PL 202, col. 1083
Mystica et moralis expositio Mosaici tabernaculi (Petrus Cellensis), J. P. Migne · De conscientia (Petrus Cellensis), J. P. Migne
et pones in quatuor angulis ejusdem mensae per
quatuor pedes [(Exod. XXV, 26)]
. Memoria quatuor
habet circulos aureos, quatuor angulos, et quatuor
pedes. Uno pede utitur memoria ad illa quae quidem
transierunt, sed adhuc in januis stant, et non
longe excesserunt; alio, ad remota quae longius a
praesenti cognitione secesserunt; tertio ad remotiora,
quae non nisi cum magno studio recogitari possunt;
quarto ad remotissima quae non nisi librorum
lectione et antiquorum relatione reperiri possunt.
Vel uno pede terit terram, alio ambulat super aquas,
alio volat in aere, quarto ascendit super pennas
ventorum in coelo. Humiliatur in primo, compungitur
in secundo, accenditur in tertio, exaltatur in
quarto. In primo cum peccato nascitur, [ f. in secundo
judicatur], in tertio resuscitatur et judicatur,
in quarto glorificatur. In primo nativitatis
Jesu recordatur, in secundo baptismatis, in tertio
transfigurationis, in quarto ascensionis. In
primo reatum originalis culpae, in secundo absolutionem,
in tertio justificationem, in quarto glorificationem
recolit. Vel uno pede circuit corpus
inanimatum, tertio spiritum creatum, quarto spiritum
incircumscriptum. Uno pede incedit prudenter,
alio fortiter, tertio juste, quarto temperanter et
sobrie. Uno pede historiam, alio allegoriam, tertio
moralitatem, quarto anagogen requirit. Haec de quatuor
pedibus mensae.
Quatuor quoque circulos habeat aureos, ut humiliter
audiat doctores, fideliter et firmiter retineat
sensum, et ingenium vehementer exerceat, nova de
Charissimo suo fratri ALCHERO monacho Claraevallis
frater PETRUS Cellensis, salutem et conscientiam
bonam.
Religiosa mens, religiosa curiositate quaerit de
religione conscientiae ut sciat, imo ut habeat conscientiam
bonam. Amplector quaestionem, magis
quidem ut discam quam ut doceam. Revocatus siquidem
tua quaestione ab evagatione mundani circuitus,
quaestionem mihi de quaestione facio. Aggredior
proinde fodere caecus et mendicus in altum
sicut talpa quaerens venire ad lucem conscientiae,
quamvis caream lumine scientiae. Miro enim modo
bestiola illa manibus et pedibus, imo manibus et
quatuor pedes [(Exod. XXV, 26)]
. Memoria quatuor
habet circulos aureos, quatuor angulos, et quatuor
pedes. Uno pede utitur memoria ad illa quae quidem
transierunt, sed adhuc in januis stant, et non
longe excesserunt; alio, ad remota quae longius a
praesenti cognitione secesserunt; tertio ad remotiora,
quae non nisi cum magno studio recogitari possunt;
quarto ad remotissima quae non nisi librorum
lectione et antiquorum relatione reperiri possunt.
Vel uno pede terit terram, alio ambulat super aquas,
alio volat in aere, quarto ascendit super pennas
ventorum in coelo. Humiliatur in primo, compungitur
in secundo, accenditur in tertio, exaltatur in
quarto. In primo cum peccato nascitur, [ f. in secundo
judicatur], in tertio resuscitatur et judicatur,
in quarto glorificatur. In primo nativitatis
Jesu recordatur, in secundo baptismatis, in tertio
transfigurationis, in quarto ascensionis. In
primo reatum originalis culpae, in secundo absolutionem,
in tertio justificationem, in quarto glorificationem
recolit. Vel uno pede circuit corpus
inanimatum, tertio spiritum creatum, quarto spiritum
incircumscriptum. Uno pede incedit prudenter,
alio fortiter, tertio juste, quarto temperanter et
sobrie. Uno pede historiam, alio allegoriam, tertio
moralitatem, quarto anagogen requirit. Haec de quatuor
pedibus mensae.
Quatuor quoque circulos habeat aureos, ut humiliter
audiat doctores, fideliter et firmiter retineat
sensum, et ingenium vehementer exerceat, nova de
Charissimo suo fratri ALCHERO monacho Claraevallis
frater PETRUS Cellensis, salutem et conscientiam
bonam.
Religiosa mens, religiosa curiositate quaerit de
religione conscientiae ut sciat, imo ut habeat conscientiam
bonam. Amplector quaestionem, magis
quidem ut discam quam ut doceam. Revocatus siquidem
tua quaestione ab evagatione mundani circuitus,
quaestionem mihi de quaestione facio. Aggredior
proinde fodere caecus et mendicus in altum
sicut talpa quaerens venire ad lucem conscientiae,
quamvis caream lumine scientiae. Miro enim modo
bestiola illa manibus et pedibus, imo manibus et