PG 95, col. 89
τις προπέτειαι, φιληδονία, φιλοδοξία, φιλαργυρία,
ἀφʼ ὧν ἀποτίκτεται πᾶν κακόν. Οὐχ ἀμαρτάνει δὲ
ὁ ἄνθρωπος οὐδεμίαν ἀμαρτίαν, εἰ μὴ πρότερον οἱ
κραταιοὶ οὗτοι γίγαντες, καθώς φησιν ὁ ἐν ἀσκηταῖς
σοφώτατατος, Μάρκος περιγένωνται καὶ κατακυριεύ-
σωσιν αὐτοῦ· ἤτοι λήθη, ῥφθυμία, καὶ ἄγνοια· ταύ-
τας δὲ ἀποτίκτει ἡδονὴ καὶ ἄνεσις, τὸ ἀγαπᾷν τὴν
δόξαν τῶν ἀνθρώπων, καὶ τὸν περισπασμόν· πρωτ-
αἰτιος δὲ τούτων ἀπάντων, καὶ οἶα μήτηρ κακίστη,
ὡς προείρηται, ἡ φιλαυτία, ἤγουν ἄλογος φιλία τοῦ
σώματος καὶ ἐμπαθὴς προσπάθεια· διάχυσις γὰρ καὶ
ἔκλυσις νοὸς μετὰ εὐτραπελίας καὶ αἰσχρολογίας,
πολλῶν κακῶν καὶ πτωμάτων πρόξενοι, ὡς ἡ παῤ-
ῥησία, καὶ ὁ γέλως.
stts.
Πρὸς τούτοις δὲ πᾶσι χρὴ γινώσκειν, ὡς ποικίλη
τίς ἐστι καὶ πολύτροπος ἡ ἐμπαθὴς φιληδονία, καὶ
πολλαὶ αἱ ἀπατῶσαι τὴν ψυχὴν ἡδοναὶ, ὅταν μὴ νή-
φουσα πρὸς Θεὸν, αἴρεται τῷ θείῳ φόβῳ, καὶ τῇ
τοῦ Χριστοῦ ἀγάπῃ, τῆς τῶν ἀρετῶν ἐργασίας ἐπι-
μελουμένη. Μυρίαι γὰρ φέρονται ἡδοναὶ πρὸς ἑαυτὰς
ἔλκουσαι τοὺς τῆς ψυχῆς ὀφθαλμούς· αἱ τῶν σωμά-
των, αἱ τῶν χρημάτων, αἱ τῆς τρυφῆς, αἱ τῆς δό-
δης, αἱ τῆς ῥᾳθυμίας, αἱ τῆς ὀργῆς, αἰ τῆς δυνα-
στείας, αἱ τῆς φιλαργυρίας, αἱ τῆς πλεονεξίας· καὶ
φαίνονται ἐν ἀπάτῃ λαμπρὰς ἔχουσαι τὰς ὄψεις, καὶ
εὐαρέστους· ἱκαναὶ ἐπισπάσασθαι τοὺς περὶ ταῦτα
ἐπτοημένους, καὶ μὴ σφόδρα τῆς ἀρετῆς ἐρῶντας,
καὶ τὴν ταύτης ὑπομένοντας σκληρότητα. Καὶ πᾶσα
γὰρ σχέσις γπἶνη, καὶ ἡ πρός τι τῶν ὑλικῶν προσ-
πάθεια, ἡδονὴν καὶ τέρψιν ποιεῖ τῷ προσπαθητικῷ,
καὶ ἀνόνητον καὶ βλαβεράν. Τὸ τῆς ψυχῆς ἐπιθυμη-
τικὸν ἐμπαθὲς ἐν τούτῳ δεικνύει, ὡς τούτου ἔνεκεν,
θυμῷ καὶ ὀργῇ, λύπῃ τε καὶ μνησικακίᾳ, τῇ τοῦ
ποθουμένου ἀποστερήσει τὸν ἡττώμενον καθυπο-
