PL 78, col. 1110
Ordo Romanus XIII (Gregorius X), J. P. Migne
et ponit primo diaconos juxta altare, secundo subdiaconos,
tertio judices, quarto scrinarios in ordine;
et ipse prior diaconus incipit laudem sic alta voce,
tamen quasi legendo: Exaudi, Christe; et judices et
scrinarii procedent similiter in cantu quasi legendo: Domino nostro papae a Deo decreto summo pontifici et
universali papae vita.
Item idem prior dicit secundo Exaudi, Christe;
et judices et scrinarii Antiphonam
ut prius; et sic facit tertio. Idem prior dicit Salvator
mundi; et judices et scrinarii Antiphonam Tu illum
adjuva, et caetera facit. Tertio item idem prior dicit
bis sancta Maria; et illi Antiph. Tu illum adjuva.
Eodem modo dicit tamen semel Sancte Gabriel, sancte
Raphael, sancte Joannes Baptista, sancte Petre, sancte
Paule, sancte Andrea, sancte Stephane, sancte Leo,
sancte Gregori, sancte Benedicte, sancte Basili, sancte
Saba, sancta Agnes, sancta Caecilia, sancta Lucia; aliis
respondentibus Tu illum adjuva. Quibus finitis, prior
dicit Kyrie, etc., et illi respondent Kyrie, eleison, etc.,
et hoc facit tertio; et postea omnes similiter dicunt
alta et una voce Kyrie, etc. Laudibus finitis, legitur
epistola Latina, et subsequitur Graeca super pulpitum:
ita de Evangelio. Ille vero episcopus cardinalis
qui eum consecrat, dum esset omni pontificali indumento
ornatus absque baculo pastorali, eumdem
summum pontificem consecrat. Qua consecratione
finita, deponit omnia ornamenta praedicta; et assumpto
pluviali cum superpelliceo, servit eidem summo
pontifici in altari, ut est moris. Et sic Missa ordine
suo procedit usque ad finem; et consecrabit cum solemnitate,
non super altare, sed ad sedem. Post Missam
dicit idem summus pontifex: Sit nomen Domini
benedictum. Consecrator tamen non dicit Multos annos.
8.
Omnibus rite peractis, ipse summus pontifex et
omnes cardinales, et alii praelati et subdiaconi, quilibet
in gradu suo indutus vestimentis pretiosis albi
coloris, episcopi pluvialibus, 228 presbyteri casula,
diaconi dalmatica, subdiaconi tunicella, acolythi superpelliciis;
et alii capellani, episcopi, archiepiscopi,
abbates, et patriarchae pluvialibus; et judices, scrinarii,
similiter praefecti et advocati erunt induti pluvialibus;
ipse in pluviali et mitra et solemniter in
superpelliciis ut papa omnia pretiosa ornamenta habebit,
et pallium, et mitram optimam, et chirothecas,
et annulum pastoralem; et sic cum omnibus venit ad
portam, sive ad gradus ecclesiae. Ibi prior diaconus
cardinalis exuit mitram, et ponit ei coronam, quae
vocatur regnum, in capite, toto populo clamante Kyrie,
etc., et sic cum omni ornatu quilibet cardinalis
et praelatus equitat equum opertum panno albo; subdiaconi
vero, capellani, scrinarii, et alii equitant ornate
vestiti, non tamen habent equos coopertos. Papa
equitat equum magnum phaleratum et coopertum
tantum ex parte posteriori, et de scarleto, in parte
vero anteriori non coopertum.
9.
Sic omnibus equos ascendentibus, prior diaconorum
cum ferula ordinat Processionem hoc modo.
Primo procedit equus domini papae phaleratus; secundo
vadit subdiaconus cum cruce, tertio duodecim
tertio judices, quarto scrinarios in ordine;
et ipse prior diaconus incipit laudem sic alta voce,
tamen quasi legendo: Exaudi, Christe; et judices et
scrinarii procedent similiter in cantu quasi legendo: Domino nostro papae a Deo decreto summo pontifici et
universali papae vita.
Item idem prior dicit secundo Exaudi, Christe;
et judices et scrinarii Antiphonam
ut prius; et sic facit tertio. Idem prior dicit Salvator
mundi; et judices et scrinarii Antiphonam Tu illum
adjuva, et caetera facit. Tertio item idem prior dicit
bis sancta Maria; et illi Antiph. Tu illum adjuva.
Eodem modo dicit tamen semel Sancte Gabriel, sancte
Raphael, sancte Joannes Baptista, sancte Petre, sancte
Paule, sancte Andrea, sancte Stephane, sancte Leo,
sancte Gregori, sancte Benedicte, sancte Basili, sancte
Saba, sancta Agnes, sancta Caecilia, sancta Lucia; aliis
respondentibus Tu illum adjuva. Quibus finitis, prior
dicit Kyrie, etc., et illi respondent Kyrie, eleison, etc.,
et hoc facit tertio; et postea omnes similiter dicunt
alta et una voce Kyrie, etc. Laudibus finitis, legitur
epistola Latina, et subsequitur Graeca super pulpitum:
ita de Evangelio. Ille vero episcopus cardinalis
qui eum consecrat, dum esset omni pontificali indumento
ornatus absque baculo pastorali, eumdem
summum pontificem consecrat. Qua consecratione
finita, deponit omnia ornamenta praedicta; et assumpto
pluviali cum superpelliceo, servit eidem summo
pontifici in altari, ut est moris. Et sic Missa ordine
suo procedit usque ad finem; et consecrabit cum solemnitate,
non super altare, sed ad sedem. Post Missam
dicit idem summus pontifex: Sit nomen Domini
benedictum. Consecrator tamen non dicit Multos annos.
8.
Omnibus rite peractis, ipse summus pontifex et
omnes cardinales, et alii praelati et subdiaconi, quilibet
in gradu suo indutus vestimentis pretiosis albi
coloris, episcopi pluvialibus, 228 presbyteri casula,
diaconi dalmatica, subdiaconi tunicella, acolythi superpelliciis;
et alii capellani, episcopi, archiepiscopi,
abbates, et patriarchae pluvialibus; et judices, scrinarii,
similiter praefecti et advocati erunt induti pluvialibus;
ipse in pluviali et mitra et solemniter in
superpelliciis ut papa omnia pretiosa ornamenta habebit,
et pallium, et mitram optimam, et chirothecas,
et annulum pastoralem; et sic cum omnibus venit ad
portam, sive ad gradus ecclesiae. Ibi prior diaconus
cardinalis exuit mitram, et ponit ei coronam, quae
vocatur regnum, in capite, toto populo clamante Kyrie,
etc., et sic cum omni ornatu quilibet cardinalis
et praelatus equitat equum opertum panno albo; subdiaconi
vero, capellani, scrinarii, et alii equitant ornate
vestiti, non tamen habent equos coopertos. Papa
equitat equum magnum phaleratum et coopertum
tantum ex parte posteriori, et de scarleto, in parte
vero anteriori non coopertum.
9.
Sic omnibus equos ascendentibus, prior diaconorum
cum ferula ordinat Processionem hoc modo.
Primo procedit equus domini papae phaleratus; secundo
vadit subdiaconus cum cruce, tertio duodecim