PL 205, col. 32
Verbum abbreviatum (Petrus Cantor), J. P. Migne
suparare, vel ei aequales esse meritis, ut similiter
nobis Dominus ista revelet? Tales dedignantur dicere:
« Mirabilis facta est scientia tua, et non potero
ad eam [(Psal. CXXXVIII)] , » imo potius possunt.
Item: Nec hoc dicere dignatur: « Defecerunt oculi
mei in eloquium tuum [(Psal. CXVIII)] . » Hieronymus [(epist. 104, 8)] :
Non sum tam ineptus, ut credam
me posse carpere ad plenum fructus illius arboris,
cujus radices fixae sunt in coelo. Item: Tales « mammas
sic stringunt, quod pro lacte sanguinem eliciunt [(Prov. XXX)] ,
» vel fundunt. Item: Aquas
« unius moris » quibus « ambulare debemus in domo
cum consensu, » faciunt « aquas contradictionis [(Psal. LXVII)] ,
» quibus contradicunt, et sibi invicem,
et ipsi Domino, ipsisque aquis. Jeremias cap.
XXXIII: « Contritum est, inquit, cor meum in medio
mei, contremuerunt ossa mea; factus sum quasi vir
ebrius, et quasi homo madidus vino a facie Domini,
a facie sanctorum verborum ejus; » et ideo:
« Quia adulteris repleta est terra, quia a facie maledictionis
luxit terra [(ibid.)] . » Si ergo « a facie
Domini » primaria, quae est divina essentia, ad eam
intelligendam et cognoscendam « factus sum quasi vir
ebrius, » etc., ita et « a facie ejus » secundaria, scilicet
« verborum ejus, » quae est de illa, et quam docet
agnoscere. Item: Considerate et discrete praeceptum
est Hebraeis, ne aliqui infra triginta annos constituti,
legerent principium Geneseos, et finem Ezechielis,
et Cantica canticorum: ergo per classes et ad mensuram,
et a fideli, et a prudente dispensatore dispensanda
esset esca sacrae Scripturae. Item: « Domine
Dominus noster, quam admirabile est nomen tuum
in universa terra: quoniam elevata est magnificentia
tua super coelos [(Psal. VIII)] , » sacrae Scripturae: et ait
« non possumus ad eam [(Psal. CXXXVIII)] : » et ita nomen
ejus inexplicabile et admirabile; similiter magnitudo
ejus, cujus non est finis. Item: Tegenda est
arca ad reverentiam, licet detecta sit quoad caeremonias [(Levit. XVI)] .
Item: Fumus aromo tum temperabat
visum sacerdotis, ne ingrediens templum
nuda videret « Sancta sanctorum [(ibid.)] : » ita et
nunc temperare debemus visum nostrum. Angelus
Tobiae cap. XII: « Benedicite Deum coeli, etc. Etenim
sacramentum regis abscondere bonum est:
opera autem ejus revelare et confiteri honorificum
est; » Glossa: Mysteria Domini tegenda sunt, opera
vero praedicanda. Unde super illum locum Psalmi:
« Mirabilis facta est scientia tua ex me [(Psal.
CXXXVIII)] , » etc. Glossa, etiam textus alibi: « Mirabilia
opera tua, et anima mea cognoscet nimis [(ibid.)] ; »
ergo opera Domini inquiras de ipsis, et de poenitentia,
dandisque consiliis in Ecclesia tractes. Item:
« Os non comminuetis ex eo [(Exod. XII; Joan. XIX)] ; »
et: « Ossa regis Idumaei ne redigatis in cinerem [(Amos II, 1)] .
» Claudatur puteus, ne bos vel asinus
cadat in eum [(Exod. XXI)] . Item: « Juxta eloquium tuum
da mihi intellectum [(Psal. CXVIII)] . » M. Non infra,
non contra, non supra: non audeo etiam dicere,
quod cum eloquio, sed juxta, ne tibi de pari contendere
nobis Dominus ista revelet? Tales dedignantur dicere:
« Mirabilis facta est scientia tua, et non potero
ad eam [(Psal. CXXXVIII)] , » imo potius possunt.
Item: Nec hoc dicere dignatur: « Defecerunt oculi
mei in eloquium tuum [(Psal. CXVIII)] . » Hieronymus [(epist. 104, 8)] :
Non sum tam ineptus, ut credam
me posse carpere ad plenum fructus illius arboris,
cujus radices fixae sunt in coelo. Item: Tales « mammas
sic stringunt, quod pro lacte sanguinem eliciunt [(Prov. XXX)] ,
» vel fundunt. Item: Aquas
« unius moris » quibus « ambulare debemus in domo
cum consensu, » faciunt « aquas contradictionis [(Psal. LXVII)] ,
» quibus contradicunt, et sibi invicem,
et ipsi Domino, ipsisque aquis. Jeremias cap.
XXXIII: « Contritum est, inquit, cor meum in medio
mei, contremuerunt ossa mea; factus sum quasi vir
ebrius, et quasi homo madidus vino a facie Domini,
a facie sanctorum verborum ejus; » et ideo:
« Quia adulteris repleta est terra, quia a facie maledictionis
luxit terra [(ibid.)] . » Si ergo « a facie
Domini » primaria, quae est divina essentia, ad eam
intelligendam et cognoscendam « factus sum quasi vir
ebrius, » etc., ita et « a facie ejus » secundaria, scilicet
« verborum ejus, » quae est de illa, et quam docet
agnoscere. Item: Considerate et discrete praeceptum
est Hebraeis, ne aliqui infra triginta annos constituti,
legerent principium Geneseos, et finem Ezechielis,
et Cantica canticorum: ergo per classes et ad mensuram,
et a fideli, et a prudente dispensatore dispensanda
esset esca sacrae Scripturae. Item: « Domine
Dominus noster, quam admirabile est nomen tuum
in universa terra: quoniam elevata est magnificentia
tua super coelos [(Psal. VIII)] , » sacrae Scripturae: et ait
« non possumus ad eam [(Psal. CXXXVIII)] : » et ita nomen
ejus inexplicabile et admirabile; similiter magnitudo
ejus, cujus non est finis. Item: Tegenda est
arca ad reverentiam, licet detecta sit quoad caeremonias [(Levit. XVI)] .
Item: Fumus aromo tum temperabat
visum sacerdotis, ne ingrediens templum
nuda videret « Sancta sanctorum [(ibid.)] : » ita et
nunc temperare debemus visum nostrum. Angelus
Tobiae cap. XII: « Benedicite Deum coeli, etc. Etenim
sacramentum regis abscondere bonum est:
opera autem ejus revelare et confiteri honorificum
est; » Glossa: Mysteria Domini tegenda sunt, opera
vero praedicanda. Unde super illum locum Psalmi:
« Mirabilis facta est scientia tua ex me [(Psal.
CXXXVIII)] , » etc. Glossa, etiam textus alibi: « Mirabilia
opera tua, et anima mea cognoscet nimis [(ibid.)] ; »
ergo opera Domini inquiras de ipsis, et de poenitentia,
dandisque consiliis in Ecclesia tractes. Item:
« Os non comminuetis ex eo [(Exod. XII; Joan. XIX)] ; »
et: « Ossa regis Idumaei ne redigatis in cinerem [(Amos II, 1)] .
» Claudatur puteus, ne bos vel asinus
cadat in eum [(Exod. XXI)] . Item: « Juxta eloquium tuum
da mihi intellectum [(Psal. CXVIII)] . » M. Non infra,
non contra, non supra: non audeo etiam dicere,
quod cum eloquio, sed juxta, ne tibi de pari contendere