βάλλεσθαι. Εἰ δὲ μετὰ τῆς προσπαθείας καὶ μικρὰ
ἐπικρατήσει συνήθεια, ἀναισθήτως φάναι, καὶ ἀνιά-
τως ἄχρι τέλους τῆς ἀλόγου προσπαθείας ἔχεσθαι,
διὰ τῆς ἐνταῦθα κεκρυμμένης ἡδονῆς τὸν ἀλόντα
παρασκευάζει. Πολυσχεδὴς γάρ ἐστιν ἡ τῆς ἐπιθυ-
μίας ἡδονὴ, ὡς προείρηται· καὶ οὐ μόνον τῇ πορ-
νείᾳ, καὶ τῇ ἄλλῃ σωματικῇ ἀπολαύσει ἀποπλη-
ροῦται, ἀλλὰ καὶ τοῖς λοιποῖς πάθεσιν. Ἐπεὶ τὸ
σωφρονεῖν οὐ τοῦτο μόνον ἐστὶ, τὸ πορνείας ἀπ-
έχεσθαι, καὶ τῶν ὑπογαστρίων ἡδονῶν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ
τῶν λοιπῶν ἡδονῶν ἐκτὸς εἶναι. Ἐνθεν καὶ ὁ φιλο-
χρηματίας καὶ ὁ φιλαργυρίας, καὶ ὁ πλεονεξίας
ἐρῶν, ἀκόλαστος· ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνος σώματος ἐρᾷ,
οὕτω καὶ οὗτος χρημάτων. Μᾶλλον δὲ οὗτος ἀκολα-
στότερος, ὄσῳ οὐδὲ τοσαύτην ἔχει βίαν ἐκ τῆς φύ-
Ia Morat.
vatæ LECTIoNEs.
Vos Græca proclivitates, siguificat.
1 Seu voluptatum amorem.
sot8.
(1) Periodus hæc sic etiam reddi potest: Si
satems cums aectiomse vsi msodica ronsuetudo obti-
seat, id eicit, ut ille a delitescente voluptate victas
ctus persererat,
ἀφʼ ὧν ἀποτίκτεται πᾶν κακόν. Οὐχ ἀμαρτάνει δὲ
ὁ ἄνθρωπος οὐδεμίαν ἀμαρτίαν, εἰ μὴ πρότερον οἱ
κραταιοὶ οὗτοι γίγαντες, καθώς φησιν ὁ ἐν ἀσκηταῖς
σοφώτατατος, Μάρκος περιγένωνται καὶ κατακυριεύ-
σωσιν αὐτοῦ· ἤτοι λήθη, ῥφθυμία, καὶ ἄγνοια· ταύ-
τας δὲ ἀποτίκτει ἡδονὴ καὶ ἄνεσις, τὸ ἀγαπᾷν τὴν
δόξαν τῶν ἀνθρώπων, καὶ τὸν περισπασμόν· πρωτ-
αἰτιος δὲ τούτων ἀπάντων, καὶ οἶα μήτηρ κακίστη,
ὡς προείρηται, ἡ φιλαυτία, ἤγουν ἄλογος φιλία τοῦ
σώματος καὶ ἐμπαθὴς προσπάθεια· διάχυσις γὰρ καὶ
ἔκλυσις νοὸς μετὰ εὐτραπελίας καὶ αἰσχρολογίας,
πολλῶν κακῶν καὶ πτωμάτων πρόξενοι, ὡς ἡ παῤ-
ῥησία, καὶ ὁ γέλως.
stts.
