PG 95, col. 28
ὑποστάσεις, καὶ οὕτε τὸν Πατέρα τρισυπόστατον,
οὕτε τὸν ἱὸντρισυπόστατον, οὕτε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον
τρισυπόστατον, εἰπεῖν θεμιτὸν, οὕτως οὐδὲ τρισάγιον
μίαν τῶν ὑποστάσεων · ἀλλʼ ἅγιον τὸν Πατέρα, ἅγιον
τὸν Τἱὸν, ἅγιον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τρισάγιον δὲ τὴν
τρισυπόστατον θεότητα. Εἱ οὗν μὴ τῶν τριῶν ὑπο-
στάσεών ἐστιν σημαντικὸς ὁ Τρισάγιος ὕμνος, ὑμνή-
σωμεν δὶς τὸ ἄγιος, καὶ ἐπαγάγωμεν τὸ, Κύριιος
Σαδδαώ8 · ἀλλʼ οὐ θέμις, οὐδʼ οὕτω τὰ Σεραφὶμ ὕμνη-
σαν. Μὴ σοφισώμεθα περιττὰ, μηδὲ τῶν Σεραφὶμ
σοφώτεροι εἶναι δόξωμεν.
plectentem. Quocirca si tres personas non indicat Τrisagius hymnus, bis duntaxat, sanctus, canamus,
atque ita subnectamus, Dominus Sabaotὰ. At id non licet, nec ita Seraphim cecinerunt. Ne simus
γγ. Εἰ δὲ λέγοιεν οἰ θεοφόροι ἱ Πατρες, ὦν νόμος.
ὁ λόγος, ὅτι τὸν Υἱὸν ὑμνοῦντά φασιν, ἄγιιος, ἄγος.
ἄγιος· εἰ μὲν ἔφησαν, ὅτι τὸν Τἱὸν ὰ μονομερῶς
ὕμνουν, εἶχεν ἂν ὑποψίαν, καὶ εἰς τὸν Τἱὸν μόνον
εἰρῆσθαι τὸν Τρισάγιον ὕμνον. Εἰ δὲ ἀχώριστος ὁ
τἰὸς τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Πνεύματος, ἀχώριστος καὶ
ὁ ὕμνος. Συμπροσκκυνεῖται γὰρ τῷ Πατρὶ καὶ τῷ
Πνεύματι ὁ Τἱὸς, καὶ συνυμνεῖται καὶ συνδοξάζεται.
Τότε δὲ εἰς τὸν Υἱὸν μόνον φαμὲν τὸν ὕμνον λέγε-
σθαι, ὅτε τὰ ἐνδεικτικὰ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ λέγο-
μεν· οἶον ὁ Υἰὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ Λόγος, ἡ σοφία τοῦ
Θεοῦ, καὶ ἡ δύναμις, ὁ ἐκ Πατρὸς γεννηθεὶς, ὁ σαρ-
κωθεὶς, ὁ σταυρωθεὶς σαρκὶ, ὁ ἀναστὰς, ὁ ἀνελθὼν εἰς
οὐρανοὺς, ὁ καθήμενος ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς, καὶ τὰ
τοιαῦτα. θσπερ οὖν ταῦτα ἐνδεικτικὰ τῆς μιᾶς ὑπο-
στάσεως, καὶ οὐδαμῶς ὑφʼ ἐτέρας ὑποστάσεως, ἢ
ἐπὶ τοῦ κοινοῦ τῆς θεότητος χώραν ἔχει, οὕτω καὶ ὁ
Τρισάγιος ὕμνος ἐνδεικτικὸς ὦν τῶν τριῶν ὑποστά-
σεων, ἐπὶ μιᾶς τῶν ὑποστάσεων χώραν οὐκ ἔχει.
