PG 98, col. 754
expers inveniatur: quid tandem dicit Ecclesiastes,
« Omnia vanitas? » nam si de rerum, quæ sunt,
natura sermonem habet, quarum Deus nullam sine
causa fecit, quasque bonas admodum esse omunes
et verissimo idem testimonio afirmavit, et nos
ipsi experiendo novimus; qui potuit dicere, « Om-
nia vanitas? » Cælestes enim magnitudines pulcbri-
tudinesque quantas habeant utilitates, et quanta
hominibus commoda importent, ipsæ declarant,
multoque magis Conditoris majestatem et gloriam
commendant; terra vero ac mare, cum innumerabi-
Iia nutiant animantia non modo ad esum sed ctiam
ad servitutem idonea; cumque tanta sit plantarum
omnis generis copia, tanta fructuum satorumque
varietas, quibus suffulta hominum vita large atque
sd suavitatem usque jucunditatemque alitur, con-
stituitur, conservatur, custoditur; nonne his omni-
bus bonum et summe sapientem rerum omnium
Conditorem et agnoscunt et prædicant? Quare per-
peram potius Ecclesiastes definitione illa gencratim
complexus singula, conceptam animo vanitatis opi-
nionem verbis quoque ad mundum universum
protulisse videatur : cum nullum plane locum i
his illa vanitatis appellatio habere possit.
non de
Atqui liquet, denominationem qjusmodi
boni et perquam sapientis præstantisque Artificis
operibus inductam esse, sed de iis tantum, quæ
improbo pravoque hominum frustra annitentium
consilio iunt, in quibus aut cogitatione aut verbis
aut factis labuntur (19): itaque qui sublimis crat,
χρόνον, πάντες οὗτοι τῶν τοιούτων ἐδέοντο λόγων,
τῶν μετά τινος εὐλήπτου ψυχαγωγίας διὰ τῆς φαινσ-
μένης κτίσεως καὶ τῶν ἐν ταύτῃ καλῶν πρὸς τὴντοῦ
πεποιηκότος τὰ πάντα γνῶσιν χειραγωγούντων.
I1 est : Qui hæc et alia ejusmodi loquuntur, hi mi-
hi non videntur propositum patris nostri doctrinæ
finem intueri, qui in amplissima Ecclesia populum
frecuentissimum alloquens, pro audientium intelligen-
tia sermonem moderabatur, fn tanta enim multilu-
dine licet essent multi, eui altiores etim disputatio
nes intelligerent, plurimi tamen doctrin subtilita-
tem non capiebant, ntpote homines imperiti otque
opifices et negotiis humilibus occupati, et mulieres
in ejusmodi aisciplinis minime excercitatæ, et pue-
rorum turba, ætateque prorecti senes, qui omues
oratione facili instituendi recreandique erant, et per
res procreatas, que cernuntur, earumque pulchri-
dinem ad rerum omnium Auctorem procreotoremdue
dedncendi.
(I9) la sane hunc locum, quandocunque usur
pare opus luit, plerique Patrum interpretati suut,
quibus præivit Gregorius Neocæsariensis, dictum
sic exphcans: Ὡς κενὰ καὶ ἀνόνητα τὰ τῶνἀνθρώ-
πων πράγματά τε καὶ σπουδάσματα, ὅσα ἀνθρώπινα·
οὐδὲ γαρ ἔχει τις εἰπεῖν δφελός τι τούτοις προσηρτη-
μένον, ἅπερ ἄνθρωποιπερὶ γῆν ἕρποντες καὶ σώμασι
καὶ ψυχαῖς ἐκτελέσαι σπεύδουσι, τῶν μὲν προσκαί-
ρων ἡττημένοι, ἀνωτέρω δὲ τῶν ἄστρων τῷ γενναίῳ
τῆς ψυχῆς ὄμματι οὐδʼ ὁτιοῦν κατιδεῖν βουλόμενο·.
Id est, Quam vanα et inutilia sunt omnia ea homi-
num negotia et studia, quæ in humanis rebus susci-
piuntur f nemo enim est, eui utilitatem ullam cue
iis conjunctam esse dicere possit, quæ homines hum
reptantes et corporibus et nimis perficere contenduat,
rebus caducis et tempororiis addicti, supva sidcι
generoso animæ oculo ne tantillum quidem aspicerc
votentes (lnt. Metaphr).
