Eliu pretending that Iob had sayde God to be vniusts, she weth that mans pietie nor impietie neither profiteth nor disprofiteth God: 13 and that he iudgeth al thinges rightly.
1Moreover Eliu spoke these words:Indi Eliu riprese a parlare in tal guisa:THERFORE Eliu againe spake these wordes:Igitur Eliu hæc rursum locutus est: 2Doth thy thought seem right to thee, that thou shouldst say: I am more just than God?Sembra a te forse giusto quel tuo pensamento quando dicesti: Io son più giusto che Dio?Doth thy cogitation seme iust to thee, that thou sadyst: I am iuster then God?Numquid æqua tibi videtur tua cogitatio, / ut diceres: Justior sum Deo ? 3For thou saidst: That which is right doth not please thee: or what will it profit thee if I sin?Perocché tu dicesti: Non piace a te quello, che è retto, o che gioverà a te se io fo del male?For thou saydst: That which is right doth not please thee: or what wil it profite thee if I sinne?Dixisti enim: Non tibi placet quod rectum est: / vel quid tibi proderit, si ego peccavero ? 4Therefore I will answer thy words, and thy friends with thee.Io pertanto risponderò alle tue parole, e a' tuoi amici insieme con te.Therfore wil I answer to thy wordes, & to thy frendes with thee.Itaque ego respondebo sermonibus tuis, / et amicis tuis tecum. 5Look up to heaven and see, and behold the sky, that it is higher than thee.Alza gli occhi al cielo, e mira in contemplando l'etere come quegli è più alto di te.Looke vp to heauen and see, and behold the skie, that it is higher then thou.Suspice cælum, et intuere: / et contemplare æthera quod altior te sit. 6If thou sin, what shalt thou hurt him? and if thy iniquities be multiplied, what shalt thou do against him?Se tu peccherai, qual danno farai a lui; e moltiplicando i tuoi delitti, che farai tu contro di lui?If thou sinne, what shalt thou hurt him? and if thine iniquiries be multiplied, what shalt thou doe against him?Si peccaveris, quid ei nocebis ? / et si multiplicatæ fuerint iniquitates tuæ, quid facies contra eum ? 7And if thou do justly, what shalt thou give him, or what shall he receive of thy hand?Che se opererai giustamente, che donerai a lui, o che riceverà egli dalla tua mano?Moreouer if thou doe iustly, what shalt thou geue him, or what shal he receiue of thy hand?Porro si juste egeris, quid donabis ei ? / aut quid de manu tua accipiet ? 8Thy wickedness may hurt a man that is like thee: and thy justice may help the son of man.A un uomo simile a te nuocerà la tua empietà, e al figliuolo dell'uomo sarà utile la tua giustizia.Man that is like to thee, thy impietie shal hurt: and thy iustice shal helpe the sonne of manHomini qui similis tui est, nocebit impietas tua: / et filium hominis adjuvabit justitia tua. 9By reason of the multitude of oppressors they shall cry out: and shall wail for the violence of the arm of tyrants.Alzeran quelli le strida contro la moltitudine de'calunniatori, e urleranno oppressi dalla potenza dei tiranni.Because of the multitude of calumniatours they shal cry: and shal waile for the force of the arme of tyrantes.Propter multitudinem calumniatorum clamabunt, / et ejulabunt propter vim brachii tyrannorum.
