PL 20, col. 456
De laude sanctorum (Victricius Rothomagensis), J. P. Migne
Salvatoris. Dedit exemplum, mittit auxilia. Certa victoria
est cum talibus commilitonibus, et cum Christo
imperatore pugnare; tunc profecto in me splendebit
galea Sacerdotis, si me in acie charitas vestra
perspexerit; incendium gloriae est, vobis spectantibus,
vobis sequentibus dimicare. Tuta statio, et salutis
munitissimus portus est fides inconcussa et
constantia spiritalis. Bona vita nihil prodest, si nescias
cui vivas. In altum rapiet turbo ventorum levem
et incredulam mentem. Fides est quae Sanctos
vexit ad coelum; fides est quae flammas vertit in rorem,
et in incendii globos salutare frigus immisit;
fides est quae fluctuantium undarum liquores sub ambulantum
vestigiis solidavit; fides est quae Martyres
in exemplum mortis exhibet consecratos; fides est
quae Confessorum animas munivit in certamine passionis;
fides est quae jejunas, et seras, et aridas escas
in humilitate depascit; fides est quae virginitatem,
viduitatem, continentiam modesta integritate
custodit; fides est quae sustulit concupiscentiam corporalem
et amorem imperii coelestis ingessit; fides
est quae Domino per mortem crucis immortalitatem
conjungit. Haec per odia saeculi exhibet Domino coodibiles;
haec in carceribus confovet Confessores,
teterrimo tenebrarum horrore conclusos, dumque in
squalore sordibusque jactantur, ipsisque terrarum
cubilibus transpunguntur, non somno liberi, quietem
vel modici temporis capiunt. Dum ita per singulos
dies omni tormentorum genere laniuntur; dum denique
suppliciis multimodis urgentur, virtus proficit
ad coronam. Fides est quae in his tot conflictationibus
caram unitatem exhibet Deo, reddit vicem Christo,
moriendo pro ipso. Sicut caput corporis mortuum
est pro membris, ita pro capite membra moriuntur,
ut sicut caput vivit, ita cum capite vivificentur
membra. Haec confirmat beatissimus Paulus: Si
commorimur Christo, et convivimus; si toleramus, et
conregnamus. Superest, amantissimi, ut et peccatorum
nostrorum confessio subsequatur. Non quod divinae
potestates secessus animorum, et secreta non
norint; sed facile elicit misericordiam judicantis non
extorta confessio. Nullus sit, charissimi fratres,
dies, quo non his fabulis moremur, ille Martyr sub
tortore non impalluit, ille percussoris moras festinatione
praecessit, ille flammas avidus bibit; ille sectus
est, sed integer stetit, ille felicem se dixit, cui
contigit cruciari; ille inter manus carnificum, ne
qua mora fieret properanti jussit redire fluminibus.
Illa patris lacrymas doluit, ut filia, contempsit ut
Martyr; illa irritatione iram leonis mortis avida
concitavit; illa jejunante filio feris ubera plena porrexit:
illa virgo monilia aeternitatis ornamenta percussori
colla subjecit. Millia sunt, charissimi fratres,
exempla virtutum, quae pagina sancta commemorat.
Sed nos hortandi magis, quam docendi gratia carpsimus
pauca de multis. Fidelibus enim pauca sufficiunt,
infidelibus multa non prosunt. Non sunt sanctorum
desideria differenda. Cur moramur? Divinis,
est cum talibus commilitonibus, et cum Christo
imperatore pugnare; tunc profecto in me splendebit
galea Sacerdotis, si me in acie charitas vestra
perspexerit; incendium gloriae est, vobis spectantibus,
vobis sequentibus dimicare. Tuta statio, et salutis
munitissimus portus est fides inconcussa et
constantia spiritalis. Bona vita nihil prodest, si nescias
cui vivas. In altum rapiet turbo ventorum levem
et incredulam mentem. Fides est quae Sanctos
vexit ad coelum; fides est quae flammas vertit in rorem,
et in incendii globos salutare frigus immisit;
fides est quae fluctuantium undarum liquores sub ambulantum
vestigiis solidavit; fides est quae Martyres
in exemplum mortis exhibet consecratos; fides est
quae Confessorum animas munivit in certamine passionis;
fides est quae jejunas, et seras, et aridas escas
in humilitate depascit; fides est quae virginitatem,
viduitatem, continentiam modesta integritate
custodit; fides est quae sustulit concupiscentiam corporalem
et amorem imperii coelestis ingessit; fides
est quae Domino per mortem crucis immortalitatem
conjungit. Haec per odia saeculi exhibet Domino coodibiles;
haec in carceribus confovet Confessores,
teterrimo tenebrarum horrore conclusos, dumque in
squalore sordibusque jactantur, ipsisque terrarum
cubilibus transpunguntur, non somno liberi, quietem
vel modici temporis capiunt. Dum ita per singulos
dies omni tormentorum genere laniuntur; dum denique
suppliciis multimodis urgentur, virtus proficit
ad coronam. Fides est quae in his tot conflictationibus
caram unitatem exhibet Deo, reddit vicem Christo,
moriendo pro ipso. Sicut caput corporis mortuum
est pro membris, ita pro capite membra moriuntur,
ut sicut caput vivit, ita cum capite vivificentur
membra. Haec confirmat beatissimus Paulus: Si
commorimur Christo, et convivimus; si toleramus, et
conregnamus. Superest, amantissimi, ut et peccatorum
nostrorum confessio subsequatur. Non quod divinae
potestates secessus animorum, et secreta non
norint; sed facile elicit misericordiam judicantis non
extorta confessio. Nullus sit, charissimi fratres,
dies, quo non his fabulis moremur, ille Martyr sub
tortore non impalluit, ille percussoris moras festinatione
praecessit, ille flammas avidus bibit; ille sectus
est, sed integer stetit, ille felicem se dixit, cui
contigit cruciari; ille inter manus carnificum, ne
qua mora fieret properanti jussit redire fluminibus.
Illa patris lacrymas doluit, ut filia, contempsit ut
Martyr; illa irritatione iram leonis mortis avida
concitavit; illa jejunante filio feris ubera plena porrexit:
illa virgo monilia aeternitatis ornamenta percussori
colla subjecit. Millia sunt, charissimi fratres,
exempla virtutum, quae pagina sancta commemorat.
Sed nos hortandi magis, quam docendi gratia carpsimus
pauca de multis. Fidelibus enim pauca sufficiunt,
infidelibus multa non prosunt. Non sunt sanctorum
desideria differenda. Cur moramur? Divinis,