PL 139, col. 24
Chronicon (Benedictus S. Andreae), J. P. Migne
concessit, et omnia adjacentia illius sicuti a priori
tempore constitutum est, jure affixum est constituit.
Datos legatos Pipinus et Carlomagno a Zacharia
papa, Astulfu regis, in Ticine civitatis repertas, omniaque
et qualiter peracta sunt innotescunt. Astulphus
rex Langobardorum nequissimus, nefandus et
callidus verba honorifice composuit, et omnia Pentapolim
et Tuscie finibus et quicquid a sancte Romane
ecclesie videtur illi restituit. Sed tamen a consuetudo
eorum maligna non declinaverunt. Inito
consilio cum episcopis et Deum timentes quod agere
debeant de persecutiones Langobardorum, si ad
Grecorum genere regnum Italicum et Romanum
imperium devolberet, et si a Francis in Italia ingredi
deberet. Sed melius est a nobis a Francis
que a Grecis dominio illorum subjaceret. »
18.
Robertus comes palatii Langobardo Savinensi
exiens, ergo pugnantis contra Romanos. Sicque
venit a Lubria civitates, que pugna conflicta cum
Romanos ceciderunt de Romanos vulgos et nobiles
plures. Robertus Langobardo constitutus erat in
campo, et abebat roborem. Quo presul in ecclesia
beati Petri apostoli, locutus est populo dicens: « De
celo autem adjutorium sit vobiscum; eligite vos ad
pugna cum Langobardis; nolite metuere! » Et habierunt
Romani contra Robertus Langobardo. Et
ecce exercitus Langoburdorum transiebat flubium
Lubrie. Romani persequentes contra ipsos, trucidati
et gladio interfecti de Langobardi fere ducentos,
et Robertus comes palatii trucidatus est; et Romanis
reversi sunt victores. Post hec sanctissimus papa
Stephanus via directum pro populo Romano et sancte
ejusdem ecclesie defensione, sicque in Francia
pervenit, in Aquisgranis palatio, ad adjutorium et
solacium querendo pro justitiis sancti Petri. Qui
Pipinus rex honorifice suscepit apostolicus; ad sanctum
Dionisium ibidem perrexerunt. Dixitque Pipinus
ad apostolicus: « Zacharias antecessori tuo intimavit
mihi per missos meos, Burgardus episcopus,
et Folradus cappellanus, de regibus in Francia
qui in illis temporibus non habentes regalem potestatem,
si bene fuisset aut non? Zacharias papa mandavit
me Pipino, melius mihi esset regem vocari,
qui potestatem aberet, quem illum qui sine regali
potestate manebat, ut non conturbaretur ordo, per
auctoritatem apostolicam. Ime Pipinus secundum
more Francorum electus sum a regem et
unctus per manus sancte memorie Bonifatii archiepiscopi,
et elevatus sum a Francis in regno Suesionis
civitatem. Ildericus vero Saxone, qui false rex vocabatur,
tonsoratus est et in monasterio missus. Carlomagnus
germano meo post mortem Caroli genitori
nostri divisimus regnum Francorum inter nos in locum
tempore constitutum est, jure affixum est constituit.
Datos legatos Pipinus et Carlomagno a Zacharia
papa, Astulfu regis, in Ticine civitatis repertas, omniaque
et qualiter peracta sunt innotescunt. Astulphus
rex Langobardorum nequissimus, nefandus et
callidus verba honorifice composuit, et omnia Pentapolim
et Tuscie finibus et quicquid a sancte Romane
ecclesie videtur illi restituit. Sed tamen a consuetudo
eorum maligna non declinaverunt. Inito
consilio cum episcopis et Deum timentes quod agere
debeant de persecutiones Langobardorum, si ad
Grecorum genere regnum Italicum et Romanum
imperium devolberet, et si a Francis in Italia ingredi
deberet. Sed melius est a nobis a Francis
que a Grecis dominio illorum subjaceret. »
18.
Robertus comes palatii Langobardo Savinensi
exiens, ergo pugnantis contra Romanos. Sicque
venit a Lubria civitates, que pugna conflicta cum
Romanos ceciderunt de Romanos vulgos et nobiles
plures. Robertus Langobardo constitutus erat in
campo, et abebat roborem. Quo presul in ecclesia
beati Petri apostoli, locutus est populo dicens: « De
celo autem adjutorium sit vobiscum; eligite vos ad
pugna cum Langobardis; nolite metuere! » Et habierunt
Romani contra Robertus Langobardo. Et
ecce exercitus Langoburdorum transiebat flubium
Lubrie. Romani persequentes contra ipsos, trucidati
et gladio interfecti de Langobardi fere ducentos,
et Robertus comes palatii trucidatus est; et Romanis
reversi sunt victores. Post hec sanctissimus papa
Stephanus via directum pro populo Romano et sancte
ejusdem ecclesie defensione, sicque in Francia
pervenit, in Aquisgranis palatio, ad adjutorium et
solacium querendo pro justitiis sancti Petri. Qui
Pipinus rex honorifice suscepit apostolicus; ad sanctum
Dionisium ibidem perrexerunt. Dixitque Pipinus
ad apostolicus: « Zacharias antecessori tuo intimavit
mihi per missos meos, Burgardus episcopus,
et Folradus cappellanus, de regibus in Francia
qui in illis temporibus non habentes regalem potestatem,
si bene fuisset aut non? Zacharias papa mandavit
me Pipino, melius mihi esset regem vocari,
qui potestatem aberet, quem illum qui sine regali
potestate manebat, ut non conturbaretur ordo, per
auctoritatem apostolicam. Ime Pipinus secundum
more Francorum electus sum a regem et
unctus per manus sancte memorie Bonifatii archiepiscopi,
et elevatus sum a Francis in regno Suesionis
civitatem. Ildericus vero Saxone, qui false rex vocabatur,
tonsoratus est et in monasterio missus. Carlomagnus
germano meo post mortem Caroli genitori
nostri divisimus regnum Francorum inter nos in locum