10And he hath not said: Where is God, who made me, who hath given songs in the night?E nissuno di essi dice: Dov' è Dio che mi creò, il quale ispira cantici nella notte?And he hath not sayd: Where is God, that made me, that hath geuen songs in the night?Et non dixit: Ubi est Deus qui fecit me, / qui dedit carmina in nocte; 11Who teacheth us more than the beasts of the earth, and instructeth us more than the fowls of the air.Il quale e fa noi più sapienti degli animali della terra, e ci da senno più che agli uccelli dell'aria.Who teacheth vs aboue the beastes of the earth, and instructeth vs aboue the foules of the ayre.qui docet nos super jumenta terræ, / et super volucres cæli erudit nos ? 12There shall they cry, and he will not hear, because of the pride of evil men.Allora alzeranno le strida a cagione della superbia de' malvagj, ed ei non gli esaudirà.There shal they crie, and he wil not heare, because of the pride of the euil.Ibi clamabunt, et non exaudiet, / propter superbiam malorum. 13God therefore will not hear in vain, and the Almighty will look into the causes of every one.Non invano adunque il Signore udirà, e mirerà l'Onnipotente la causa di ciascheduno.God therfore wil not heare without cause, and the Omnipotent wil behold the causes of euerie one.Non ergo frustra audiet Deus, / et Omnipotens causas singulorum intuebitur. 14Yea, when thou shalt say: He considereth not: be judged before him, and expect him.Anche quando tu avrai detto: Ei non pon mente; giudica te medesimo dinanzi a lui, e aspettalo:Yea when thou shalt say: He considereth not: be iudged before him, & expect him.Etiam cum dixeris: Non considerat: / judicare coram illo, et expecta eum. 15For he doth not now bring on his fury, neither doth he revenge wickedness exceedingly.Perocché non adesso egli esercita il suo furore, e non punisce a rigore i delitti.For he doth not now inferre his furie, neither doth he reuenge wickednesse excedingly.Nunc enim non infert furorem suum, / nec ulciscitur scelus valde. 16Therefore Job openeth his mouth in vain, and multiplieth words without knowledge.Invano adunque ha Giobbe aperta la bocca, e non rifina di parlare da ignorante.Therfore Iob in vaine openeth his mouth, and without knowledge multiplieth wordes.Ergo Job frustra aperit os suum, / et absque scientia verba multiplicat.
35:2
Worthington
God. Eliu being greatly mortified at Job's silence, uses still more provoking expressions, and pretends to refute one of the holy man's assertions, which never escaped his lips, though he had complained that God treated him as an enemy, and with more severity than his sins deserved; (chap. 6:2.; Calmet) or, that his affliction was greater than his sin, Job 23:7., etc. Eliu therefore calumniates him. (Worthington)
35:3
Menochius
Please thee, since thou punishest the guiltless. (Menochius)
Calmet
If I sin. Job had not said so, but it seemed to follow from his expressions, Job 21:7. See Job 22:3. Whether sin be committed and punished, or not, what does it profit God? (Calmet)
His sovereign perfections require that he should not let sin pass unnoticed, and Job never entertained an idea to the contrary.
35:4
Haydock
Thee. I will shew that you are all wrong. (Haydock)
Calmet
I will supply what the three have left imperfect. (Calmet)
35:5
Calmet
Thee. Thy sin cannot hurt, nor thy virtue add any thing to God. He is not therefore actuated by resentment, or jealousy, but by justice. (Calmet)
St. Augustine
He revenges the injury done by the sinner to himself, ver. 8. (St. Augustine, Conf. 3:8.)
Haydock
The inference is therefore wrong, (Calmet) that God will not regard the sins or punishment of men, because he thence derives no profit, ver. 3. (Haydock)
Worthington
The strong sentences of Eliu agree not (or are ill-applied) to the blessed Job. (St. Gregory 26:7.) (Worthington)
35:9
Out. The wicked shall cry out, through vexation, but still they will not address themselves to God, ver. 10. Why are they abandoned, but because He takes cognizance of all?
