PG 95, col. 141
Πατρὶ καὶ τῷ ἀγίῳ Πνεύματι, Χριστῷ, τῷ σαρκω-
θιντι Υἱῷ τοῦ Θεοῦ καὶ Θεῷ.
ʼ Δέδεικται τοίνυν ὅτι δὐο φύσεις τοῦ Χριστοῦ,
καὶ μία ὑπόστασις. Εἰ οὖν φύσεις ἐχει, ἀνάγκη ὀμο-
λογεῖν ἐν αὐτῷ τὰ τῶν δύο φύσεων φυσικὰ ἰδιώματα
τελείως καὶ ἀνελλειπῶς, εἴπερ γινώσκομεν αὐτὸν
Θεὸν τέλειον καὶ ἄνθρωπον τέλειον.
ια. Ἐχει μὲν οὖν ἐκ τῆς θείας καὶ Πατρικῆς
· φύσεως τὸ ἄκτιστον, τὸ ἄχρονον, τὸ ἄναρχον. Οὐ γὰρ
πρότερον οὐκ ὦν, ἤρξατο ο τοῦ εἶναι· ἀλλʼ ἀεὶ ἦν
γεννητὸς, τῷ, Θεὸς εἶναι τὸ θελητικὸν ἔχων , τὸ
ἐνεργητικὸν, τὸ παντοδύναμον, τὸ ἀπειροδύναμον,τὸ
δημιουργικὸν, τὸ παντουργικὸν, τὸ ἄπειρον, τὸ
ἀπερίγραπτον, τὸ ἀκατάληπτον, τὸ ἀνεξερεύνητον,
τὸ ἀθάνατον, τὸ παντοκρατορικὸν, τὸ συνεκτικὸν, τὸ
ἀγαθὸν, τὸ σοφὸν, τὸ δίκαιον, τὸ σωστικὸν, τὸ ἀπλοῦν
κατὰ φύσιν καὶ ἀούνθετον, τὸ ἄτρεπτον, τὸ ἀναλ.-
λοέωτον, τὸ παντεποππτικὸν, τὸ τῶν μελλόντων προ-
γνωστικὸν, τὸ περιεκτικὸν τῶν πάντων, ἤτοι τὸ περε-
ληπτικὸν, τὸ ἀμέτοχον· μεθεκτὸν δὲ κατʼ ἐνέργειαν,
οὐ κατὰ φὐσιν · τὸ αὐτεξούσιον, τὸ εὐεργετικὸν, τὸ
μεταδοτικὸν, τὸ φωτιστικὸν, τὸ ἀόρατον, τὸ ἀναφὲς,
τὸ ὑπέρθεον, τὸ ὑπερούσιον, καὶ ἀπλῶς εἰπεῖν, πάν-
τα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ, τοῦ Υἱοῦ εἰσιν, πλὴν τῆς ἀγεν-
νησίας. Καὶ μάρτυς τούτου ἀληθὴς αὐτὸς ὁ Κύριος,
εἰπών· « Πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ, ἐμά ἐστι. » Καὶ
πρὸς αὐτὸν τὸν Πατέρα λέγει· « Πάντα τὰ ἐμὰ, σά
ἐστι. »
ιβ, Τῆς δὲ ὑποστάσεως αὐτοῦ διον, τὸ Υἱὸν εἶναι
γεννητὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς, καὶ οὐ Πατέρα ἀγέννητον,
οὐδὲ γεννήτορα. Ἐκτοῦ Πατρὸςγὰργεγέννηται ἀπα-
θῶς, ἀσυνδυάστως· τουτέστιν ἄνευ μίξεως, ὡς φῶς ἐκ
πυρός· μᾶλλον δὲ ὡς φῶς τέλειον ἐκ τελείου φωτός.
Ἐκ τοῦ Πατρὸς οὖν ἔχει τὸ εἶναι, καὶ πάντα ὅσα
ἔχει. Διὸ καὶ λέγει· « Ὁ Πατήρ μου μείζων μού
ἐστιν· » ἐγὼ γὰρ ἐξ αὐτοῦ, εἰ καὶ μὴ μετʼ αὐτόν
οὐκ αὐτὸς ἐξ ἐμοῦ. Διὸ καὶ τιμᾷ τὸν Πατέρα.
ι. Εἰπόντεςτοίνυν τὰ τῆς θείας φύσεως τοῦ Χρι-
στοῦ ἰδιώματα, ὰ ἔχει ἐκ τοῦ Πατρὸς, εἴπωμεν καὶ
τὰ τῆς ἀνθρωπίνης αὐτοῦ φύσεως φυσικὰ ἰδιώματα,
ἀπερ ἐκ τῆς ἡμῶν ἔσχε προσλήψεως. Εἰ γὰρ Θεὸς
ὡν τέλειος, γέγονε διʼ ἡμᾶς καθʼ ἡμᾶς ἄνθρωπος
τέλειος, δῆλον ὡς πάπτα ἔχων τὰ φυσικὰ τῆς θεότη-
τος ἰδιώματα, καὶ κατὰ τοῦτο Θεὸς ν τέλειος, καὶ
πάντα ἔχει τὰ φυσικὰ τῆς ἀνθρωπότητος ίδιώματα
τουτέστι, πάσας τὰς φυσικὰς δυνάμεις τῆς ἀνθρω-
πότητος, τὰς ἐνεργητικάς τε καὶ παθητικὰς, ἵνα
τέλειος ἢ ἄνθρωπος. Εἰ γάρ τι τῶν φυσικῶν οὐκ
m, 28.
