PL 111, col. 23
De universo (Rabanus Maurus), J. P. Migne
Christi, electi omnes, ut in Job: Circumda tibi
decorem tuum, et speciosis induere vestibus [(Job XL)]
.
Tunica Christi, ejus Ecclesia, cujus figuram tunica
illa habuit de qua in Evangelio scribitur: Non scindamus
illam, sortiamur de illa cujus sit [(Joan. XIX)]
.
Stola Christi, caro assumpta, passionis vino mundata;
hinc in Genesi scriptum est: Lavabit vino
stolam suam [(Gen. XLIX)]
. Unde pallium Christi, sancta
Ecclesia, ejus aspersa cruore; unde et supra: In sanguine uvae pallium suum
[(Ibid.)]
. Lumbare
Domini, populus Judaeorum, superbiae vitio putrefactum;
de quo in Jeremia scriptum est: Sicut
lumbare adhaeret corpori, sic appellavi populum istum
ad me, dicit Dominus [(Jer. VII)]
. Cingulum Christi,
justitia sive fides ejus. Hinc in Isaia legitur: Justitia
cingulum lumborum ejus, et fides cinctorium renum
ejus [(Isa. XI)]
. Calceamenta Domini, mysterium incarnationis,
de quo Joannes Baptista in Evangelio
ait: Cujus non sum dignus procumbens solvere corrigiam
calceamenti ejus [(Luc. III)]
.
CAPUT III. De Spiritu sancto.
Spiritus sanctus ideo praedicatur Deus, quia ex
Patre Filioque procedit, et substantiam ejus habet.
Neque enim aliud de Patre procedere potuit, quam
quod ipse est Pater. Spiritus sanctus autem dictus
est secundum id quod ad aliquid refertur. Sicut
enim relative Pater et Filius dicuntur, ita et Spiritus
sanctus ad Patrem et Filium quodammodo relative
dicitur, quia Patris et Filii Spiritus est: sed
ipsa relatio Spiritus sancti non ita reciprocatione
converti poterit, sicut Pater et Filius. Nam Pater
Filii Pater dicitur, et Filius Patris [Filius] dicitur:
Spiritus sanctus vero uniformiter dicitur ad Patrem
et Filium, quia Patris et Filii Spiritus est. Dicimus
enim Spiritum sanctum, Spiritum Patris, sed non
vicissim dicimus Patrem Spiritus sancti, ne Filius
ejus intelligatur Spiritus sanctus. Item dicimus Spiritum
sanctum, Spiritum Filii, sed non dicimus
Filium Spiritus sancti, ne Pater ejus intelligatur
Spiritus sanctus. Dicitur et idem Spiritus donum
Dei, quia Deus donator doni sui est. In quibus
nominibus circumferri potest vicissim relationis
regula, ut sic dicatur donator doni et donum donatoris;
quia in his vocabulis potuit inveniri usitata
huic categoriae, quae dicitur ad aliquid, circumlatio.
Ergo hoc donum Dei, id est Spiritus
sanctus, qui de Patre et Filio aequaliter procedit,
ineffabilis quaedam Patris Filiique communio est:
et ideo fortasse sic appellatur, quia Patri et Filio
potest eadem appellatio convenire. Nam hoc ipse
proprie dicitur, quod illi communiter dicuntur:
quia et Pater Spiritus et Filius Spiritus, et Pater
sanctus, et Filius sanctus recte dicitur. Ergo ut
nominibus junctis, quae separatim utriusque personae
conveniunt, utriusque communio proprie significetur,
vocatur Spiritus sanctus: quia est tertia
in sancta Trinitate persona, Patri et Filio per
omnia aequalis, qua coaeternus et consubstantialis.
decorem tuum, et speciosis induere vestibus [(Job XL)]
.
Tunica Christi, ejus Ecclesia, cujus figuram tunica
illa habuit de qua in Evangelio scribitur: Non scindamus
illam, sortiamur de illa cujus sit [(Joan. XIX)]
.
Stola Christi, caro assumpta, passionis vino mundata;
hinc in Genesi scriptum est: Lavabit vino
stolam suam [(Gen. XLIX)]
. Unde pallium Christi, sancta
Ecclesia, ejus aspersa cruore; unde et supra: In sanguine uvae pallium suum
[(Ibid.)]
. Lumbare
Domini, populus Judaeorum, superbiae vitio putrefactum;
de quo in Jeremia scriptum est: Sicut
lumbare adhaeret corpori, sic appellavi populum istum
ad me, dicit Dominus [(Jer. VII)]
. Cingulum Christi,
justitia sive fides ejus. Hinc in Isaia legitur: Justitia
cingulum lumborum ejus, et fides cinctorium renum
ejus [(Isa. XI)]
. Calceamenta Domini, mysterium incarnationis,
de quo Joannes Baptista in Evangelio
ait: Cujus non sum dignus procumbens solvere corrigiam
calceamenti ejus [(Luc. III)]
.
CAPUT III. De Spiritu sancto.
Spiritus sanctus ideo praedicatur Deus, quia ex
Patre Filioque procedit, et substantiam ejus habet.
Neque enim aliud de Patre procedere potuit, quam
quod ipse est Pater. Spiritus sanctus autem dictus
est secundum id quod ad aliquid refertur. Sicut
enim relative Pater et Filius dicuntur, ita et Spiritus
sanctus ad Patrem et Filium quodammodo relative
dicitur, quia Patris et Filii Spiritus est: sed
ipsa relatio Spiritus sancti non ita reciprocatione
converti poterit, sicut Pater et Filius. Nam Pater
Filii Pater dicitur, et Filius Patris [Filius] dicitur:
Spiritus sanctus vero uniformiter dicitur ad Patrem
et Filium, quia Patris et Filii Spiritus est. Dicimus
enim Spiritum sanctum, Spiritum Patris, sed non
vicissim dicimus Patrem Spiritus sancti, ne Filius
ejus intelligatur Spiritus sanctus. Item dicimus Spiritum
sanctum, Spiritum Filii, sed non dicimus
Filium Spiritus sancti, ne Pater ejus intelligatur
Spiritus sanctus. Dicitur et idem Spiritus donum
Dei, quia Deus donator doni sui est. In quibus
nominibus circumferri potest vicissim relationis
regula, ut sic dicatur donator doni et donum donatoris;
quia in his vocabulis potuit inveniri usitata
huic categoriae, quae dicitur ad aliquid, circumlatio.
Ergo hoc donum Dei, id est Spiritus
sanctus, qui de Patre et Filio aequaliter procedit,
ineffabilis quaedam Patris Filiique communio est:
et ideo fortasse sic appellatur, quia Patri et Filio
potest eadem appellatio convenire. Nam hoc ipse
proprie dicitur, quod illi communiter dicuntur:
quia et Pater Spiritus et Filius Spiritus, et Pater
sanctus, et Filius sanctus recte dicitur. Ergo ut
nominibus junctis, quae separatim utriusque personae
conveniunt, utriusque communio proprie significetur,
vocatur Spiritus sanctus: quia est tertia
in sancta Trinitate persona, Patri et Filio per
omnia aequalis, qua coaeternus et consubstantialis.