35:10
Calmet
Songs. Arabic, "thoughts," by means of visions. Chaldean, "where is the Lord, in whose presence the angels sing canticles of praise in the night?" (Calmet)
Calmet
Septuagint, "who has ordered the night watches;" (Haydock) the stars, which display the power of God? His servants also are filled with interior joy, even in the midst of afflictions. (Calmet)
35:11
Calmet
Air: and yet the wicked make not use of their understanding, to have recourse to God under distress. (Calmet)
35:13
Calmet
Vain. Hebrew, "falsehood." He will not relieve the hypocrite, who does not cry to him with sincerity. This conduct shews that God acts with discretion, and hears people according to their deserts. (Calmet)
35:14
Haydock
Before him. Try whether the assertion be true. (Haydock)
Calmet
Only change thy life, and hope in him, and thou wilt see the good effects. (Calmet)
35:15
Haydock
For. Protestants, "But now because it is not so, he hath visited in his anger; yet he (marginal note, Job) knoweth it not, in great extremity." (Haydock)
Calmet
In this world, God punishes not with rigour. (Calmet)
35:16
Calmet
Knowledge. I have shewn that God punishes or rewards according to our deserts, and is not indifferent about our sins. If Job have not experienced the divine bounty, it is because he has not deserved it. (Calmet)
35:2
Eliu insisteth much in this calumniation. for Iob neuer said, that he was iust compared vvith God, nor iuster then God. But that his affliction was greater then his sinne. ch. 6. v. 3. c. 23. v. •. &c.
35:5
These are strong sentences (saith S. Gregorie) but they agree not (or ••e••lapphed, to the blessed person of Iob. li. 26. c. 7.
35:1
Postquam Elihu improbaverat verba Job, quantum ad hoc quod sicut ipse existimabat, imposuerat iniquitatem divino judicio; hic intendit improbare verba ejus quantum ad hoc, quod dixerat se esse justum; unde dicit: Igitur Elihu haec rursum locutus est, interrupto scilicet sermone, expectans si Job responderet: quo non respondente, iterato sermonem assumpsit dicens: Numquid aequa videtur tibi tua cogitatio, ut diceres, justior Deo sum? hoc quidem nunquam Job dixerat: nec Elihu ei imponit quod haec verba protulisset, sed quod verba quae protulit, ex hac cogitatione provenirent; unde signanter fecit de cogitatione mentionem. Ex quibus autem verbis hanc cogitationem habuisset, Elihu ostendit subdens: Dixisti enim, non tibi placet quod bonum est: alia litera habet, quod rectum est.
35:3
Vel quid tibi prodest si ego peccavero? Haec duo verba in praenissis Job verbis nunquam inveniuntur; sed primum horum, scilicet quod Deo non placet quod bonum est, videtur accipere ab eo quod Job, supra 10, dixerat, Si impius fuero, vae mihi est; si justus, non levabo caput; quod Job dixerat ad signandum quod temporalibus poenis justi pariter et injusti affliguntur: sed Elihu hoc interpretabatur esse dictum, quasi Deo hominis justitia non placeret. Hoc vero quod secundo proponit, Quid tibi prodest, si ego peccavero? numquam legitur Job dixisse; sed hoc accipere voluit Elihu, ex hoc quo Idem Job dixerat: ibid.: Siprecavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? quod Job dixerat ad ostendendum, quod prosperitas temporalis non semper innocentiam comitatur, alioquin ipse prosperitatis tempore innocens fuerat. Dimissis igitur sibi peccatis, non erat ratio quare post peccatorum remissionem iterato a Deo peccatis mundaretur. Sed Elihu ad hanc sententiam haec verba retorsit, quasi Job putaverit, peccatum suum aut poenam peccati Deum induxisse propter suam utilitatem. Ex his autem duobus, scilicet quod Deo non placeret quod bonum est, et quod ipse utile sibi reputaret peccatum, sequi videretur quod Job justior Deo esset; cum de se supra dixerit, quod displicuerint ei mala, et placerunt bona.
35:4
Concludit autem ex praemissis, propter eorum absurditatem se compelli ad respondendum; unde dicit: Itaque ego respondebo sermonibus tuis, et amicis tuis tecum, qui scilicet talia dicentem convincere non potuerunt: et incipit ab eo quod ultimo dictum est, ostendens quod Deus non potest juvari nec laedi ex operibus nostris bonis vel malis: et hoc propter ejus sublimitatem.