Πρὸς τούτοις δὲ πᾶσι χρὴ γινώσκειν, ὡς ποικίλη
τίς ἐστι καὶ πολύτροπος ἡ ἐμπαθὴς φιληδονία, καὶ
πολλαὶ αἱ ἀπατῶσαι τὴν ψυχὴν ἡδοναὶ, ὅταν μὴ νή-
φουσα πρὸς Θεὸν, αἴρεται τῷ θείῳ φόβῳ, καὶ τῇ
τοῦ Χριστοῦ ἀγάπῃ, τῆς τῶν ἀρετῶν ἐργασίας ἐπι-
μελουμένη. Μυρίαι γὰρ φέρονται ἡδοναὶ πρὸς ἑαυτὰς
ἔλκουσαι τοὺς τῆς ψυχῆς ὀφθαλμούς· αἱ τῶν σωμά-
των, αἱ τῶν χρημάτων, αἱ τῆς τρυφῆς, αἱ τῆς δό-
δης, αἱ τῆς ῥᾳθυμίας, αἱ τῆς ὀργῆς, αἰ τῆς δυνα-
στείας, αἱ τῆς φιλαργυρίας, αἱ τῆς πλεονεξίας· καὶ
φαίνονται ἐν ἀπάτῃ λαμπρὰς ἔχουσαι τὰς ὄψεις, καὶ
εὐαρέστους· ἱκαναὶ ἐπισπάσασθαι τοὺς περὶ ταῦτα
ἐπτοημένους, καὶ μὴ σφόδρα τῆς ἀρετῆς ἐρῶντας,
καὶ τὴν ταύτης ὑπομένοντας σκληρότητα. Καὶ πᾶσα
γὰρ σχέσις γπἶνη, καὶ ἡ πρός τι τῶν ὑλικῶν προσ-
πάθεια, ἡδονὴν καὶ τέρψιν ποιεῖ τῷ προσπαθητικῷ,
καὶ ἀνόνητον καὶ βλαβεράν. Τὸ τῆς ψυχῆς ἐπιθυμη-
τικὸν ἐμπαθὲς ἐν τούτῳ δεικνύει, ὡς τούτου ἔνεκεν,
θυμῷ καὶ ὀργῇ, λύπῃ τε καὶ μνησικακίᾳ, τῇ τοῦ
ποθουμένου ἀποστερήσει τὸν ἡττώμενον καθυπο-
βάλλεσθαι. Εἰ δὲ μετὰ τῆς προσπαθείας καὶ μικρὰ
ἐπικρατήσει συνήθεια, ἀναισθήτως φάναι, καὶ ἀνιά-
τως ἄχρι τέλους τῆς ἀλόγου προσπαθείας ἔχεσθαι,
διὰ τῆς ἐνταῦθα κεκρυμμένης ἡδονῆς τὸν ἀλόντα
παρασκευάζει. Πολυσχεδὴς γάρ ἐστιν ἡ τῆς ἐπιθυ-
μίας ἡδονὴ, ὡς προείρηται· καὶ οὐ μόνον τῇ πορ-
νείᾳ, καὶ τῇ ἄλλῃ σωματικῇ ἀπολαύσει ἀποπλη-
ροῦται, ἀλλὰ καὶ τοῖς λοιποῖς πάθεσιν. Ἐπεὶ τὸ
σωφρονεῖν οὐ τοῦτο μόνον ἐστὶ, τὸ πορνείας ἀπ-
έχεσθαι, καὶ τῶν ὑπογαστρίων ἡδονῶν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ
τῶν λοιπῶν ἡδονῶν ἐκτὸς εἶναι. Ἐνθεν καὶ ὁ φιλο-
χρηματίας καὶ ὁ φιλαργυρίας, καὶ ὁ πλεονεξίας
ἐρῶν, ἀκόλαστος· ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνος σώματος ἐρᾷ,
οὕτω καὶ οὗτος χρημάτων. Μᾶλλον δὲ οὗτος ἀκολα-
στότερος, ὄσῳ οὐδὲ τοσαύτην ἔχει βίαν ἐκ τῆς φύ-
Ia Morat.
vatæ LECTIoNEs.
Vos Græca proclivitates, siguificat.
1 Seu voluptatum amorem.
sot8.
(1) Periodus hæc sic etiam reddi potest: Si
satems cums aectiomse vsi msodica ronsuetudo obti-
seat, id eicit, ut ille a delitescente voluptate victas
ctus persererat,