AAS 15 (1923), p. 409
.§'"3. Hisce in casibus si vir renuat se inspectioni subiicere, probabiles
rationes huius recusationis sunt in actis referendae, et suppletoriae
probationes, si haberi possint, erunt comparandae.
85. In casu dubii de corporali inspectione facienda aut omittenda,
decisio spectat ad iudicem, audito vinculi defensore, salvo iure defensoris
vinculi se opponendi decreto, ad tramitem nn. 22 et 28.
86. Inspectio corporis uxoris omittitur, utpote inutilis, in sequentibus
casibus: a) si consummatio haberi non potuit, quia nec tempus
nec locus nec modus adfuerunt matrimonii consummandi; b) si certo
iam constet de mulieris defloratione (can. 1976).
87. Iudicis est peritos, medicos aut obstetrices eligere vel designare,
audito vinculi defensore (cf. in Appendice, n. XXVIII). Ii prae ceteris
eligantur, qui non tantum idoneitatis testimonium a competente magistratu
obtinuerunt, sed etiam qui artis suae experientia insignes habentur,
et honestatis ac religionis fama praefulgent. Qui non habiles ad testimonium
ferendum sunt iuxta can. 1757, nec ad periti munus exercendum
assumi possunt. Item nec assumantur, qui in adiunctis versantur in
can. 1613, § 1, adnotatis, si nempe ob consanguinitatem vel affinitatem
cum partibus, aut propter amoris vel odii sensus erga partes easdem,
aut etiam ob commodum vel incommodum sibi obveniens ex
causae decisione, suspicio de eorum probitate in iudicio vel voto ferendo
oriri possit.
88. Ad periti munus exercendum etiam illi ne admittantur, qui coniuges
private inspexerint circa factum cui innititur petitio declarationis
inconsummationis. Licet tamen et congruit hos tamquam testes inducere
(Can. 1978); nunquam tamen praetermittatur, quatenus fieri possit, eorum
scriptas attestationes referre inter instrumenta.
89. § 1. Ad mulierem vero inspiciendam duae obstetrices, quae legitimum
peritiae testimonium habeant debitaque in arte sua experientia
polleant, ex officio designentur. Integrum est tamen mulieri inspiciendae
expetere ut loco obstetricum, a duobus medicis, pariter ex officio
designandis, inspiciatur; quod et Ordinarius,si necessarium duxerit, decernere
potest, audito vinculi defensore, praecipue ob aliquod dubium fraudis,
scilicet quod praesidia artis adhibita sint ad reparandas partium
laesiones (Can. 1979, §§ 1-2).
§ 2. Quod si, ob singulares locorum circumstantias, impossibile
vel valde difficile aliquando fuerit, ut duae peritae obstetrices aut duo
medici reperiantur, tolerari poterit ut inspectio fiat ab uno perito et
ab una obstetrice (cfr. Instr. S. G. S. O., a. 1883, Quemadmodum matrimonii
foedus, tit. VI, art. 5, n. 49). Si, ob easdem circumstantias,
rationes huius recusationis sunt in actis referendae, et suppletoriae
probationes, si haberi possint, erunt comparandae.
85. In casu dubii de corporali inspectione facienda aut omittenda,
decisio spectat ad iudicem, audito vinculi defensore, salvo iure defensoris
vinculi se opponendi decreto, ad tramitem nn. 22 et 28.
86. Inspectio corporis uxoris omittitur, utpote inutilis, in sequentibus
casibus: a) si consummatio haberi non potuit, quia nec tempus
nec locus nec modus adfuerunt matrimonii consummandi; b) si certo
iam constet de mulieris defloratione (can. 1976).
87. Iudicis est peritos, medicos aut obstetrices eligere vel designare,
audito vinculi defensore (cf. in Appendice, n. XXVIII). Ii prae ceteris
eligantur, qui non tantum idoneitatis testimonium a competente magistratu
obtinuerunt, sed etiam qui artis suae experientia insignes habentur,
et honestatis ac religionis fama praefulgent. Qui non habiles ad testimonium
ferendum sunt iuxta can. 1757, nec ad periti munus exercendum
assumi possunt. Item nec assumantur, qui in adiunctis versantur in
can. 1613, § 1, adnotatis, si nempe ob consanguinitatem vel affinitatem
cum partibus, aut propter amoris vel odii sensus erga partes easdem,
aut etiam ob commodum vel incommodum sibi obveniens ex
causae decisione, suspicio de eorum probitate in iudicio vel voto ferendo
oriri possit.
88. Ad periti munus exercendum etiam illi ne admittantur, qui coniuges
private inspexerint circa factum cui innititur petitio declarationis
inconsummationis. Licet tamen et congruit hos tamquam testes inducere
(Can. 1978); nunquam tamen praetermittatur, quatenus fieri possit, eorum
scriptas attestationes referre inter instrumenta.
89. § 1. Ad mulierem vero inspiciendam duae obstetrices, quae legitimum
peritiae testimonium habeant debitaque in arte sua experientia
polleant, ex officio designentur. Integrum est tamen mulieri inspiciendae
expetere ut loco obstetricum, a duobus medicis, pariter ex officio
designandis, inspiciatur; quod et Ordinarius,si necessarium duxerit, decernere
potest, audito vinculi defensore, praecipue ob aliquod dubium fraudis,
scilicet quod praesidia artis adhibita sint ad reparandas partium
laesiones (Can. 1979, §§ 1-2).
§ 2. Quod si, ob singulares locorum circumstantias, impossibile
vel valde difficile aliquando fuerit, ut duae peritae obstetrices aut duo
medici reperiantur, tolerari poterit ut inspectio fiat ab uno perito et
ab una obstetrice (cfr. Instr. S. G. S. O., a. 1883, Quemadmodum matrimonii
foedus, tit. VI, art. 5, n. 49). Si, ob easdem circumstantias,