PL 97, col. 494
Capitularia (Carolus Magnus), J. P. Migne
legum latores agnoscant, alii, Lotharii nomine
deleto, textum, quantum eo facto necesse videbatur,
immutaverunt. Patet ejusmodi libros haud ante exitum
anni 830, quo Lotharii nomen in scriptis publicis iterum
omitti placuit, potuisse confici; primum tamen
secundae hujus Editionis exemplum annis proxime
sequentibus et ante obitum Ludovici confectum esse
oportet. Cujus auctor an cum Baluzio Ansegisus statuendus
sit nec ne, minime nobis liquet; novimus
tantum, virum de rebus Germanorum bene meritum
tertio ejus decennii anno, scilicet die 20 Julii anni 833
e vita excessisse.
Editionis primae librum medio aevo in linguam
Germanicam versum fuisse, fama inter viros doctos
per saeculum et dimidium obtinuit. Cujus tamen fundamentum
si spectes, Browerum, qui unus ejusmodi
Codicem evolvisse dicitur, nonnisi de versione unius
capitis IV, 18, scripsisse intelligas. Codex in bibliotheca
ecclesiae cathedralis Trevirensis olim servatus,
jam Baluzii aevo haud amplius supererat; quare Editionis
Browerianae fidem explorare negatur. Qua de
re cum ad Jacobum Grimm nostrum retulissem, vir
summus lectionem Browerianam in usus nostros
emendavit, atque, ut cum viris doctis communicaretur,
libentissime concessit. Versionis igitur illius,
saeculo nono exeunte vel decimo ineunte, dialecto
Treverica confectae editionem utramque proponimus.
BROWERI EDITIO.
That ein iouuelihc man frier geuualt haue.
so vuar sose er vuilit sachun sinu cegeuene.
Souerse sachun sinu thuruhe salichedi selu sineru
athe ce anderrn craftlicheru stat athe gelegenemo
sinemo athe se vuemo andremo versellam
gelegenemo sinemo athe seuuemo andremo
versellan vuilit inde ce themo cide inneneuuendiun
theru selueru grasceffi vuisit in theru
sachun thie gesat sint. vuizzetahtia sala cegedune
geulize. That auo themo seluemo cide
that er thiu sellan vuilit vzzeneuuendiun theru
grasceffi vuisit that ist athe in here athe in
palice athe in anderu sumeuuelicheru stedi
samantneme himo athe vane sinen gelandun
athe vane andern thie theru selueru vuizzidi
leuen theru er selvo leuet vrcundun rehtliche.
Auur auor thie hauan ni mach thanne vane
andern so vueliche thar bezzera vundan mugen
vuerthan inde vora hin sachunu sineru salunga
gedue inde burigun theru geuueri geue himo
ther thia sala infahit geuueri gedue. Inde
ahter thiu sala so getan vuirthit geaneruo sin
De homine libero ut potestatem habeat
ubicumque voluerit res suas dare.
Si quis res suas pro salute animae
suae vel (ad) aliquem venerabilem locum vel
propinquo suo vel cuilibet alteri
tradere voluerit et eo tempore intra
ipsum comitatum fuerit in quo
res illae positae sunt. legitimam traditionem
facere studeat. Quod si eodem tempore
quo illas tradere vult extra eundem
comitatum fuerit id est sive in exercitu sive in
palatio sive in alio quolibet loco
adhibeat sibi vel de suis pagensibus
vel se aliis qui eadem lege
vivant qua ipse vivit testes idoneos
vel si illos habere non potuerit tunc de
aliis quales ibi meliores inveniri possunt
et coram eis rerum suarum traditionem
faciat et fideiussores vestiturae donet ei qui
illam traditionem accipit vestituram faciat et
postquam haec traditio ita facta fuerit. heres
deleto, textum, quantum eo facto necesse videbatur,
immutaverunt. Patet ejusmodi libros haud ante exitum
anni 830, quo Lotharii nomen in scriptis publicis iterum
omitti placuit, potuisse confici; primum tamen
secundae hujus Editionis exemplum annis proxime
sequentibus et ante obitum Ludovici confectum esse
oportet. Cujus auctor an cum Baluzio Ansegisus statuendus
sit nec ne, minime nobis liquet; novimus
tantum, virum de rebus Germanorum bene meritum
tertio ejus decennii anno, scilicet die 20 Julii anni 833
e vita excessisse.
Editionis primae librum medio aevo in linguam
Germanicam versum fuisse, fama inter viros doctos
per saeculum et dimidium obtinuit. Cujus tamen fundamentum
si spectes, Browerum, qui unus ejusmodi
Codicem evolvisse dicitur, nonnisi de versione unius
capitis IV, 18, scripsisse intelligas. Codex in bibliotheca
ecclesiae cathedralis Trevirensis olim servatus,
jam Baluzii aevo haud amplius supererat; quare Editionis
Browerianae fidem explorare negatur. Qua de
re cum ad Jacobum Grimm nostrum retulissem, vir
summus lectionem Browerianam in usus nostros
emendavit, atque, ut cum viris doctis communicaretur,
libentissime concessit. Versionis igitur illius,
saeculo nono exeunte vel decimo ineunte, dialecto
Treverica confectae editionem utramque proponimus.
BROWERI EDITIO.
That ein iouuelihc man frier geuualt haue.
so vuar sose er vuilit sachun sinu cegeuene.
Souerse sachun sinu thuruhe salichedi selu sineru
athe ce anderrn craftlicheru stat athe gelegenemo
sinemo athe se vuemo andremo versellam
gelegenemo sinemo athe seuuemo andremo
versellan vuilit inde ce themo cide inneneuuendiun
theru selueru grasceffi vuisit in theru
sachun thie gesat sint. vuizzetahtia sala cegedune
geulize. That auo themo seluemo cide
that er thiu sellan vuilit vzzeneuuendiun theru
grasceffi vuisit that ist athe in here athe in
palice athe in anderu sumeuuelicheru stedi
samantneme himo athe vane sinen gelandun
athe vane andern thie theru selueru vuizzidi
leuen theru er selvo leuet vrcundun rehtliche.
Auur auor thie hauan ni mach thanne vane
andern so vueliche thar bezzera vundan mugen
vuerthan inde vora hin sachunu sineru salunga
gedue inde burigun theru geuueri geue himo
ther thia sala infahit geuueri gedue. Inde
ahter thiu sala so getan vuirthit geaneruo sin
De homine libero ut potestatem habeat
ubicumque voluerit res suas dare.
Si quis res suas pro salute animae
suae vel (ad) aliquem venerabilem locum vel
propinquo suo vel cuilibet alteri
tradere voluerit et eo tempore intra
ipsum comitatum fuerit in quo
res illae positae sunt. legitimam traditionem
facere studeat. Quod si eodem tempore
quo illas tradere vult extra eundem
comitatum fuerit id est sive in exercitu sive in
palatio sive in alio quolibet loco
adhibeat sibi vel de suis pagensibus
vel se aliis qui eadem lege
vivant qua ipse vivit testes idoneos
vel si illos habere non potuerit tunc de
aliis quales ibi meliores inveniri possunt
et coram eis rerum suarum traditionem
faciat et fideiussores vestiturae donet ei qui
illam traditionem accipit vestituram faciat et
postquam haec traditio ita facta fuerit. heres