PG 95, col. 108
τουτέστι ζῶον. Ταῦτα λέγονται γένη καὶ εἴδη ὑπ-
ἀλληλα. Εἴδη γάρ εἰσι τῆς οὐσίας, ὡς ἐξ αὐτῆς
τεμνόμενα· ἕκαστον δὲ αὐτῶν διαιρεῖται εἰς ἕτερα
εἴδη, καὶ περιεκτικὸν καὶ καθολικώτερον αὐτῶν
ἐστι. Περιέχει γὰρ, ἡ μὲν ἀσώματος οὐσία, Θεὸν,
ἄγγελον, ψυχὴν, δαίμονα· τὸ δὲ ἄψυχεν σῶμα, γῆν,
ὕδωρ, ἀέρα, πῦρ· τὸ δὲ φυτικὸν σῶμα, ἄμπελον,
ἐλαίαν, φοίνικα, καὶ τὰ τοιαῦτα· τὸ δὲ ἔμψυχον καὶ
αἰσθητικὸν, ἤτοι τὸ ζῶον, ἴππον, βοῦν, κύνα, καὶ
τὰ τοιαῦτα, ἔτι δὲ καὶ τὸν ἐξ ἀσωμάτου ψυχῆς
καὶ σώματος συντεθειμένον ἄνθρωπον .
Ἐστι μὲν οὖν ὑπόστασις μὲν, καὶ τὸ ἄτομον κσὲ
πρόσωπον, οἶον, ὁ Πατὴρ, ὁ Υἰὸς, καὶ τὸ ἅγιον
Πνεῦμα· περιεκτικὸν δὲ αὐτῶν εἶδος, ἡ ὑπερούσιος
καὶ ἀκατάληπτος θεότης. Ἐτι ὑποστάσεις εἰσὶ, Mε-
χαὴλ, αβριὴλ, καὶ οἱ λοιποὶ κατὰ μέρος ἄγγελοι·
εἶδος δὲ περιεκτικὸν αὐτῶν, ἡ ἀγγελικὴ φύσις. Ἐτι
ὑποστάσεις εἰσὶ, Πέτρος, Παῦλος, Ἰωάννης, καὶ οt
λοιποὶ κατὰ μέρος ἄνθρωποι· περιεκτικὸν δὲ αὐτῶν
εἶδος, ἡ ἀνθρωπότης. ἐὐθις ὑποστάσεις εἰσὶν ὁ δενα
καὶ ὁ δεῖνα ἴππος· καὶ περιεκτικὸν αὐτῶν εἶδος, ὁ
ἴππος ἀπλῶς. Πάλιν ὑποστάσεις εἰσὶ τόδε, καὶ τόδα
φυτὸν τῆς ἐλαίας· περιεκτικὸν δὲ αὐτῶν εἶδος, 2
ἀπλῶς ἐλαία.
Ἰστέον οὖν, ὡς τὰ περιεκτικὰ τῶν ἀτόμων, μόνον
εἰδη λέγονται εἰδικώτατα, οἶον ὁ ἄγγελος, ὁ ἄνθρω-
πος, ὁ ἴππος, ὁ κύων, ἡ ἐλαία, ὁ φοῖνιξ, καὶ τὰ τeι-
αῦτα· τὰ δὲ περιεκτικὰ τῶν εἰδικωτάτων εἴδῶν, μό-
νον γένη -τε λέγονται καὶ εἴδη ὑπάλληλα· οἶεν τὸ
ἀσώματον, τὸ σῶμα, τὸ ἄψυχον. τὸ ἀναίσθητον, τὸ
φυτικὸν, τὸ ἔμψυχον, τὸ αἰσθητικὸν, τὸ ζῶον, τὸ λο-
γικὸν, τὸ ἄλογον, τὸ θνητὸν, τὸ ἀθάνατον, τὸ δίπουν,
τὸ τετράπουν, τὸ ἐρπυστικὸν, τὸ πτηνὸν, καὶ πάντα
τὰ τοιαῦτα, τὰ περιέχοντα μὲν τὰ εἰδικώτατα εἴδη,
καὶ γένηαὐτῶν ὄντα, καὶ συστατικαὶ αὐτῶν διαφοραί·
περιεχόμενα δὲ ὑπὸ τοῦ γενικωτάτου γένους, ἤτις
ἐστὶν ἡ οὐσία.