Ὡσπερ γὰρ ἐκάστην ὑπόστασιν τῆς ἀνθρωπότητος
δυθρωπον λέγομεν, φαμὲν δὲ τὴν πολλοὺς ἀνθρώπους
περιέχουσαν πόλιν, πολυάνθρωπον, οὐ δυνάμεθα δὲ
εἰπεῖν ἕκαστον ἄνθρωπον πολυάνθρωπον,,οτω καὶ
ἐπὶ τοῦ Τρισαγίου, ἐκάστην τῶν ὑποστάσεων ἅγιον
λέγομεν, Τρισάγιον δὲ, τὴν τρισυπόστατον θεότητα·
μίαν δὲ τῶν ὑποστάσεων Τρισάγιον, εἰπεῖν οὐ δυνά-
μεθα. Καὶ ὤσπερ ἀριθμοῦντες, ἔνα καὶ ἔνα καὶ ἔνα
λέγομεν, καὶ οὐ δυνάμεθα ἐφʼ ἐκάστου λέγειν τρισ-
ἀριθμον, οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Τρισαγίου· καὶ ὥσπερ
φέγγος καὶ φέγγος καὶ φέγγος λέγομεν, καὶ συν-
ἀψαντες δὲ, τριφεγγὲς σέλας φαμὲν, οὐ λέγομεν δὲ
ἕκαστον τριφεγγὲς, οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Τρισαγίου.
Πάντα μὲν οὖν ἐνιαίως καὶ ἀπλῶς καὶ ἀπολύτως τὰ
ἐφʼ δλης τῆς θεότητος λεγόμενα, καὶ ἐφʼ ἐκάστης τῶν
ὑποστάσεων λέγονται. Ὁ δὲ τρὶς ἀριθμὸς ἐπὶ τῆς
ἀγίας Τριάδος, τῶν τριῶν ὑποστάσεών ἐστιν δηλωτι-
κός. Καλῶς γὰρ ἔφη καὶ λίαν καιρίως ὁ θεοφόρος
Ἐπιφάνιος, ὅτι Διὰ τί μὴ δὶς, ἢ τετράκις τὸ, γιος,
λέγει τὰ Σεραφὶμ, ἀλλὰ τρὶς, εἰ μὴ ὅτι τὸν τῶν
τριῶν ὑποστάσεων ἀριθμὸν καταμηνύουσιν, εἰς μίαν
θεότητά τε καὶ κυριότητα ἐνούμενον; γμος ὁ Θεὸς
vAIRIÆ LECTONES.
d Lυtg. οἱ θεῖοι. » Edit. μόνος. t V. int. Jessum. LLegcbat pcr abbreviationem ὕν,ut in uno cod. cperi.
οὕτε τὸν ἱὸντρισυπόστατον, οὕτε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον
τρισυπόστατον, εἰπεῖν θεμιτὸν, οὕτως οὐδὲ τρισάγιον
μίαν τῶν ὑποστάσεων · ἀλλʼ ἅγιον τὸν Πατέρα, ἅγιον
τὸν Τἱὸν, ἅγιον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τρισάγιον δὲ τὴν
τρισυπόστατον θεότητα. Εἱ οὗν μὴ τῶν τριῶν ὑπο-
στάσεών ἐστιν σημαντικὸς ὁ Τρισάγιος ὕμνος, ὑμνή-
σωμεν δὶς τὸ ἄγιος, καὶ ἐπαγάγωμεν τὸ, Κύριιος
Σαδδαώ8 · ἀλλʼ οὐ θέμις, οὐδʼ οὕτω τὰ Σεραφὶμ ὕμνη-
σαν. Μὴ σοφισώμεθα περιττὰ, μηδὲ τῶν Σεραφὶμ
σοφώτεροι εἶναι δόξωμεν.
plectentem. Quocirca si tres personas non indicat Τrisagius hymnus, bis duntaxat, sanctus, canamus,
atque ita subnectamus, Dominus Sabaotὰ. At id non licet, nec ita Seraphim cecinerunt. Ne simus
γγ. Εἰ δὲ λέγοιεν οἰ θεοφόροι ἱ Πατρες, ὦν νόμος.
ὁ λόγος, ὅτι τὸν Υἱὸν ὑμνοῦντά φασιν, ἄγιιος, ἄγος.
ἄγιος· εἰ μὲν ἔφησαν, ὅτι τὸν Τἱὸν ὰ μονομερῶς
ὕμνουν, εἶχεν ἂν ὑποψίαν, καὶ εἰς τὸν Τἱὸν μόνον
εἰρῆσθαι τὸν Τρισάγιον ὕμνον. Εἰ δὲ ἀχώριστος ὁ
τἰὸς τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Πνεύματος, ἀχώριστος καὶ
ὁ ὕμνος. Συμπροσκκυνεῖται γὰρ τῷ Πατρὶ καὶ τῷ
Πνεύματι ὁ Τἱὸς, καὶ συνυμνεῖται καὶ συνδοξάζεται.
