PL 40, col. 906
Meditationes (Auctor incertus (Augustinus Hipponensis); Auctor incertus (Anselmu
viam veritatis eligere. Oro te, rex sanctorum,
per hunc sanctum sanctorum, per hunc Redemptorem
meum, fac me currere viam mandatorum tuorum:
ut ei valeam spiritu uniri, qui mea non horruit
carne vestiri. Numquid non attentis, pie Pater, adolescentis
Filii charissimi caput, nivea cervice deflexa
pretiosam resolutum in mortem? Aspice, mitissime
Conditor, dilectae sobolis humanitatem; et miserere
super infirmi plasmatis debilitatem. Candet nudatum
pectus, rubet cruentum latus, tensa arent viscera,
decora languent lumina, regia pallent ora, procera
rigent brachia, crura pendent marmorea, rigat terebratos
pedes beati sanguinis unda. Specta, gloriose
Genitor, gratissimae prolis lacerata membra; et memorare
benignus quae mea est substantia. Conspicare
Dei hominis poenam; et releva conditi hominis miseriam.
Vide redemptoris supplicium; et remitte redempti
delictum. Hic est, Domine mi, quem propter peccata
populi tui percussisti, licet ipse sit dilectus in
quo tibi bene complacuisti [(Matth. III, 17)] . Hic est ille
innocens, in quo dolus inventus non est; et tamen
cum iniquis deputatus est [(Isai. LIII, 9, 12)] .
CAPUT VII. Dei in passione Christi mira dispositio. Unde hinc homo gratiam rependere queat.
Quid
commisisti, dulcissime puer, ut sic judicareris? Quid
commisisti, amantissime juvenis, ut adeo tractareris?
Quod scelus tuum, quae noxa tua; quae causa
mortis, quae occasio tuae damnationis? Ego enim sum
tui plaga doloris, tuae culpa occisionis. Ego tuae passionis
livor, tui cruciatus labor. Ego tuae mortis meritum,
tuae vindictae flagitium. O mirabilis censurae
conditio, et ineffabilis mysterii dispositio! Peccat iniquus,
et punitur justus; delinquit reus, et vapulat
innocens; offendit impius, et damnatur pius: quod
meretur malus, patitur bonus; quod perpetrat servus,
exsolvit dominus; quod committit homo, sustinet
Deus. Quo, Nate Dei, quo tua descendit humilitas?
quo tua flagravit charitas? quo processit pietas? quo
excrevit benignitas? quo tuus attigit amor? quo pervenit
compassio? Ego inique egi, tu poena multaris;
ego facinus admisi, tu ultione plecteris; ego crimen
edidi, tu torturae subjiceris: ego superbivi, tu humiliaris;
ego tumui, tu attenuaris; ego inobediens exstiti,
tu obediens scelus inobedientiae luis; ego gulae
parui, tu inedia afficeris; me ad illicita rapuit concupiscentia
arboris, te perfecta charitas ducit ad crucem;
ego praesumpsi vetitum, tu subisti equuleum;
ego delector cibo, tu laboras patibulo; ego fruor deliciis,
tu laniaris clavis; ego pomi dulcedinem, tu fellis
gustas amaritudinem; mihi ridens congaudet Eva,
tibi plorans compatitur Maria. Ecce, Rex gloriae, ecce
mea impietas, et tua claret pietas. En mea injustitia,
et tua liquet justitia.