Greg. orat. 29, non longe a ine.
nostris deest ἔχων. ⁶ In nostris μεθεκτὸν δὲ τῆς ἐνεργείας, οὐ τῆς φύσεως, male,
θιντι Υἱῷ τοῦ Θεοῦ καὶ Θεῷ.
ʼ Δέδεικται τοίνυν ὅτι δὐο φύσεις τοῦ Χριστοῦ,
καὶ μία ὑπόστασις. Εἰ οὖν φύσεις ἐχει, ἀνάγκη ὀμο-
λογεῖν ἐν αὐτῷ τὰ τῶν δύο φύσεων φυσικὰ ἰδιώματα
τελείως καὶ ἀνελλειπῶς, εἴπερ γινώσκομεν αὐτὸν
Θεὸν τέλειον καὶ ἄνθρωπον τέλειον.
ια. Ἐχει μὲν οὖν ἐκ τῆς θείας καὶ Πατρικῆς
· φύσεως τὸ ἄκτιστον, τὸ ἄχρονον, τὸ ἄναρχον. Οὐ γὰρ
πρότερον οὐκ ὦν, ἤρξατο ο τοῦ εἶναι· ἀλλʼ ἀεὶ ἦν
γεννητὸς, τῷ, Θεὸς εἶναι τὸ θελητικὸν ἔχων , τὸ
ἐνεργητικὸν, τὸ παντοδύναμον, τὸ ἀπειροδύναμον,τὸ
δημιουργικὸν, τὸ παντουργικὸν, τὸ ἄπειρον, τὸ
ἀπερίγραπτον, τὸ ἀκατάληπτον, τὸ ἀνεξερεύνητον,
τὸ ἀθάνατον, τὸ παντοκρατορικὸν, τὸ συνεκτικὸν, τὸ
ἀγαθὸν, τὸ σοφὸν, τὸ δίκαιον, τὸ σωστικὸν, τὸ ἀπλοῦν
κατὰ φύσιν καὶ ἀούνθετον, τὸ ἄτρεπτον, τὸ ἀναλ.-
λοέωτον, τὸ παντεποππτικὸν, τὸ τῶν μελλόντων προ-
γνωστικὸν, τὸ περιεκτικὸν τῶν πάντων, ἤτοι τὸ περε-
ληπτικὸν, τὸ ἀμέτοχον· μεθεκτὸν δὲ κατʼ ἐνέργειαν,
οὐ κατὰ φὐσιν · τὸ αὐτεξούσιον, τὸ εὐεργετικὸν, τὸ
μεταδοτικὸν, τὸ φωτιστικὸν, τὸ ἀόρατον, τὸ ἀναφὲς,
τὸ ὑπέρθεον, τὸ ὑπερούσιον, καὶ ἀπλῶς εἰπεῖν, πάν-
τα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ, τοῦ Υἱοῦ εἰσιν, πλὴν τῆς ἀγεν-
νησίας. Καὶ μάρτυς τούτου ἀληθὴς αὐτὸς ὁ Κύριος,
εἰπών· « Πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ, ἐμά ἐστι. » Καὶ
πρὸς αὐτὸν τὸν Πατέρα λέγει· « Πάντα τὰ ἐμὰ, σά
ἐστι. »
ιβ, Τῆς δὲ ὑποστάσεως αὐτοῦ διον, τὸ Υἱὸν εἶναι
γεννητὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς, καὶ οὐ Πατέρα ἀγέννητον,
οὐδὲ γεννήτορα. Ἐκτοῦ Πατρὸςγὰργεγέννηται ἀπα-
θῶς, ἀσυνδυάστως· τουτέστιν ἄνευ μίξεως, ὡς φῶς ἐκ
πυρός· μᾶλλον δὲ ὡς φῶς τέλειον ἐκ τελείου φωτός.
Ἐκ τοῦ Πατρὸς οὖν ἔχει τὸ εἶναι, καὶ πάντα ὅσα
ἔχει. Διὸ καὶ λέγει· « Ὁ Πατήρ μου μείζων μού
ἐστιν· » ἐγὼ γὰρ ἐξ αὐτοῦ, εἰ καὶ μὴ μετʼ αὐτόν
οὐκ αὐτὸς ἐξ ἐμοῦ. Διὸ καὶ τιμᾷ τὸν Πατέρα.
ι. Εἰπόντεςτοίνυν τὰ τῆς θείας φύσεως τοῦ Χρι-
στοῦ ἰδιώματα, ὰ ἔχει ἐκ τοῦ Πατρὸς, εἴπωμεν καὶ
τὰ τῆς ἀνθρωπίνης αὐτοῦ φύσεως φυσικὰ ἰδιώματα,
ἀπερ ἐκ τῆς ἡμῶν ἔσχε προσλήψεως. Εἰ γὰρ Θεὸς
ὡν τέλειος, γέγονε διʼ ἡμᾶς καθʼ ἡμᾶς ἄνθρωπος
τέλειος, δῆλον ὡς πάπτα ἔχων τὰ φυσικὰ τῆς θεότη-
τος ἰδιώματα, καὶ κατὰ τοῦτο Θεὸς ν τέλειος, καὶ
πάντα ἔχει τὰ φυσικὰ τῆς ἀνθρωπότητος ίδιώματα
τουτέστι, πάσας τὰς φυσικὰς δυνάμεις τῆς ἀνθρω-
πότητος, τὰς ἐνεργητικάς τε καὶ παθητικὰς, ἵνα
τέλειος ἢ ἄνθρωπος. Εἰ γάρ τι τῶν φυσικῶν οὐκ
m, 28.
Greg. orat. 29, non longe a ine.
nostris deest ἔχων. ⁶ In nostris μεθεκτὸν δὲ τῆς ἐνεργείας, οὐ τῆς φύσεως, male,