35:5
Quam primo proponit dicens: Suspicie, idest sursum inspicie, caelum, quod scilicet est sedes Dei, et intuere, scilicet visu, et contemple, scilicet mente, aethera, idest totum superius corpus: ex cujus non solum altitudine, sed etiam magnitudine, motu et ornatu conjicere potes, hoe scilicet, Quod altior te sit, intantum scilicet quod opera tua ei nec proficere nec nocere possunt; unde subdit: Si peccaveris, scilicet vel in te vel in Deum, quid ei nocebis? quasi dicas: In nullo ex hoe detrimentum patietur.
35:6
Quantum autem ad peccata quae committuntur in proximum, subdit: et multiplicatae fuerint iniquitates tuae, quibus scilicet injuste proximos laedis, quid facies contra Deum? quasi dicat, in nullo ex hoe laedetur.
35:7
Quantum ad bona quae in proximum fiunt, subdit: Porro si juste egeris, scilicet jos suum proximis reddens, quid donabis ei? quasi dicat: Quid ex hoc lucrabitur?
35:8
Quantum autem ad opera divini cultus subdit: Au’ quid de manu tua accipiet? scilicet in sacrificiis et oblationibus; quasi dicat: nihil, secundum illud Ps. 49: « Non accipiam de domo tua vitulos. » Et quia posset aliquis credere quod ad eum non pertineret utrum homo ageret juste vel injuste, ad hoc excludendum subdit: Homini, qui similis tui est nocebit impietas tua, qui scilicet susceptibilis est documenti, et filium hominis adjuvabit justitia tua, qui scilicet auxilio justitiae indiget: propter hoc prohibetur a Deo impietas, et justitia mandatur, quia Deo est de hominibus cura, quia per hoc vel juvantur vel laeduntur.
35:9
Et ex haec fide contingit, quod oppressi clamant ad Deum contra oppressores: quorum quidam dolose opprimuntur per calumniam; unde subdit quantum ad hos: Propter multitudinem calumniatorum clamabunt, scilicet ad Deum illi qui ab eis oppressi sunt. Quidam vero opprimuntur manifeste per violentiam; et quantum ad hos subdit: Et jurabunt propter vim brachii tyrannorum, idest clamabunt ad Deum propter violentiam et potentiam tyrannorum. Ex quo datur intelligi quod non solum Deo non placet quod aliquis peccat, sed ei displicet et punit; alioquin frustra clamarent oppressi.
35:10
Deinde convertitur se ad improbandum aliud verbum quod praemiserat, Non tibi placet quod rectum est: quod divinae sapientiae repugnaret: quod primo quidem apparet in rerum creatione: Et non dixit, scilicet Job sentiens quod Deo bona non placent: ubi est Deus qui fecit me? non enim Deus fecit res nisi propter bonum; unde dicitur Gen. 1: « Vidit Deus quod bonum esset: » unde manifestum est quod placet Deo bonum. Secundo inducit beneficium humanae instructionis, quo alii qui instruuntur ad bonum ex revelatione: unde subdit: Qui dedit, scilicet per revelationem, divina carmina, humanae instructionis dogmata. quae ab antiquis multoties carminibus comprehendebantur: in nocte, idest ad literam, in somnio nocturno, vel in quiete contemplationis, sed obscuritate visionis. Non autem erudit homines ad bonum familiariter, nisi bonum ei placeret.
35:11
Tertio inducit infusionem naturalis luminis, quo bonum a malo discernimus per rationem in qua excidemus bruta; unde subdit: Qui docet nos super jumenta terrae, quae scilicet ratione carent. Et quia antiqui avium garritus et motus observabant, quasi divinitus instructurum, ac si rationem haberent: ideo ad hoc excludendum subdit: Super volucres caeli erudit nos, quae etiam rationem non habent. Et quia odit malum, et placet ei bonum, ideo oppressos clamantes audit, oppressores non audit: unde subdit: Illi clamabunt, Al. Deo probest.