Καὶ ἄλλως δὲ περὶ τῶν αὐτῶν διαληπτέον· πάντα
ὅσα ἐνὶ προστάγματι Θεοῦ ἐγένοντο, ἐνὸς γένους
εἰσίν· οἶον, προσέταξεν ὁ Θεὸς γενέσθαι ἰχθύας ,
καὶ ἐγένοντο διαφοραὶ ἰχθύων πολλαί· πάντες οἱ
ἰχθύες, ἐνὸς γένους εἰσίν· ἑκάστη δὲ διαφορὰ τῶν
χθύων, εἶδός ἐστιν· πάλιν προσέταξεν ὁ Θεὸς ἐξαγα-
γεῖν τὰ ὕδατα πετεινὰ, καὶ ἐγένοντο διαφοραὶ πολ-
λῶν πετεινῶν. Πάντα μὲν οὖν τὰ πετεινὰ, ἐνὸς γέ-
νους εἰσίν· ἐκάστη δὲ διαφορὰ τῶν πετεινῶν, εἶδός
ἐστι τοῦ γένους ἐκείνου τῶν πετεινῶν· ὀμοίως καὶ
ἐπὶ τῶν ἐρπετῶν, καὶ κτηνῶν, καὶ θηρίων, καὶ βοτα-
νῶν, καὶ λαχάνων, καὶ δένδρων· λέγεται καὶ ἐν γέ-
νος ὅλων τῶν ζώων, καὶ ἔν γένος τῶν φυτῶν ὅλων,
VARæ LEIONES.
Additur in cod. S. ΠI. Οὐσία δέ ἐστιν εἶδος ὑφεστός· πολλαχῶς δὲ λέγεται· οἶον Θεὸς, ἄγγελος, οὐ-
ρανὸς, γῆ, ὕδωρ, πῦρ, ἀὴρ,ζῶον, ἄλογον, πτηνὸν, φυτὸν, λίθος, ἄνθρωπος, βίος, κτῆσις, ὕπαρξις, πλοῦτος.
ἀλληλα. Εἴδη γάρ εἰσι τῆς οὐσίας, ὡς ἐξ αὐτῆς
τεμνόμενα· ἕκαστον δὲ αὐτῶν διαιρεῖται εἰς ἕτερα
εἴδη, καὶ περιεκτικὸν καὶ καθολικώτερον αὐτῶν
ἐστι. Περιέχει γὰρ, ἡ μὲν ἀσώματος οὐσία, Θεὸν,
ἄγγελον, ψυχὴν, δαίμονα· τὸ δὲ ἄψυχεν σῶμα, γῆν,
ὕδωρ, ἀέρα, πῦρ· τὸ δὲ φυτικὸν σῶμα, ἄμπελον,
ἐλαίαν, φοίνικα, καὶ τὰ τοιαῦτα· τὸ δὲ ἔμψυχον καὶ
αἰσθητικὸν, ἤτοι τὸ ζῶον, ἴππον, βοῦν, κύνα, καὶ
τὰ τοιαῦτα, ἔτι δὲ καὶ τὸν ἐξ ἀσωμάτου ψυχῆς
καὶ σώματος συντεθειμένον ἄνθρωπον .
Ἐστι μὲν οὖν ὑπόστασις μὲν, καὶ τὸ ἄτομον κσὲ
πρόσωπον, οἶον, ὁ Πατὴρ, ὁ Υἰὸς, καὶ τὸ ἅγιον
Πνεῦμα· περιεκτικὸν δὲ αὐτῶν εἶδος, ἡ ὑπερούσιος
καὶ ἀκατάληπτος θεότης. Ἐτι ὑποστάσεις εἰσὶ, Mε-
χαὴλ, αβριὴλ, καὶ οἱ λοιποὶ κατὰ μέρος ἄγγελοι·
εἶδος δὲ περιεκτικὸν αὐτῶν, ἡ ἀγγελικὴ φύσις. Ἐτι
ὑποστάσεις εἰσὶ, Πέτρος, Παῦλος, Ἰωάννης, καὶ οt
λοιποὶ κατὰ μέρος ἄνθρωποι· περιεκτικὸν δὲ αὐτῶν
εἶδος, ἡ ἀνθρωπότης. ἐὐθις ὑποστάσεις εἰσὶν ὁ δενα
καὶ ὁ δεῖνα ἴππος· καὶ περιεκτικὸν αὐτῶν εἶδος, ὁ
ἴππος ἀπλῶς. Πάλιν ὑποστάσεις εἰσὶ τόδε, καὶ τόδα
φυτὸν τῆς ἐλαίας· περιεκτικὸν δὲ αὐτῶν εἶδος, 2
ἀπλῶς ἐλαία.