Quid, Rex meus et Deus meus, quid retribuam tibi
pro omnibus quae tribuisti mihi? Non enim inveniri
in corde potest hominis, quod condigne talibus referatur
praemiis. Numquid sagacitas machinari potest
humana, cui comparetur miseratio divina? Nec est
creaturae moliri officium, quo juste Creatoris recompenset
praesidium. Est autem, Nate Dei, in hac tua
admirabili dispositione, est cui fragilitas mea in aliquo
suppeditet, si tua visitatione compuncta mens
carnem suam crucifigat cum vitiis et concupiscentiis [(Galat. V, 24)] :
et si hoc a te conceditur, quasi jam
tibi incipit compati, quia et tu pro peccato dignatus
es mori. Sicque per interiorem victoriam te duce
armabitur ad exteriorem palmam: quatenus devicta
persecutione spirituali, non vereatur pro amore tuo
per hunc sanctum sanctorum, per hunc Redemptorem
meum, fac me currere viam mandatorum tuorum:
ut ei valeam spiritu uniri, qui mea non horruit
carne vestiri. Numquid non attentis, pie Pater, adolescentis
Filii charissimi caput, nivea cervice deflexa
pretiosam resolutum in mortem? Aspice, mitissime
Conditor, dilectae sobolis humanitatem; et miserere
super infirmi plasmatis debilitatem. Candet nudatum
pectus, rubet cruentum latus, tensa arent viscera,
decora languent lumina, regia pallent ora, procera
rigent brachia, crura pendent marmorea, rigat terebratos
pedes beati sanguinis unda. Specta, gloriose
Genitor, gratissimae prolis lacerata membra; et memorare
benignus quae mea est substantia. Conspicare
Dei hominis poenam; et releva conditi hominis miseriam.
Vide redemptoris supplicium; et remitte redempti
delictum. Hic est, Domine mi, quem propter peccata
populi tui percussisti, licet ipse sit dilectus in
quo tibi bene complacuisti [(Matth. III, 17)] . Hic est ille
innocens, in quo dolus inventus non est; et tamen
cum iniquis deputatus est [(Isai. LIII, 9, 12)] .
CAPUT VII. Dei in passione Christi mira dispositio. Unde hinc homo gratiam rependere queat.
Quid
commisisti, dulcissime puer, ut sic judicareris? Quid
commisisti, amantissime juvenis, ut adeo tractareris?
Quod scelus tuum, quae noxa tua; quae causa
mortis, quae occasio tuae damnationis? Ego enim sum
tui plaga doloris, tuae culpa occisionis. Ego tuae passionis
livor, tui cruciatus labor. Ego tuae mortis meritum,
tuae vindictae flagitium. O mirabilis censurae
conditio, et ineffabilis mysterii dispositio! Peccat iniquus,
et punitur justus; delinquit reus, et vapulat
innocens; offendit impius, et damnatur pius: quod
meretur malus, patitur bonus; quod perpetrat servus,
exsolvit dominus; quod committit homo, sustinet
Deus. Quo, Nate Dei, quo tua descendit humilitas?
quo tua flagravit charitas? quo processit pietas? quo
excrevit benignitas? quo tuus attigit amor? quo pervenit
compassio? Ego inique egi, tu poena multaris;
ego facinus admisi, tu ultione plecteris; ego crimen
edidi, tu torturae subjiceris: ego superbivi, tu humiliaris;
ego tumui, tu attenuaris; ego inobediens exstiti,
tu obediens scelus inobedientiae luis; ego gulae
parui, tu inedia afficeris; me ad illicita rapuit concupiscentia
arboris, te perfecta charitas ducit ad crucem;
ego praesumpsi vetitum, tu subisti equuleum;
ego delector cibo, tu laboras patibulo; ego fruor deliciis,
tu laniaris clavis; ego pomi dulcedinem, tu fellis
gustas amaritudinem; mihi ridens congaudet Eva,
tibi plorans compatitur Maria. Ecce, Rex gloriae, ecce
mea impietas, et tua claret pietas. En mea injustitia,
et tua liquet justitia.
Quid, Rex meus et Deus meus, quid retribuam tibi
pro omnibus quae tribuisti mihi? Non enim inveniri
in corde potest hominis, quod condigne talibus referatur
praemiis. Numquid sagacitas machinari potest
humana, cui comparetur miseratio divina? Nec est
creaturae moliri officium, quo juste Creatoris recompenset
praesidium. Est autem, Nate Dei, in hac tua
admirabili dispositione, est cui fragilitas mea in aliquo
suppeditet, si tua visitatione compuncta mens
carnem suam crucifigat cum vitiis et concupiscentiis [(Galat. V, 24)] :
et si hoc a te conceditur, quasi jam
tibi incipit compati, quia et tu pro peccato dignatus
es mori. Sicque per interiorem victoriam te duce
armabitur ad exteriorem palmam: quatenus devicta
persecutione spirituali, non vereatur pro amore tuo