35:1
v. 1 « Igitur Eliu haec rursum locutus est :
Iobo nihil respondente (cf. 34, 33) Eliu denuo exorditur;
35:2
v. 2 numquid aequa tibi videtur tua cogitatio, ut diceres : iustior sum Deo »? — hebr. num hoc arbitraris iudicium (i. e. rectum, causam aequam et iustam)? dicis : iustitia mea (est) prae Deo; cf. 16, 18 haec passus sum absque iniquitate manus meae et 19, 6 non aequo zudicio me afflixit et 23, 11. 12; 21, 2; 31, 3T etc., unde pronum erat concludere : innocentiam afflicti quasi. dedecus quoddam inferre iustitiae. affligentis. Bene S. Thom. ad vulg. verba iustior sum Deo notat : « hoc quidem nunquam lob dixerat, sed Eliu el imponit, quod verba quae protulit ex hae cogitatione provenirent ». lam ipse accusationem generalem qua mente proferat et in quibus fundetur, declarat v. 3 in. hebr. guia dicis, quid prosit tibi; quid plus mihi utilitatis affert, quam peccatum meum? primo indirecte ponit quaestionem : quid prosit tibi iustitia ; dein directe : quid plus mihi commodi affert innocentia, iustitia, quam peccatum ? aeque enim et bonos et malos affligi dixerat (9, 22) et sim. Ad eundem sensum exigenda sunt verbavulg ! v.3 « dixisti enim :non tibi placet, quod rectum est ;vel quid tibi proderit, si ego peccavero »? — i. e. « neque ad te, o Deus, pertinet quod rectum faciam neque quod peecem; utrumque parum attendis, quod nihil emolumenti nihilque detrimenti ad te ex utraque re veniat » (Cord. Pin.). Verba quidem talia ad amussim Iobus non protulit, verum suis querelis nimium talia insinuasse videri poterat; unde recte reprobat ea Eliu. Durius, ut assolet, S. Greg.in Eliu invehitur : « si tota libri series attenditur, nihil horum beatus 1. De ]129 cf. 34, 9; et videtur legisse wn pro^w = quid proficies ex peccato meo ; lob dixisse monstratur. Sed arrogantes viri, sicut et superius diximus, habere hoc proprium solent, ut dum in nimia invectione prodeunt, etiam invehendo mentiantur; et cum non possunt reprehendere iuste quae sunt, reprehendunt mentiendo quae non sunt ». Talia iam refutanda Eliu suscipit ;
35:4
v. 4 « itaque ego respondebo. sermonibus tuis et amicis tuis tecum » ; — « qui scil. talia dicentem convincere non potuerunt » (S. TAom.), sed ea silentio praeterierunt. Et respondet : utique Deo nihil noces, nihil prodes : nimis enim sublimis est; verum /ua res agitur. Unde
35:5
v. 5 « suspzce. coelum et intuere et contemplare aethera, quod altior te sit»; — est argumentum a minore : si coelum nos et nubes nostris actionibus neque novo splendore donare, neque eo quem habent privare possumus, quanto minus Deo vel aliquid tribuemus ' vel detrahemus (S. Thom. Pin. Vav.)? Urget Eliu, Deum non propriae utilitatis causa virtutem exigere ab homine, neque ob suum detrimentum vel incommodum scelera persequi;
35:6
v. 6 «si peccaveris, quid. ei nocebis? et si multiplicatae fuerint iniquitates tuae, quid facies contra eum ? v. T porro si iuste egeris, quid donabis ei? aut quid de manu tua accipiet » ? — cf. Ps. 15, 2 Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges? et praeclare 1 Par. 29, 14. Deus enim seipso infinite est beatus, neque esset Deus, si creaturarum obsequio vel tantillum ipsi accederet, vel illarum rebellione tantillum felicitatis ei recederet. Verum ad iustitiae notionem complendam prorsus requiritur, ut opera bona et mala suum quaeque consequantur effectum, ut aliquid scil. efficiant; quod cum in Deum cadere nullo modo possit, in ipsum hominem recidat oportet. Unde
35:8
v. 8. « homini, qui similis tui est, nocebit impietas tua, et filium hominis adiuvabit iustitia tua » ; —1. e. sua cuique aut obsunt aut prosunt. Emphasis gralia secunda ulitur persona Eliu, non quasi alteri homini nostra obesse vel prodesse dicere vellet, uti perperam aliqui verba distorquent (Cord. Men.). Homo enim, insinuare vult, damni felicitalisque est capax maioris ; unde in eum effectus operis recidet, non in Deum. Quare hominis naturam nervose effert. Simul consolatio lobo promittitur, si innocens sustinet; nam iustitia non potest praemio carere : filio hominis iustitia tua (hebr.).
