ita in eo aliqua antiquitatis lumina venemur, ut incontaminata nobis fides ac vere ecclesiastica, ex
hæreticorum illis fabulis atque igmentis nihil detrimenti sentiant, sed ad ridendas hominum vere stulto-
rum in sapientia sua nænias nugasque magis convalescat. Videndi Epiph. hæresi 31, lrenæus toto late
opere Adversus hæreses, Τertullianus et alii.Quod Ἀνατολικὴν διδασκαλίαν titulus profert, indicio est Euro-
pæum potius hominem fuisse qui ita inscripsit, seu sedi ejus subjectum, qui Asianos vel Syros hinc no-
tare voluerit. Sic illi ἀνατολικοί, ex quibus Valentinisnorum illæ fæces ac reliquorum primuuæ fere ætatis
hæreticorum.Cousaεs.-heodoti meminit lgnatius Epist. interpol. ad rallianos, c. 11, ubi conf. quæ ad-
notavit Cotelerius. Conf. etiam quæ superius Valesio allata sunt ad Strom. I, cap. 21.
β41I. Pater, t ait, in manustuas spiritum meum
depono s. Quod carnale Verbo produxit Sapientia, in-
quit, nempe semen spiritale, boc vestitus descendit
Sslvator. Hinc est quod in passione Sapientiam
Patri comamendat, ut eamdem a Patre recipiat, ne-
que hic in terris detentus sit ab iis, qui deprivare
possunt. Sic omne semen spiritale, electos nempe,
voce prædicta ῷ commendat: Electum semen r vo-
camus scintillam a Verbo viviicandam , et oculi
pupillam , et sinapis granum, et ermentum , quæ
et si appareant gencra a sedivisa,ad eamdem tamen
fidem conspirant.
II, Valentini autem sequaces dicunt, corpore
animali formato, animæ electæ in somno insatum
esse a Verbo semen virile, quod angelici est de-
luxio, ne esset defectus. Et hoc quæ divisa appa-
ruerunt fermentavit, in unum animam et corpus
redigens, quæ separatim a Sapientia producta
fuissent. Somnus vero Adæ fuit animæ oblivio,
quæ illi contigit, ne dissolveretur, sicuti spiritala
illud quod animæ indidit Salvator. Semen deluxio
fuit masculi et angelici, propterea dicit Salvator:
Servare tu et anima tua I.
III. Servator itaque veniens animam expergete-
ἐξῆψε δὲ τὸν σπινθῆρα. Δύναμις γὰρ, οἰ λόγοι cit, scintillamque accendit. Potetia enim sunt ser-
qs P. pste-ss Eo. poTTEER. Luc. XXm, 46. p I. s EOO. ppoTTEIR. v1 Pet. nn, 9. sIsa. Xu.
(5ὲ) ὸ πνεῦμά μου. Animam suam Patri com- tur, i. e. animæ, quarum crœlestis, et a Deo origo.
mendat et nos in illa, omnesque electos semenque Hæreticorum proclivis error, quod divins et hu-
electorum, quæ et Athanasii, Patrumque aliorum mana in Christo non satis distinguunt, utraque in
in Catena expositio est, nec aliter intelligendus Christo vera, qui unus ipse verus cum Patre
Ambrosius cum ait : Spiritus Patri comnmendatur, Deus, verusque homo nobiscum. Sic passim Chry-
ut cælestia ouoque ab iniquitatis vinculo solveren- sostomus aliique probati Patres. Cousur.