Τότε δὲ εἰς τὸν Υἱὸν μόνον φαμὲν τὸν ὕμνον λέγε-
σθαι, ὅτε τὰ ἐνδεικτικὰ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ λέγο-
μεν· οἶον ὁ Υἰὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ Λόγος, ἡ σοφία τοῦ
Θεοῦ, καὶ ἡ δύναμις, ὁ ἐκ Πατρὸς γεννηθεὶς, ὁ σαρ-
κωθεὶς, ὁ σταυρωθεὶς σαρκὶ, ὁ ἀναστὰς, ὁ ἀνελθὼν εἰς
οὐρανοὺς, ὁ καθήμενος ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς, καὶ τὰ
τοιαῦτα. θσπερ οὖν ταῦτα ἐνδεικτικὰ τῆς μιᾶς ὑπο-
στάσεως, καὶ οὐδαμῶς ὑφʼ ἐτέρας ὑποστάσεως, ἢ
ἐπὶ τοῦ κοινοῦ τῆς θεότητος χώραν ἔχει, οὕτω καὶ ὁ
Τρισάγιος ὕμνος ἐνδεικτικὸς ὦν τῶν τριῶν ὑποστά-
σεων, ἐπὶ μιᾶς τῶν ὑποστάσεων χώραν οὐκ ἔχει.
Ὡσπερ γὰρ ἐκάστην ὑπόστασιν τῆς ἀνθρωπότητος
δυθρωπον λέγομεν, φαμὲν δὲ τὴν πολλοὺς ἀνθρώπους
περιέχουσαν πόλιν, πολυάνθρωπον, οὐ δυνάμεθα δὲ
εἰπεῖν ἕκαστον ἄνθρωπον πολυάνθρωπον,,οτω καὶ
ἐπὶ τοῦ Τρισαγίου, ἐκάστην τῶν ὑποστάσεων ἅγιον
λέγομεν, Τρισάγιον δὲ, τὴν τρισυπόστατον θεότητα·
μίαν δὲ τῶν ὑποστάσεων Τρισάγιον, εἰπεῖν οὐ δυνά-
μεθα. Καὶ ὤσπερ ἀριθμοῦντες, ἔνα καὶ ἔνα καὶ ἔνα
λέγομεν, καὶ οὐ δυνάμεθα ἐφʼ ἐκάστου λέγειν τρισ-
ἀριθμον, οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Τρισαγίου· καὶ ὥσπερ
φέγγος καὶ φέγγος καὶ φέγγος λέγομεν, καὶ συν-
ἀψαντες δὲ, τριφεγγὲς σέλας φαμὲν, οὐ λέγομεν δὲ
ἕκαστον τριφεγγὲς, οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Τρισαγίου.
Πάντα μὲν οὖν ἐνιαίως καὶ ἀπλῶς καὶ ἀπολύτως τὰ
ἐφʼ δλης τῆς θεότητος λεγόμενα, καὶ ἐφʼ ἐκάστης τῶν
ὑποστάσεων λέγονται. Ὁ δὲ τρὶς ἀριθμὸς ἐπὶ τῆς
ἀγίας Τριάδος, τῶν τριῶν ὑποστάσεών ἐστιν δηλωτι-
κός. Καλῶς γὰρ ἔφη καὶ λίαν καιρίως ὁ θεοφόρος
Ἐπιφάνιος, ὅτι Διὰ τί μὴ δὶς, ἢ τετράκις τὸ, γιος,
λέγει τὰ Σεραφὶμ, ἀλλὰ τρὶς, εἰ μὴ ὅτι τὸν τῶν
τριῶν ὑποστάσεων ἀριθμὸν καταμηνύουσιν, εἰς μίαν
θεότητά τε καὶ κυριότητα ἐνούμενον; γμος ὁ Θεὸς
vAIRIÆ LECTONES.
d Lυtg. οἱ θεῖοι. » Edit. μόνος. t V. int. Jessum. LLegcbat pcr abbreviationem ὕν,ut in uno cod. cperi.