35:9
v. 9 « Propter multitudinem calumniatorum clamabunt et eiulabunt propter vim brachii tyrannorum; v. A0 et non dixit: ubi est Deus qui fecit me, qui dedit carmina in nocte »; — i. e. non omnibus oppressis Deus auxilium fert, quia, dum vociferantur et de violentia oppressorum acerbe conqueruntur, tamen ad Deum creatorem suum, qui illorum euram gerit, non confugiunt; non ab eo, qui noctem miseriae in laetitiam et cantica gaudii mutat, opem efflagitant (cf. S. Greg. Est. Mar. Men. W.). In vulg. calumnator ete. saepe idem est atque oppressor — opprimere pwy saepe calumniart vertitur in vulg. —
Sed tali doctrinae Iobus iam opposuit (24, 12): cur Deus vim illatam saepe non uleiscatur. Respondet Eliu
35:10
v. 10 et non dixit scil. quivis eorum ; vel, uti saepius, 3 pers. mas. adhibetur pro dictione generali dicitur (man sagt). In hebr. prae multitudine oppressionum edunt clamores. Bene Cord. : « quorum hominum absurdissimum esse consilium duobus argumentis breviter ostendit: quoniam a quo polius deberent conservationem et liberationem sperare, quam ab eo, a quo facti sunt? nam qui praestitit eis, ut essent, multo melius factos servaret, si eius clementiam implorarent; tum etiam ratione potentiae eius, qui in mediis calamitatibus afflictos exhilarat' ». Aliam affert rationem, cur ad Deum sit confugiendum et quantopere id hominem deceat;
35:11
v. 41 « gui docet nos super iumenta terrae et super volucres coeli erudit nos » ; — i. e. homo non debet in afflictionibus solum clamoribus et eiulatibus indulgere, uti animalia bruta faciunt, sed utpote ratione praeditus et a Déo edoctus ostendat oportet se hisce uti; proinde alio. prorsus modo se habere debet i. e. pio animo ad Deum confugere. Ita Elu Iobi clamores et eiulatus perstringit eosque, si solum doloris levandi causa sine piis ad Deum precibus funduntur, homine indignos esse censet (cf. 7, 11; 10, 1; 13, 13 ; loguar quodcumque mihi mens suggesserit — loquar in amaritudine — non parcam ori meo ete.). Bene S. Hier. pD super sensu comparativo explicuit, ita Ag. quoque cogtzet Tui Onép tà... el Sym. GiOdoxov hus Un£p tà xthvntis y7; (male Del. : qui nos docet per iumenta); neque id sine acerbitate lobo dicitur, qui ipse amicos, ut a bestiis discant, hortatus est (12, 7). Sensum bene exprimunt LXX et vef. lat. : « qui separat me a quadrupedibus terrae » i. e. alio nos ordine et tramite constituit; proinde aliter nos habere debemus in doloribus atque illa. Aliam reddit rationem, eur frustra clament
35:12
