PL 139, col. 349
Acta (Concilium Causeiense; Auctor incertus (Gerbertus Auriliacensis)), J. P. Mi
crebris legationibus incitat, ut a coepto furore non
desistant. Videtis, reverendissimi Patres, nobiscum
stare apostolica et ecclesiastica jura. Sed quid faciemus
improbis hominibus, quibus nulla ratio sufficit,
nisi etiam corporeis sensibus satisfiat? Cedamus
talium importunitatibus, et nichil sine praesentia
legati apostolicae sedis in causa Arnulfi factum esse
doceamus. Certe Seguinus, venerabilis vitae Senonensium
archiepiscopus, Domini papae Johannis
vices per Gallias sibi creditas Romae innovavit, et
ita a latere apostolici cum decreto privilegii veniens
ejus vices usque in praesens omnium episcoporum
Galliae consensu prosecutus est. In hujus ergo praesentia
Arnulfus se ipsum sacerdotio exuit, atque
juxta decreta apostolicorum virorum, Zosimi, Leonis
atque Gregorii, petitorio vel confessionis, seu ita
placet dici, abdicationis porrecto libello, sacerdotalia
deposuit signa. Pro qua re ad judicium devocamur,
quasi innocentem oppresserimus? Nos vero illum
non solum non oppressimus, sed etiam per duodeviginti
menses bella, seditiones, regni discidia molientem
toleravimus, cum Africana concilia post secundum
mensem vocationis eum a communione
removerint, et anniversario concilio non occurrentem
eum in se dixisse dampnationis sententiam
judicaverint; neque post expletum annum ejus vocem
penitus audiendam. Sed o Christiana fides, o religio
Christiana; quis unquam nocens habebitur, si patriae
proditor hodie velut innocens absolvitur? Sileant
ammodo leges, jura regum conticescant, si neminem
in judiciis attingere fas est, nisi quem Crescentius tyrannus
mercede conductus voluerit absolvere vel punire?
Patriae proditor ferat praemium, et qui eam liberaverit,
propellatur in exilium. Sed non sic sanctus Spiritus
per os David cecinit: Semel, inquit, id est incommutabiliter, locutus est Deus
[(Psal. LXI, 12)] ; duo haec
quae se audisse commemorat, scilicet quia Dei potestas
in dampnando reprobos et misericordia in glorificando
desistant. Videtis, reverendissimi Patres, nobiscum
stare apostolica et ecclesiastica jura. Sed quid faciemus
improbis hominibus, quibus nulla ratio sufficit,
nisi etiam corporeis sensibus satisfiat? Cedamus
talium importunitatibus, et nichil sine praesentia
legati apostolicae sedis in causa Arnulfi factum esse
doceamus. Certe Seguinus, venerabilis vitae Senonensium
archiepiscopus, Domini papae Johannis
vices per Gallias sibi creditas Romae innovavit, et
ita a latere apostolici cum decreto privilegii veniens
ejus vices usque in praesens omnium episcoporum
Galliae consensu prosecutus est. In hujus ergo praesentia
Arnulfus se ipsum sacerdotio exuit, atque
juxta decreta apostolicorum virorum, Zosimi, Leonis
atque Gregorii, petitorio vel confessionis, seu ita
placet dici, abdicationis porrecto libello, sacerdotalia
deposuit signa. Pro qua re ad judicium devocamur,
quasi innocentem oppresserimus? Nos vero illum
non solum non oppressimus, sed etiam per duodeviginti
menses bella, seditiones, regni discidia molientem
toleravimus, cum Africana concilia post secundum
mensem vocationis eum a communione
removerint, et anniversario concilio non occurrentem
eum in se dixisse dampnationis sententiam
judicaverint; neque post expletum annum ejus vocem
penitus audiendam. Sed o Christiana fides, o religio
Christiana; quis unquam nocens habebitur, si patriae
proditor hodie velut innocens absolvitur? Sileant
ammodo leges, jura regum conticescant, si neminem
in judiciis attingere fas est, nisi quem Crescentius tyrannus
mercede conductus voluerit absolvere vel punire?
Patriae proditor ferat praemium, et qui eam liberaverit,
propellatur in exilium. Sed non sic sanctus Spiritus
per os David cecinit: Semel, inquit, id est incommutabiliter, locutus est Deus
[(Psal. LXI, 12)] ; duo haec
quae se audisse commemorat, scilicet quia Dei potestas
in dampnando reprobos et misericordia in glorificando