Ἰστέον οὖν, ὡς τὰ περιεκτικὰ τῶν ἀτόμων, μόνον
εἰδη λέγονται εἰδικώτατα, οἶον ὁ ἄγγελος, ὁ ἄνθρω-
πος, ὁ ἴππος, ὁ κύων, ἡ ἐλαία, ὁ φοῖνιξ, καὶ τὰ τeι-
αῦτα· τὰ δὲ περιεκτικὰ τῶν εἰδικωτάτων εἴδῶν, μό-
νον γένη -τε λέγονται καὶ εἴδη ὑπάλληλα· οἶεν τὸ
ἀσώματον, τὸ σῶμα, τὸ ἄψυχον. τὸ ἀναίσθητον, τὸ
φυτικὸν, τὸ ἔμψυχον, τὸ αἰσθητικὸν, τὸ ζῶον, τὸ λο-
γικὸν, τὸ ἄλογον, τὸ θνητὸν, τὸ ἀθάνατον, τὸ δίπουν,
τὸ τετράπουν, τὸ ἐρπυστικὸν, τὸ πτηνὸν, καὶ πάντα
τὰ τοιαῦτα, τὰ περιέχοντα μὲν τὰ εἰδικώτατα εἴδη,
καὶ γένηαὐτῶν ὄντα, καὶ συστατικαὶ αὐτῶν διαφοραί·
περιεχόμενα δὲ ὑπὸ τοῦ γενικωτάτου γένους, ἤτις
ἐστὶν ἡ οὐσία.
Καὶ ἄλλως δὲ περὶ τῶν αὐτῶν διαληπτέον· πάντα
ὅσα ἐνὶ προστάγματι Θεοῦ ἐγένοντο, ἐνὸς γένους
εἰσίν· οἶον, προσέταξεν ὁ Θεὸς γενέσθαι ἰχθύας ,
καὶ ἐγένοντο διαφοραὶ ἰχθύων πολλαί· πάντες οἱ
ἰχθύες, ἐνὸς γένους εἰσίν· ἑκάστη δὲ διαφορὰ τῶν
χθύων, εἶδός ἐστιν· πάλιν προσέταξεν ὁ Θεὸς ἐξαγα-
γεῖν τὰ ὕδατα πετεινὰ, καὶ ἐγένοντο διαφοραὶ πολ-
λῶν πετεινῶν. Πάντα μὲν οὖν τὰ πετεινὰ, ἐνὸς γέ-
νους εἰσίν· ἐκάστη δὲ διαφορὰ τῶν πετεινῶν, εἶδός
ἐστι τοῦ γένους ἐκείνου τῶν πετεινῶν· ὀμοίως καὶ
ἐπὶ τῶν ἐρπετῶν, καὶ κτηνῶν, καὶ θηρίων, καὶ βοτα-
νῶν, καὶ λαχάνων, καὶ δένδρων· λέγεται καὶ ἐν γέ-
νος ὅλων τῶν ζώων, καὶ ἔν γένος τῶν φυτῶν ὅλων,
VARæ LEIONES.
Additur in cod. S. ΠI. Οὐσία δέ ἐστιν εἶδος ὑφεστός· πολλαχῶς δὲ λέγεται· οἶον Θεὸς, ἄγγελος, οὐ-
ρανὸς, γῆ, ὕδωρ, πῦρ, ἀὴρ,ζῶον, ἄλογον, πτηνὸν, φυτὸν, λίθος, ἄνθρωπος, βίος, κτῆσις, ὕπαρξις, πλοῦτος.