v. 12 « ¿bi clamabunt et non exaudiet propter superbiam malorum » ; — ibi v. 9, in multitudine oppressionum ; ratio est, quia qui clamant, superbi sunt, insolescunt, querelis turgent, arrogantia evehuntur, et ita mali (cf. Cod. W. Hirz. Zsch.). Ahi traiectione quadam propter sup. m. referunt ad membrum prius (cf. Pin. Cord. Malv. Men. Tir. Vav. Del. Le Hir) i. e. clamant malis adacti, non ex amore Dei vel pietate; ideo non audiuntur. Sed cur traiectio? cur ratio reddi censenda est, ob quam clament? quae ratio iam descripta est v. 9. E contra, dum dicit Eliu eos non audiri, sua sponte ratio exspectatur, cur non opem inveniant; neque mirum, si mali dicuntur. Nam ex v. 10 et 44 merito mali vocantur, qui Deum adeo clare eos invitantem negligunt. Superbiam in lobo quoque et nimiam quandam gloriationem Eliu perstringere vult. Unde concludit
35:13
v. 143 « non ergo frustra audiet Deus et Omnipotens causas singulorum intuebitur » ; — hebr. verum iniquitatem non audit Deus et Omnipotens non respicit i. e. clamores inanes, iniquos neque exaudit neque ad illos animum advertit; unde illud frustra non audiet explicari debet: vanas et inanes preces (cf. Mar. Tir. Malv. III.). Consentiunt LXX et vet. lat. : « vana ğtonaæ vult Deus non videre »; similiter Chald. Alii magis ad latinam vocem: non sine ratione audit i. e. non fit sine causa, si audit; quos exaudit et liberat, non ex mero arbitrio sospites reddit, sed animis illorum mentibusque diligenter inspectis; vel: non sine effectu audit; non est proin verum, Deum non curare hominum res (cf. Vav.), sed singulorum causas bene expendit (cf. Cord.). W. vertit: « scelus est dicere : Deus non audit... » at nemo veterum ita coniunxit, sed niw vel ut obiectum (LXX, Chald.) vel ut adverbium (Syrus, S. Hier.) ad audit expresserunt. Dixerat Eliu inanes et pietate destitutos clamores non audiri a Deo, sed res singulorum expendi (secundum vulg.) ; iam addit
35:14
v. 14 « etiam cum dixeris : non considerat, iudicare coram illo et exspecta eum » ; — i. e. etsi tibi videatur Deus res hominum et iustas eorum querelas non attendere, tamen ipsi causam luam committe, ad ipsum refer res tuas et spera in illum ; iudicare i. e. iudica te in conspectu eius (Madv.) vel illum tamquam iudicem habere desidera (Men.), illi res tuas propone (cf. Pin. Cord.), sed esto simul longanimis et patiens; spera, exspecta i. e. non opus est, ut Deus statim opem ferat ; oportet tamen fiducia et spe roborari et ita opem Dei praestolari. Partes hominis pii et afflicti egregie delineat Eliu et simul ad Iobi querelas 23, 8-10 respondet. Idem in hebr. eam si dicis : non cernis eum (vel = non cernitur, scil. opem ferens), iudicium (causa, lis est) coram ipso et exspecta eum i. e. suo tempore iudicabit et litem iuste dirimet; etsi nuno causam differre videtur, tamen ad eius tribunal iam est proposita. Neque enim opus est, ut Deus stalim impium puniat; num, si 402 OB 35, 1848 poenam differt, censendus est scelus non scire neque vindicare? Minime sane ; ita optime adiungitur v. 15 in hebr. : e? nunc, cum tra eius non Du infert, petulantiam’ omnino ignorat? i. e. quis ex poena dilata vel ex breviilla scelestorum impunitate talia inferre audebit? Ad eundem sensum revocari debet textus vulg.
