PL 184, col. 1178
Speculum monachorum (Arnulfus de Boeriis), J. P. Migne · Alia documenta vitae religiosae (Arnulfus de Boeriis), J. P. Migne
Taedio affectus componat se meditando supra petram
in qua lavantur mortui; et cogitet apud se
quomodo tractantur ibi sepeliendi: nunc in tergum,
nunc in faciem versentur; quomodo nutet caput,
cadant brachia, rigeant crura, tibiae jaceant; quomodo
induantur et consuantur, quomodo deferantur
humandi, quomodo exponantur in tumulo, quomodo
pulvere contegantur, quomodo vorentur a vermibus,
et quasi saccus putrefactus consumantur.
Summaque est philosophia, meditatio mortis assidua.
Hanc, ubicunque perrexerit, secum portet;
et in aeternum non peccabit. Sit monachus quasi
Melchisedech, sine patre, sine matre, sine genealogia;
nec patrem sibi vocet super terram. Imo sic se
existimet quasi ipse sit solus, et Deus.
Ecce in primis habemus ordinem et modum vivendi:
remedium vero pollicetur assiduitas tenendi
capitulum spirituale superius expressum. Semel ad
minus in hebdomada confiteatur; ut veniam mereatur
de perpetratis, et major ei detur gratia de vitandis
malis. Amen.
Si quem amovere volentem intueberis, fuge, ac
si fame deficienti e fauce buccellam panis auferre
conaretur.
Cum ad capitulum veneris, diligenter accipies armaturam
Dei in galea providentiae, in lorica patientiae,
in scuto mansuetudinis, quibus possis clamationes
justas vel injustas elidere. Si peccasti, dic
tantum: Emendabo. Si non, dic: Non memini. His
nec amplius, nec minus aut clamoribus aut verberibus
a te extorqueatur.
Cogita cum accedis ad judicium capituli, Deum et
Priorem, Pilatum et Pharisaeos clamantes in eum,
et milites verberantes eum sine causa. Cogita capitulum
durum sanctorum martyrum, cum starent
ante reges et praesides, cum pertinentiis suis, id est,
cum poenis et tormentis quae patiebantur. Cogita futurum
capitulum tuum in morte coram Deo, cum
millia daemonum clamabunt contra te, et decies
centena millia adversum te: ut si quid hic tecum
durius agitur, illorum consideratione levigetur. Cogita
quod ille qui clamat te, novacula Dei est, et
pilos vult tibi tollere deformes, ut speciosus fias.
Cogita quod pitantia est de coelo missa correctio.
Quicunque te clamaverit, eadem die munerabis
eum obsequio quocunque, si potes, eo quod te a
deformitate peccati relevare voluerit.
Cum ad laborem veneris, sic temperabis onus
agendum, ut sollicitudo operis intentionem animi
tui ab iis quae Dei sunt non avertat.
Quando pausandum est, noli angulos consectari,
in qua lavantur mortui; et cogitet apud se
quomodo tractantur ibi sepeliendi: nunc in tergum,
nunc in faciem versentur; quomodo nutet caput,
cadant brachia, rigeant crura, tibiae jaceant; quomodo
induantur et consuantur, quomodo deferantur
humandi, quomodo exponantur in tumulo, quomodo
pulvere contegantur, quomodo vorentur a vermibus,
et quasi saccus putrefactus consumantur.
Summaque est philosophia, meditatio mortis assidua.
Hanc, ubicunque perrexerit, secum portet;
et in aeternum non peccabit. Sit monachus quasi
Melchisedech, sine patre, sine matre, sine genealogia;
nec patrem sibi vocet super terram. Imo sic se
existimet quasi ipse sit solus, et Deus.
Ecce in primis habemus ordinem et modum vivendi:
remedium vero pollicetur assiduitas tenendi
capitulum spirituale superius expressum. Semel ad
minus in hebdomada confiteatur; ut veniam mereatur
de perpetratis, et major ei detur gratia de vitandis
malis. Amen.
Si quem amovere volentem intueberis, fuge, ac
si fame deficienti e fauce buccellam panis auferre
conaretur.
Cum ad capitulum veneris, diligenter accipies armaturam
Dei in galea providentiae, in lorica patientiae,
in scuto mansuetudinis, quibus possis clamationes
justas vel injustas elidere. Si peccasti, dic
tantum: Emendabo. Si non, dic: Non memini. His
nec amplius, nec minus aut clamoribus aut verberibus
a te extorqueatur.
Cogita cum accedis ad judicium capituli, Deum et
Priorem, Pilatum et Pharisaeos clamantes in eum,
et milites verberantes eum sine causa. Cogita capitulum
durum sanctorum martyrum, cum starent
ante reges et praesides, cum pertinentiis suis, id est,
cum poenis et tormentis quae patiebantur. Cogita futurum
capitulum tuum in morte coram Deo, cum
millia daemonum clamabunt contra te, et decies
centena millia adversum te: ut si quid hic tecum
durius agitur, illorum consideratione levigetur. Cogita
quod ille qui clamat te, novacula Dei est, et
pilos vult tibi tollere deformes, ut speciosus fias.
Cogita quod pitantia est de coelo missa correctio.
Quicunque te clamaverit, eadem die munerabis
eum obsequio quocunque, si potes, eo quod te a
deformitate peccati relevare voluerit.
Cum ad laborem veneris, sic temperabis onus
agendum, ut sollicitudo operis intentionem animi
tui ab iis quae Dei sunt non avertat.
Quando pausandum est, noli angulos consectari,