PL 182, col. 538
Epistolae (Bernardus Claraevallensis), J. P. Migne
Lepram adinventionum suarum atramento signavit
et calamo. Libros ejus habuimus, et misimus vobis.
Cognoscite auctorem operis in opere. Videte quod
theologus noster cum Ario gradus et scalas in Trinitate
disponit, cum Pelagio liberum arbitrium gratiae
praeponit; cum Nestorio Christum dividens, hominem
assumptum a consortio Trinitatis excludit.
Et haec pauca de multis. Non erit in vobis qui
vicem Christi doleat 307, qui diligat justitiam, qui
oderit iniquitatem? Si os loquentis iniqua obstructum
non fuerit, videat ille et judicet, qui solus laborem
et dolorem considerat.
EPISTOLA CCCXXXIII. AD G. CARDINALEM. Ejusdem item argumenti.
Viro venerabili et amico suo G. diacono cardinali
sub titulo sanctorum Sergii et Bacchi, BERNARDUS
Clarae-Vallensis abbas, salutem et dilectionem.
Secundum tuam consuetudinem, quotiescunque
curiam intro, semper mihi debes assurgere. Verba
videntur quasi ludentis; sed seria res agitur. Ecce
ego curiam intro, secundum causam dico, non secundum
personam. Qui personae meae assurgere solebas,
assurge nunc causae meae, imo causae Christi:
quia Christus est in causa, et veritas periclitatur.
Assurge, imo exsurge adversus eum qui disputat
de fide contra fidem, qui verbis legis legem impugnat,
cujus manus contra omnes, et manus omnium contra
eum. Hic est Petrus Abaelardus, qui de moribus,
de sacramentis, de Patre et Filio et Spiritu sancto
scribit, docet, et disputat, dividens prout vult. Nunc
autem intrat curiam, postquam commovit Ecclesiam,
et turbavit eam, non ut sanet contritiones ejus, sed ad
excusationes excusandas in peccatis. Si filius ejus es,
defende uterum qui te portavit, et uberaquae suxisti.
EPISTOLA CCCXXXIV. AD GUIDONEM PISANUM. Contra eumdem Abaelardum.
GUIDONI Pisano, BERNARDUS Clarae-Vallis abbas,
mentem sanam in corpore sano [(JUVEN.)] .
Causam meam propriam secure vobis committerem
propter officium mutuae dilectionis nostrae:
nunc autem tanto confidentius istam committo,
quanto amplius ille diligendus est, cujus est causa.
Causa est Christi, imo Christus est in causa, et
veritas in periculo. Dividuntur vestimenta Christi,
sacramenta Ecclesiae scinduntur: sed integra manet
tunica inconsutilis, desuper contexta per totum. Tunica
haec unitas est Ecelesiae, quae scissuram ignorat,
divisionem non recipit. Quod enim desuper contextum
est, quod a Spiritu sancto compactum est, non
dissolvetur ab hominibus. Cum haeretici exacuerunt
linguam suam sicut serpentes, cum omnes aculeos
ingenii sui excusserunt, ut pacem Ecclesiae conturbent;
et calamo. Libros ejus habuimus, et misimus vobis.
Cognoscite auctorem operis in opere. Videte quod
theologus noster cum Ario gradus et scalas in Trinitate
disponit, cum Pelagio liberum arbitrium gratiae
praeponit; cum Nestorio Christum dividens, hominem
assumptum a consortio Trinitatis excludit.
Et haec pauca de multis. Non erit in vobis qui
vicem Christi doleat 307, qui diligat justitiam, qui
oderit iniquitatem? Si os loquentis iniqua obstructum
non fuerit, videat ille et judicet, qui solus laborem
et dolorem considerat.
EPISTOLA CCCXXXIII. AD G. CARDINALEM. Ejusdem item argumenti.
Viro venerabili et amico suo G. diacono cardinali
sub titulo sanctorum Sergii et Bacchi, BERNARDUS
Clarae-Vallensis abbas, salutem et dilectionem.
Secundum tuam consuetudinem, quotiescunque
curiam intro, semper mihi debes assurgere. Verba
videntur quasi ludentis; sed seria res agitur. Ecce
ego curiam intro, secundum causam dico, non secundum
personam. Qui personae meae assurgere solebas,
assurge nunc causae meae, imo causae Christi:
quia Christus est in causa, et veritas periclitatur.
Assurge, imo exsurge adversus eum qui disputat
de fide contra fidem, qui verbis legis legem impugnat,
cujus manus contra omnes, et manus omnium contra
eum. Hic est Petrus Abaelardus, qui de moribus,
de sacramentis, de Patre et Filio et Spiritu sancto
scribit, docet, et disputat, dividens prout vult. Nunc
autem intrat curiam, postquam commovit Ecclesiam,
et turbavit eam, non ut sanet contritiones ejus, sed ad
excusationes excusandas in peccatis. Si filius ejus es,
defende uterum qui te portavit, et uberaquae suxisti.
EPISTOLA CCCXXXIV. AD GUIDONEM PISANUM. Contra eumdem Abaelardum.
GUIDONI Pisano, BERNARDUS Clarae-Vallis abbas,
mentem sanam in corpore sano [(JUVEN.)] .
Causam meam propriam secure vobis committerem
propter officium mutuae dilectionis nostrae:
nunc autem tanto confidentius istam committo,
quanto amplius ille diligendus est, cujus est causa.
Causa est Christi, imo Christus est in causa, et
veritas in periculo. Dividuntur vestimenta Christi,
sacramenta Ecclesiae scinduntur: sed integra manet
tunica inconsutilis, desuper contexta per totum. Tunica
haec unitas est Ecelesiae, quae scissuram ignorat,
divisionem non recipit. Quod enim desuper contextum
est, quod a Spiritu sancto compactum est, non
dissolvetur ab hominibus. Cum haeretici exacuerunt
linguam suam sicut serpentes, cum omnes aculeos
ingenii sui excusserunt, ut pacem Ecclesiae conturbent;