35:15
v. 15 « nunc enim non infert furorem suum, nec ulciscitur scelus valde » ; — i. e. ad versum antecedentem: exspecta Deum; neque enim statim nunc opus est, ut ulciscatur; habet, cur differat; neque tamen omnino negligit (cf. Pin. Cord.), attamen furorem, gravissimam poenam, ultionem summam (valde) non staüm infligit. Ita respondet Eliu ad Iobi querelam 24, 12 (hebr.). Vel si non punit, non est concludendum: non infert iram (cf. W. Zsch.). Cum igitur talis sit Dei providentissimi agendi modus, concludit Iobi querelas esse inaniter et absque debita rerum divinarum scientia prolatas;
35:16
v. 16 « ergo Iob frustra aperit os suum et absque scientia verba multiplicat » ; — os dilatat ut clamores inconditos perstringat Iobique audaciam vituperet; v23) verba multa eaque molesta et onerosa dicit, quibus Iobus contra Deum conquestus sit. Sunt qui v. 15 ut protasin arcte ad v. 16 ut apodosin adiungant: at nunc cum parum animadvertat ira eius ignoretque peccatorum multitudinem (— ita enim rabbini ex chaldaico ws explicant — cf. Malv. I. Cod. Ros.), Iobus temere aperit os suum; at cum Eliu in hac parte brevibus incisis uti solet, quae omnino conformata sunt ad animi commotionem et indignationem, tam longa periodus a reliqua oratione nimis distat et praesertim in fine sermonis vehementiae affectuum non est accommodata. Arg. — Prooemio praemisso de rei quam tractaturus est gravitate, denuo inculcat Deum agere provide, a scelestis poenas exigere, iustis autem gloriam tribuere (36, 1-7). Tribulationibus etiam impios erudire studet — bene cum iis agitur, si resipiscant! — et innocentes salutariter servat et docet (36, 8-15). Unde spes pro Iobo; quare viam delineat, qua possit e malis emergere, describens, qua animi compositione AW aerumnas tolerare (36, 16-21). Ad quam animi dispositionem et humilem submissionem ut eum inducat, incipit Dei maiestatem ac sublimitatem multis commendare, quae inter alia pluviis, nubibus, tempestatibus praeclare cernitur (36, 22-33). Dum Eliu talia 1. nak Xy. WD LXX et Hier. = = y9, Syrus vni vertit; communiter explicant ex arabico : stultitia, arrogantia (cf. W. Hirz. Del. Le Hir), stutitiam Malv. V monet, iam turbo ille incipit ingruere, in quo postmodum Deus apparet : auditur scil. tonitru, fulgur micat; quare Eliu tale potentiae divinae documentum effert, eiusque et nivis et imbrium et frigoris munus et utilitatem describit, in quibus omnibus Dei maiestas relucet (37, 1- 13). Haec ut Iobus attenta mente consideret, monet; et quo efficacius divinam celsitudinem, cui humilis submissio debeatur, Iobi animo imprimat, eum ironicis interrogationibus de rerum natura et mundi dispositione exagitat, quo Deo eiusque operibus prorsus imparem se esse agnoscat eique se humiliter subdat (37, 14-24). Ultima haec descriptio divinae celsitudinis magnificentissima est et prorsus apta, qua animus maxima Dei reverentia et summa sui ipsius vilitate imbuatur. Ad quem sensum mirifice valent interrogationes illae ab Eliu propositae. Quam praeclare haec ab Eliu fiant et quantopere ad Iobi animum excolendum apta sint, inde quam maxime ostenditur, quia Deus apparens (cap. 38) seriem ab Eliu inceptam omnino prosequitur idemque arguendi genus multis promovet. Hoc unum satis esse debet, ut quo ordine et quo valore Eliu oratio consistat, luce clarius pateat. Ita Iobus ad humilem illam sui agnitionem adducitur, cui palma a Domino attribuitur. Sed haec extrema sunt. Iam in priore orationis parte Eliu praeclara tradit documenta. Accuratius enim delineat, quomodo Deus in afflicüonibus verum creaturarum bonum spectet; qua re notio illa angusta trium interlocutorum de divina iustitia corrigitur et Iobi inquisitioni de arcanis sapientiae divinae consiliis satisfit. Deinde cum describat, quomodo Iobus aerumnas suscipere debeat, simul docet, quae in Iobo ad summae virtutis laudem desiderentur, eiusque animam ad divinam manifestationem praeparat. Ita demum ex Eliu disceptatione et vera divinae administrationis notio elucet et viri perfeeti imago omni detracta umbra omnique pulvere absterso absolvitur et splendescit. — Quare haec quoque Eliu oratio ad duplicem scopum, quem s. auctorem prosequi in Eliu persona supra diximus, facta est et nata.
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.