PL 95, col. 271
Historia ecclesiastica (Beda), J. P. Migne
Eo tempore [DCCX] Naiton, rex Pictorum, qui
Septemtrionales Brittaniae plagas inhabitant, admonitus
ecclesiasticarum frequenti meditatione scripturarum,
abrenunciavit errori, quo eatenus in
observatione Paschae cum sua gente tenebatur, et se
suosque omnes ad catholicum Dominicae Resurrectionis
tempus celebrandum perduxit. Quod ut
facilius et majori auctoritate perficeret, quaesivit
auxilium de gente Anglorum, quos jamdudum ad
exemplum sanctae Romanae et apostolicae Ecclesiae
suam religionem instituisse cognovit. Siquidem misit
legatarios ad virum venerabilem Ceolfridum,
abbatem monasterii beatorum apostolorum Petri
et Pauli, quod est ad ostium Uiuri amnis, et juxta
amnem Tinam, in loco qui vocatur In Gyruum,
cui ipse post Benedictum, de quo supra diximus,
gloriosissime praefuit; postulans ut exhortatorias
sibi litteras mitteret, quibus potentius confutare
posset eos qui Pascha non suo tempore observare
praesumerent; simul et de tonsurae modo vel ratione
qua clericos insigniri deceret: excepto quod
etiam ipse in his non parva ex parte esset imbutus.
Sed et architectos sibi mitti petiit, qui juxta morem
Romanorum ecclesiam de lapide in gente ipsius
facerent, promittens hanc in honorem beati apostolorum
principis dedicandam; se quoque ipsum cum
suis omnibus morem sanctae Romanae et apostolicae
Ecclesiae semper imitaturum, in quantum dumtaxat
tam longe a Romanorum loquela et natione segregati
hunc ediscere potuissent. Cujus religiosis votis
ac precibus favens reverentissimus abba Ceolfrid,
misit architectos quos petebatur [ Al., petebat], misit
illi et litteras scriptas in hunc modum:
« Domino excellentissimo et gloriosissimo regi
Naitano, Ceolfrid abbas in Domino salutem.
« Catholicam sancti Paschae observantiam, quam
a nobis, rex Deo devote, religioso studio quaesisti,
promptissime ac libentissime tuo desiderio, juxta
quod ab apostolica sede didicimus, patefacere satagimus.
Scimus namque caelitus sanctae Ecclesiae donatum,
quotiens ipsi rerum Domini, discendae, docendae,
custodiendae veritati operam impendunt.
Nam et vere omnino dixit quidam saecularium scriptorum,
quia felicissimo mundus [ Al., mundi] statu
ageretur, si vel reges philosopharentur, vel regnarent
Philosophi. Quod si de Philosophia hujus
Septemtrionales Brittaniae plagas inhabitant, admonitus
ecclesiasticarum frequenti meditatione scripturarum,
abrenunciavit errori, quo eatenus in
observatione Paschae cum sua gente tenebatur, et se
suosque omnes ad catholicum Dominicae Resurrectionis
tempus celebrandum perduxit. Quod ut
facilius et majori auctoritate perficeret, quaesivit
auxilium de gente Anglorum, quos jamdudum ad
exemplum sanctae Romanae et apostolicae Ecclesiae
suam religionem instituisse cognovit. Siquidem misit
legatarios ad virum venerabilem Ceolfridum,
abbatem monasterii beatorum apostolorum Petri
et Pauli, quod est ad ostium Uiuri amnis, et juxta
amnem Tinam, in loco qui vocatur In Gyruum,
cui ipse post Benedictum, de quo supra diximus,
gloriosissime praefuit; postulans ut exhortatorias
sibi litteras mitteret, quibus potentius confutare
posset eos qui Pascha non suo tempore observare
praesumerent; simul et de tonsurae modo vel ratione
qua clericos insigniri deceret: excepto quod
etiam ipse in his non parva ex parte esset imbutus.
Sed et architectos sibi mitti petiit, qui juxta morem
Romanorum ecclesiam de lapide in gente ipsius
facerent, promittens hanc in honorem beati apostolorum
principis dedicandam; se quoque ipsum cum
suis omnibus morem sanctae Romanae et apostolicae
Ecclesiae semper imitaturum, in quantum dumtaxat
tam longe a Romanorum loquela et natione segregati
hunc ediscere potuissent. Cujus religiosis votis
ac precibus favens reverentissimus abba Ceolfrid,
misit architectos quos petebatur [ Al., petebat], misit
illi et litteras scriptas in hunc modum:
« Domino excellentissimo et gloriosissimo regi
Naitano, Ceolfrid abbas in Domino salutem.
« Catholicam sancti Paschae observantiam, quam
a nobis, rex Deo devote, religioso studio quaesisti,
promptissime ac libentissime tuo desiderio, juxta
quod ab apostolica sede didicimus, patefacere satagimus.
Scimus namque caelitus sanctae Ecclesiae donatum,
quotiens ipsi rerum Domini, discendae, docendae,
custodiendae veritati operam impendunt.
Nam et vere omnino dixit quidam saecularium scriptorum,
quia felicissimo mundus [ Al., mundi] statu
ageretur, si vel reges philosopharentur, vel regnarent
Philosophi. Quod si de Philosophia hujus