« Omnia vanitas? » nam si de rerum, quæ sunt,
natura sermonem habet, quarum Deus nullam sine
causa fecit, quasque bonas admodum esse omunes
et verissimo idem testimonio afirmavit, et nos
ipsi experiendo novimus; qui potuit dicere, « Om-
nia vanitas? » Cælestes enim magnitudines pulcbri-
tudinesque quantas habeant utilitates, et quanta
hominibus commoda importent, ipsæ declarant,
multoque magis Conditoris majestatem et gloriam
commendant; terra vero ac mare, cum innumerabi-
Iia nutiant animantia non modo ad esum sed ctiam
ad servitutem idonea; cumque tanta sit plantarum
omnis generis copia, tanta fructuum satorumque
varietas, quibus suffulta hominum vita large atque
sd suavitatem usque jucunditatemque alitur, con-
stituitur, conservatur, custoditur; nonne his omni-
bus bonum et summe sapientem rerum omnium
Conditorem et agnoscunt et prædicant? Quare per-
peram potius Ecclesiastes definitione illa gencratim
complexus singula, conceptam animo vanitatis opi-
nionem verbis quoque ad mundum universum
protulisse videatur : cum nullum plane locum i
his illa vanitatis appellatio habere possit.
non de
Atqui liquet, denominationem qjusmodi
boni et perquam sapientis præstantisque Artificis
operibus inductam esse, sed de iis tantum, quæ
improbo pravoque hominum frustra annitentium
consilio iunt, in quibus aut cogitatione aut verbis
aut factis labuntur (19): itaque qui sublimis crat,
χρόνον, πάντες οὗτοι τῶν τοιούτων ἐδέοντο λόγων,
τῶν μετά τινος εὐλήπτου ψυχαγωγίας διὰ τῆς φαινσ-
μένης κτίσεως καὶ τῶν ἐν ταύτῃ καλῶν πρὸς τὴντοῦ
πεποιηκότος τὰ πάντα γνῶσιν χειραγωγούντων.
I1 est : Qui hæc et alia ejusmodi loquuntur, hi mi-
hi non videntur propositum patris nostri doctrinæ
finem intueri, qui in amplissima Ecclesia populum
frecuentissimum alloquens, pro audientium intelligen-
tia sermonem moderabatur, fn tanta enim multilu-
dine licet essent multi, eui altiores etim disputatio
nes intelligerent, plurimi tamen doctrin subtilita-
tem non capiebant, ntpote homines imperiti otque
opifices et negotiis humilibus occupati, et mulieres
in ejusmodi aisciplinis minime excercitatæ, et pue-
rorum turba, ætateque prorecti senes, qui omues
oratione facili instituendi recreandique erant, et per
res procreatas, que cernuntur, earumque pulchri-
dinem ad rerum omnium Auctorem procreotoremdue
dedncendi.
(I9) la sane hunc locum, quandocunque usur
pare opus luit, plerique Patrum interpretati suut,
quibus præivit Gregorius Neocæsariensis, dictum
sic exphcans: Ὡς κενὰ καὶ ἀνόνητα τὰ τῶνἀνθρώ-
πων πράγματά τε καὶ σπουδάσματα, ὅσα ἀνθρώπινα·
οὐδὲ γαρ ἔχει τις εἰπεῖν δφελός τι τούτοις προσηρτη-
μένον, ἅπερ ἄνθρωποιπερὶ γῆν ἕρποντες καὶ σώμασι
καὶ ψυχαῖς ἐκτελέσαι σπεύδουσι, τῶν μὲν προσκαί-
ρων ἡττημένοι, ἀνωτέρω δὲ τῶν ἄστρων τῷ γενναίῳ
τῆς ψυχῆς ὄμματι οὐδʼ ὁτιοῦν κατιδεῖν βουλόμενο·.
Id est, Quam vanα et inutilia sunt omnia ea homi-
num negotia et studia, quæ in humanis rebus susci-
piuntur f nemo enim est, eui utilitatem ullam cue
iis conjunctam esse dicere possit, quæ homines hum
reptantes et corporibus et nimis perficere contenduat,
rebus caducis et tempororiis addicti, supva sidcι
generoso animæ oculo ne tantillum quidem aspicerc
votentes (lnt. Metaphr).